Sıcaklıkların zirve yapmasıyla birlikte serinletici içeceklere olan talep adeta patlama yaşadı. Ancak dışarıda, özellikle de kafelerde içtiğimiz buzlu soğuk içecekler sağlığımızı gizliden gizliye tehdit ediyor. Uzmanlar son günlerde artan ishal, kusma ve karın ağrısı vakalarının ardında çoğu zaman masum görünen buz küplerinin yattığını belirtiyor. Hastanelerin acil servislerine yapılan başvuruların çoğalmasıyla birlikte, dışarıda buz tüketiminin zararları internette en çok aranan konulardan biri haline geldi. Peki, tehlike tam olarak nerede başlıyor, buzun içindeki mikroplar nasıl hayatta kalıyor ve kimler daha fazla risk altında?
KAFELERDEKİ BUZLAR NEDEN HASTA EDİYOR? TEHLİKE SADECE SUDAN MI KAYNAKLANIYOR?
Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Halk Sağlığı Ana Bilim Dalından Dr. Öğretim Üyesi Mehtap Yücel'e göre buzu sadece donmuş bir su olarak değil, doğrudan tüketilen bir gıda olarak değerlendirmek gerekiyor. Hazır buzlar güvenilir tesislerde içme suyu kalitesinde bir suyla üretilse bile risk tamamen ortadan kalkmıyor. Üretimden taşımaya ve servise kadar her aşama büyük tehlikeler barındırıyor. Düzenli temizlenmeyen buz makineleri, kirli buz kovaları, yıkanmamış buz kürekleri ve çalışanların buza çıplak elle temas etmesi doğrudan çapraz bulaşmaya yol açıyor.
DONDURMA İŞLEMİ MİKROPLARI ÖLDÜRÜR MÜ?
Toplumda en çok inanılan yanlışların başında buzun mikropları dondurarak öldürdüğü düşüncesi geliyor. Dr. Yücel, dondurma işleminin bakteri ve virüsleri tamamen yok etmediğini, sadece onların çoğalmalarını geçici olarak durdurduğunu vurguluyor. Buz bardağın içinde erimeye başladığında, uykuya geçen mikroorganizmalar yeniden aktif hale geliyor ve hızla enfeksiyona neden oluyor. Bu nedenle işletmenin genel hijyeni, buzların kapalı ortamlarda saklanması ve temiz maşalarla servis edilmesi sağlığımız için büyük önem taşıyor.
BUZ KAYNAKLI ENFEKSİYONLARIN BELİRTİLERİ NELERDİR VE KİMLER DAHA FAZLA RİSK ALTINDA?
Temiz olmayan sularla üretilen veya kötü koşullarda saklanan buzlar; norovirüs, salmonella, shigella ve E.coli gibi son derece tehlikeli mikroorganizmaları taşıyor. Mide ve bağırsak sistemini vuran bu durum; şiddetli ishal, kusma, bulantı, karın ağrısı, halsizlik ve yüksek ateş gibi belirtilerle kendini gösteriyor. Hastalığın seyri ise bazı gruplarda çok daha ağır geçiyor. Özellikle çocuklar, yaşlılar, hamileler, bağışıklık sistemi zayıf olanlar ve kronik rahatsızlığı bulunanlar ciddi sıvı kaybı tehlikesiyle karşı karşıya kalıyor. Üstelik buzun dışarıdan şeffaf, berrak ve temiz görünmesi, onun mikropsuz olduğu anlamına gelmiyor. Gözle görülmeyen mikroplardan korunmanın tek yolu, güvenilir ve hijyen kurallarına harfiyen uyan işletmeleri tercih etmekten geçiyor.