Arabica kahve fiyatlarında 26 yıl sonra bir ilk yaşanırken, tüketiciler ve yatırımcılar internette hızla "kahve fiyatları neden artıyor", "kahveye zam gelecek mi", "Arabica kahve fiyatı ne kadar oldu" gibi sorgulara yöneldi. İşte kahve piyasasında yaşanan bu tarihi yükselişin perde arkası ve konuya dair tüm merak edilen o soruların yanıtları...
Sabah uyanır uyanmaz bir fincan kahve içmeden güne başlayamayanlar ve kahve zincirlerinin müdavimleri için küresel piyasalardan oldukça endişe verici haberler akmaya başladı. Pazartesi günü New York Emtia Borsası'nda işlem gören Arabica kahve vadeli kontratları, tahmin edilemez bir hızla yukarı yönlü bir sıçrama yaptı. "Küresel kahve krizi kapıda mı" sorusunu akıllara getiren bu ani yükseliş, sadece son tüketiciyi değil, aynı zamanda emtia piyasalarını yakından takip eden uzmanları da şaşkına çevirdi. İklim krizinin ve El Nino hava olayının tarım ürünleri üzerindeki yıkıcı etkisi iyiden iyiye hissedilirken, piyasalardaki tedirginlik yerini panik alımlarına bıraktı. Gelin bu rekor fiyat artışının arkasında yatan temel nedenlere yakından bakalım.
ARABİCA KAHVE FİYATLARI NEDEN REKOR KIRDI?
Küresel kahve fiyatlarında adeta bir deprem yaşandı. Pazartesi günü New York Emtia Borsası'nda işlem gören Arabica kahve kontratları gün içinde yüzde 18,5 oranında değer kazandı. Yaşanan bu ani ivmeyle birlikte fiyatlar 3,57 dolar seviyesine ulaştı ve Ocak ayından bu yana en yüksek düzeyi gördü. Ancak piyasaları asıl şaşırtan detay, yaşanan bu fiyat hareketinin Temmuz 2000 yılından bu yana, yani tam 26 yıldır görülen en sert gün içi yükseliş olmasıydı. Fiyatları böylesine sert bir şekilde yukarı iten en temel unsur ise kahvenin anavatanından gelen kötü haberler oldu.
BREZİLYA'DA KAHVE HASADINI NE VURDU, KAHVE ARZI NEDEN AZALDI?
Piyasaların gözü kulağı dünyanın en büyük kahve üreticisi konumunda olan Brezilya'ya çevrildi. Sezon başlarken uzmanlar oldukça verimli ve güçlü bir hasat dönemi bekliyordu. Ancak evdeki hesap tarlaya uymadı ve sahadaki fiili durum tamamen tersine döndü. Ülkeyi esir alan olumsuz hava şartları hasat sürecini ciddi anlamda yavaşlattı. Üretim bandında yaşanan bu gecikmenin yanı sıra, kahve üreticileri fiyatların daha da artacağı beklentisi içerisine girerek ellerindeki ürünü satmakta acele etmedi. Piyasaya yeterli taze ürün girmeyince kısa vadeli kahve arzı daraldı ve bu sıkışıklık fiyatların patlamasına zemin hazırladı.
KÜRESEL KAHVE STOKLARI NE DURUMDA, NEDEN ERİYOR?
Fiyatlardaki tarihi sıçramanın tek nedeni sadece tarlalardaki hasat sorunları değildi; aynı zamanda depolardaki kahve de hızla tükeniyor. Borsa denetimindeki resmi depolarda muhafaza edilen Arabica kahve stokları alarm vermeye başladı. Gelen verilere göre 2 Temmuz itibarıyla kahve stokları üst üste dokuz işlem günü boyunca hızlı bir düşüş yaşadı. Bu erime, stokları Mart 2024 döneminden bu yana en düşük seviyesine çekti. Stokların hızla azalması piyasalarda panik havası yarattı ve alıcıların telaşla alıma geçmesi fiyatlar üzerindeki baskıyı artırdı.
EL NİNO ETKİSİ KAHVE FİYATLARINI NASIL ETKİLEYECEK, UZMANLAR NE DİYOR?
İklim krizi tarım ürünlerini vurmaya devam ederken, gözler giderek güçlenen El Nino felaketine kilitlendi. Konuyla ilgili değerlendirmelerde bulunan Rural Clima meteoroloğu Marco Antonio dos Santos, kahve tutkunlarını ve piyasa oyuncularını uyardı. Santos, Temmuz ayının ortalarına doğru Brezilya'nın büyük bir bölümünde şiddetli yağışlar beklendiğini, bu tablonun kahve başta olmak üzere tarım sektörü üzerinde yıkıcı sonuçlar yaratabileceğini belirtti. Haftadan haftaya küresel ölçekte güçlenen El Nino hava olayının, kahve tedarik zincirinde yeni kırılmalara yol açma ihtimali piyasaları diken üstünde tutuyor.
Not: Bu haberde yer alan ifadeler yatırım tavsiyesi değildir.