İslam’da ibadet ile ahlakın ayrılmaz bir bütün olduğunu vurgulayan Ömer Arif Hoca, yaptığı sohbetinde “haya” kavramının dinî hayattaki yerini anlattı. Hayanın yalnızca utanma duygusundan ibaret olmadığını ifade eden Arif Hoca, Peygamber Efendimizin hadisleri üzerinden bu kavramın kapsamını detaylı şekilde açıkladı.
İSLAM’IN AHLAKI HAYADIR
Sohbetine “Bismillahirrahmanirrahim” diyerek başlayan Ömer Arif Hoca, sadece ibadet etmekle dinin tamamının yaşanmış olmayacağını ifade etti.
“Bu dinin ahlakı olmadan, muamelat düzgünlüğü olmadan sadece ‘ibadet ediyorum bu benim için kafidir’ demek yanlış bir anlayıştır” diyen Arif Hoca, Peygamber Efendimizin şu hadis-i şerifini hatırlattı:
“Her dinin bir ahlakı vardır. Bu dinin ahlakı hayadır.”
Arif Hoca, bu hadisin İslam’ın ahlak anlayışını özetlediğini belirterek, mizanda en ağır gelen şeyin ahlak olduğunu, bu dinin en belirgin ahlakının ise haya olduğunu vurguladı.
HAYA SADECE UTANMA DEĞİLDİR
Sohbetinde “Haya nedir?” sorusuna da cevap veren Arif Hoca, hayanın yalnızca yüz kızarması veya klasik bir utanma hali olmadığını ifade etti.
Peygamber Efendimizin sahabelere “Allah’tan hakkıyla haya ediniz” buyurduğunu hatırlatan Arif Hoca, sahabelerin de “Elhamdülillah biz haya ediyoruz ya Resulallah” dediklerini, bunun üzerine Efendimizin “Böyle değil” buyurarak gerçek haya anlayışını açıkladığını aktardı.
Peygamber Efendimizin tarifine göre gerçek haya şu şekilde anlatıldı:
-
Başını ve başındakileri korumak
-
Gözü, dili ve kulağı muhafaza etmek
-
Karnı ve karında bulunanları haramdan korumak
-
Kalbi kötülüklerden arındırmak
-
Ellerin ve ayakların zulme ve yanlışa yönelmemesi
-
İffet mahallini muhafaza etmek
Arif Hoca, ayrıca Peygamber Efendimizin şu uyarısını da hatırlattı:
“Kim ahireti isterse dünya hayatının ziynetini terk eder.”
Bir başka rivayette ise ölümü ve ölüm sonrası çürümeyi unutmamak gerektiğinin ifade edildiğini belirten Arif Hoca, gerçek hayanın insanın tüm hayatını kuşatan bir bilinç olduğunu söyledi.
Sohbetinin sonunda Arif Hoca, “Başı ve başındakileri koruyan, karnını ve karındakileri koruyan, ölümü ve ahireti unutmayan kimse Allah’tan hakkıyla haya etmiş olur” diyerek, ahireti isteyen kişinin dünyanın süsüne aldanmaması gerektiğini vurguladı.
Arif Hoca konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Ne mutlu bu şekilde iffet ve haya sahibi olanlara.”
