İshal, sindirim sisteminin normal işleyişinde bir bozukluk olarak tanımlanır ve dışkının sulu ve gevşek olması ile kendini gösterir. Genelde karın ağrısı ve sık tuvalete gitme ihtiyacı ile birlikte seyreder. Kısa süreli ishal durumları önemsiz kabul edilse de, uzun süren ve sık tekrarlayan ishal vakalarında doktora başvurmak çok önemlidir. Peki, bu durumda hangi hastane biriminden randevu almak gerekir? Birlikte öğrenelim.
İSHAL NEDİR?
İshal, dışkının sulu ve gevşek olması ile karakterize bir rahatsızlıktır. Bağırsak normalde yiyeceklerden suyu çeker, bu da dışkının katı olmasını sağlar. Ancak ishal durumunda, bu süreç hızlanır ve dışkı suyu çekilmeden geçer.
İshalin sebepleri arasında; bozuk yiyeceklerin tüketimi, alkol alımı, bakteri ve parazit enfeksiyonları, kullanılan ilaçlar ya da laktoz intoleransı gibi pek çok faktör bulunmaktadır.
Sıklığı olmayan ishal tehlikeli değildir ve su kaybını önlemek için bol su içilerek, dikkatli bir şekilde beslenme ile ve gerekirse eczaneden temin edilen ilaçlar ile tedavi edilebilir. Ancak; uzun süren, sık sık tekrarlayan, kanlı dışkıya ya da ateşe neden olan ishal durumlarında bir doktora başvurmak önemlidir.
İSHALİN BELİRTİLERİ NELERDİR?
İshalin belirtileri çeşitlilik gösterebilir ve her bireyde farklı şekillerde ortaya çıkabilir. İshalin belirtileri şöyledir:
- İshalde dışkı, normalden daha sulu ve gevşek bir kıvamda olur.
- Şiddetli karın ağrısı ya da kramp, ishal ile birlikte görülebilir.
- İshal sıklık ile mide bulantısı ve kusma ile birlikte görülebilir.
- Tuvalete gitme sıklığında belirgin bir artış gözlemlenir.
- Bazı ishal vakalarında dışkıda kan ya da sümüksü bir görünüm olabilir.
- İshalde dışkı miktarı normalden fazla olabilir.
- İshal, huzursuzluk ve rahatsızlık hissi ile ilişkilendirilir.
- İshalde sıvı kaybı yaşanır ve bunun sonucunda dehidrasyon belirtileri ortaya çıkar. Halsizlik, baş ağrısı, sersemlik, artmış susuzluk hissi ve idrar çıkışında azalma gibi belirtiler, dehidrasyonun işaretleridir.
İSHALİN NEDENLERİ NELERDİR?
İshalin sık rastlanan nedenleri şunlardır:
- Çiğ ya da yeterince pişmemiş etler, deniz ürünleri ya da süt ürünleri ishale neden olabilir.
- Irritabl barsak sendromu (IBS), Crohn hastalığı, ülseratif kolit gibi bağırsak hastalıkları da ishale neden olabilir.
- Antibiyotikler bağırsak florasını etkileyerek ishale neden olabilir. Bu durum, antibiyotiklerin uzun süreli ve gereksiz kullanımı ile ilişkilidir.
- Norovirüs, rotavirüs gibi virüslerin neden olduğu enfeksiyonlar da ishale sebep olur. Bu virüsler, kontamine su ya da gıda yolu ile bulaşır.
- Laktoz intoleransı olanların süt ve süt ürünlerini sindirememesi sonucu ishal görülebilir.
- Stres ve anksiyete durumları sindirim sistemini etkileyebilir ve ishal ortaya çıkabilir.
- Bozuk yiyecekler ya da kötü su tüketimi ile vücuda giren bakteri ve parazitler ishale yol açar. Özellikle hijyen koşullarının yetersiz olduğu ortamlarda hazırlanan yiyeceklerin tüketilmesi ishal riskini artırabilir.
İSHALDE RİSK FAKTÖRLERİ NELERDİR?
İshalin gelişiminde pek çok risk faktörü etkili olabilir. Bunlar arasında; ilk 4 ayda anne sütü ile beslenmeme, biberon ve emziğin mikroplar ile kolayca temas etmesi, besinlerin uygun şekilde hazırlanmaması ve saklanmaması gibi hijyenik olmayan koşullar yer alır. Ayrıca, uygun olmayan su kullanımı ve kötü hijyen, ishal riskini artırabilir. Kişisel risk faktörleri de önemlidir; bağışıklık sisteminin zayıf olması, kronik hastalıklar gibi durumlar ishalin gelişiminde etkili olabilir. Bu nedenle, bu risk faktörlerinin bilincinde olmak ve önlem almak önemlidir.
İSHAL İÇİN HANGİ BÖLÜME GİDİLMELİDİR?
İshal için Gastroenteroloji ya da Dahiliye bölümünden randevu alınabilir.


