AK Parti'nin hazırladığı 29 maddelik düzenleme, son on yılda büyükşehirlerin çevresinde yaygınlaşan hobi bahçesi uygulamalarını köklü biçimde dönüştürmeyi amaçlıyor.
On Yılda Nasıl Bir Tablo Oluştu?
Büyükşehirlere yakın verimli tarım arazilerinde son dönemde belirgin bir model ortaya çıktı. Geniş tarım parsellerini satın alan yapılar, kooperatif çatısı altında bu arazileri küçük birimlere böldü. Altyapı hizmetleri getirilen bu parçalar hobi bahçesi, tiny house alanı veya kır evi olarak pazarlanmaya başlandı. Ancak söz konusu kullanımların büyük çoğunluğu imar mevzuatıyla bağdaşmıyor ve tarımsal üretim yerine fiili bir konutlaşma sürecine dönüşüyor.
Sektör tahminlerine göre Türkiye genelinde 10 bini aşkın hobi bahçesi yerleşimi bulunuyor. Bu alanların kapladığı toplam yüzölçümünün 20 ila 30 milyon metrekare arasında olduğu değerlendiriliyor. En yoğun uygulamalar Ankara çevresi, İstanbul'un kuzey aksı ile Trakya hattı ve İzmir başta olmak üzere Ege kıyı kuşağında yoğunlaşıyor. Söz konusu bölgelerin önemli bir kısmı birinci sınıf tarım arazisi niteliği taşıyor.
Teklifin Getirdiği Yasaklar ve Yaptırımlar
Düzenleme tarımsal amaç dışında faaliyet gösteren kooperatiflerin bundan böyle tarım arazisi edinmesini tamamen yasaklıyor. Yıllardır kooperatif statüsü arkasına sığınarak yürütülen villa ve parsel satışlarının hukuki dayanaklarını ortadan kaldıran bu yasak, uygulamayı fiilen imkânsız hale getirmeyi hedefliyor.
Mevcut hobi bahçesi kullanımlarına yönelik yaptırımlar da son derece ağır tutuldu. Elektrik, su ve doğalgaz abonelikleri üzerinden aylık 100 bin TL'ye kadar idari para cezası uygulanması öngörülüyor. Tarım arazisinin üretim kapasitesine zarar verilmesi durumunda ise metrekare başına 2 bin 500 TL ceza kesilecek.
Gıda Güvenliği Boyutu
Tarım politikası uzmanları bu düzenlemenin yalnızca bir arazi kullanım meselesi olmadığını vurguluyor. Türkiye'de kişi başına düşen tarım arazisi son iki on yılda ciddi bir gerileme gösterdi. Küçük parsellere bölünen arazilerde modern tarım teknolojilerinin uygulanması ve verimli üretim gerçekleştirilmesi giderek güçleşiyor. Yasanın uzun vadede tarımsal üretim kapasitesini güçlendirerek gıda fiyatları üzerindeki baskıyı azaltması bekleniyor.