Kortizon, insan vücudunda böbrek üstü bezlerde salgılanan bir hormon olarak özetlenebilir. Hormonun etkileri bağışıklık sistemini baskılamaya ve iltihabı azaltmaya yarar. Kortizon ilaçları bu hormonunu etkilerini göstermeye yarar. Kortizon ilaçları pek çok nedenden kullanılabilir. Bunların başında vücuttaki inflamasyonu azaltmak gelir. Vücudun bu durumlarda karşılaştığı stresi alt etmesine yardımcı olur.
Kortizon Hangi Hastalıklar İçin Kullanılır?
Farklı formları bulunan kortizon ilaçları çeşitli hastalıklar için kullanılır. Hastalığın şekline göre iğne ya da hap formatında olabilir. Kortizon ilaçlarının kullanılma amacı genel olarak iltihaplanmayı azaltmak ve bağışıklık sistemi cevabını baskılamaktır. Bunun yanında hormon yetersizliği durumlarında kullanabilir. Kortizon ilacının kullanıldığı hastalıklar şu şekildedir;
- Adrenal Yetmezlik: Kortizol, aldosteron ve androjen hormonlarını sentezlemekle görevli olan adrenal bezlerin yetmezliğinde hormon üretimi gerçekleşmez. Bu duruma örnek olarak addison hastalığı gösterilebilir. Adrenal yetmezliğin başlıca belirtileri yorgunluk, iştah kaybı, cilt renginin koyulaşması, düşük tansiyon ve kan şekerinde düşüştür.
- Eklem İltihabı: Eklem bölgesinde oluşan iltihap hastada şişme, kızarıklık ve ağrıya yol açar. Aynı zamanda eklem hareketlerinde kısıtlılık oluşturur. Halk arasında “kireçlenme” olarak bilinen bu hastalık genellikle ilerleyen yaşlarda kendini gösterir. Hastalığın ilerlemesini yavaşlatmak ve durdurmak için kortizon tedavisi uygulanır.
- Alerjilere Bağlı Rahatsızlıklar: Bazı insanlar polen ve ev tozu gibi alerjilere sahiptir. Çeşitli yollarla ortaya çıkan alerjiler insan vücudunda inflamasyon yanıtı oluşmasına yol açar. Sonuç olarak burun akıntısı, göz sulanması ve deri kabarması gibi etkiler ortaya çıkar.
- Astım: Solunum güçlüğüne bağlı olan bu hastalık ataklarla ilerler. Kortizon tedavisi uygulandığı zaman hastanın solunum yolunda daralmaya yol açan aşırı mukus oluşumu baskılanmış olur. Bu sayede hasta rahat bir şekilde nefes alıp verir hale gelir.
- Ülseratif Kolit: İltihaba bağlı bir bağırsak hastalığıdır. Kanlı ishal ve karın ağrısı ile kendini gösterir. Kortizon tedavisi ile bağırsaktaki inflamasyon azaltılır.
- Anemi: Kansızlık olarak da bilinen bu hastalığın tedavisinde kortizon etkilidir.
- Lupus: Bağışıklık sisteminin doku ve organlara atak yaptığı bir hastalıktır. Çok sayıda organda bağışıklık sistemine bağlı olarak hasar oluşabilir.
- Cilt Hastalıkları: Sedef gibi bazı cilt hastalıklarının tedavisinde kortizon kullanılır.
Kortizon Nasıl Kullanılır?
Kortizonun kullanılma şekli hastalığın yapısı ile doğrudan orantılıdır. Hastaya en uygun tedavi yöntemi izlenir. Bu nedenle kortizonun hap, iğne, pomad ya da krem formları kullanılır.
Kortizon Kullanma Süresi Ne Kadardır?
Hastanın sağlık durumu ve hastalığın tehlikesi karşısında kortizon kullanım süresi değişiklik gösterir. Genel olarak hastalığın görüldüğü ilk 1 ile 3 ay arasındaki süreçte kortizon kullanımı önemlidir. Doktor yaptığı muayene işlemlerinden sonra kortizonunu ne kadar süreyle kullanılacağını belirler.
Kortizonun Faydaları Nedir?
Kortizon, çeşitli hastalıkların etkilerini gidermeye yardımcı olur. Ağrı, kaşıntı ve iltihaplanma gibi durumlara yol açan şişliği azaltmada önemli etkisi vardır. Vücutta meydana gelen stres tepkimesinin kontrol altına alınmasını sağlar. Bağışıklık sistemini baskılar. Besin metabolizmasına önemli etkileri bulunu.
Kortizonun Yan Etkileri Nedir?
Kortizonun tıpkı diğer ilaçlar gibi hastalarda ortaya çıkarabileceği yan etkileri vardır. Çocuk hastalarda kullanılan kortizon gelişim bozukluğuna yol açabilir. Bazı hastalarda alerjik reaksiyonların ortaya çıkmasını tetikler. Enfeksiyona yatkınlık oluşturma riski bulunur. Yaygın olarak sindirim sistemleri sorunu ve kilo alma durumu yaşatır. Baş ağrısı, tüylenme, kemik erimesi, katarakt gelişimi, uyku bozukluğu ve ödem gibi yan etkiler de görülür.
