Batıl olan nikâh
1-) Geçerli olmayan mut‘a ve muvakkat nikâh şeklidir. Aşağıda görüleceği gibi ehl-i sünnetin uygulamasına uymayan, şartları yerine getirmeyen yani devamlı ve kalıcı olmayan akit. Söz konusu bu akitler tabi ki bazı menfaatleri erkekler tarafından sağlamak için geçici bir süre için yapılır. Bu nikâhın, sosyal hayatı ne düzeyde etkilediği bilinen bir gerçektir.
Bu hususta Hz. Peygamber‘den uygulamalar ve bize ulaşan haberler vardır. Ancak sonradan Hz. Peygamber sallallahu aleyhi vesellem bu nikâhları yasaklamıştır.
[(Tirmizi Nikâh, 28) (Buhari, Mut‘a nikâhını Hz. Peygamber nehyetti. (yasak etti) [Nikâh 31, Müslim Nikâh 25, Nesai Sayd, 31, İbn Mace Nikâh 44]
Haram olan nikâh
2-) Sütkardeşlerle evlenme ve iki kız kardeşi bir nikâh altına alma haramdır. [Nisa Suresi, 23] Söz konusu ayeti, ehemmiyetine binaen ve aynı zamanda bazı izahlar yapılması gerektiğinden mealini alıntılıyoruz:
Nisa Suresi, 23. Ayet
"Anneleriniz, kızlarınız, kız kardeşleriniz, halalarınız, teyzeleriniz, erkek kardeşinizin kızları, sütanneleriniz, sütkardeşleriniz, kayınvalideleriniz, kendileriyle cinsel ilişkide bulunduğunuz eşlerinizden olan üvey kızlarınız -şayet analarıyla aile hayatı yaşamamışsanız onlardan ayrılarak kızlarıyla evlenmenizde bir günah yoktur- öz oğullarınızın eşleri olan gelinleriniz ve -geçmişte olanlar hariç- iki kız kardeşle aynı anda evlenmeniz size yasaklanmıştır. Kuşkusuz Allah çok bağışlayıcı ve çok merhametlidir."
Bundan önce geçen Nisa 22, ayetine de işaret ederek izah edeceğiz. Nisa Suresi 22. ayette: "Babalarınızla evlenmiş hanımlarla evlenmeyin. Kuşkusuz bu iğrenç, çirkin ve kötü bir yoldur." Hâlbuki cahiliye döneminde böyle bir uygulama vardı. Bu ayetin kesin yasak etmesi ile bu sosyal yara ortadan kalktı.
Nisa Suresi 23. ayetin açıklaması
Nisa Suresi 23. ayetinde ‘Anneleriniz haram kılındı‘ hükmü içerisinde anneanneler dâhil olmak üzere yukarıya doğrudur. ‘Kızlarınız haram kılındı‘ emri de, kızların kızları ve bütün aşağıya doğru inen torunlar dâhildir. Kız kardeşlerinizin içinde: Ana-baba bir veya ana bir baba ayrı, baba bir ana ayrı kız kardeşler de dâhildir.
‘Halalarınız içinde‘; babanın kız kardeşleri, onun babalarının kız kardeşleri, ananın babasının kız kardeşleri dâhildir. ‘Teyzeleriniz içinde‘; annenin anne ve ninelerinin kız kardeşleri, babanın annesinin ninelerinin kız kardeşleri de dâhildir.
‘Birader kızları‘ içinde, onun torunları dâhildir. Sütannelerinize, sütnineleriniz dâhildir.
‘Oğullarınızın hanımları‘ içinde; bütün torunların hanımları da dâhildir.
Fasıd olan nikâh
3-) Mihir tespit edilmeyen, iki adil şahitle yapılmayan veya İslam‘a uygun şahitlerle kıyılmayan nikâh çeşididir. Mihir, Kur‘an ayetleriyle sabittir. Yalnız miktarı, örfe göre belirlenir. [Nisa 4, 20,21] Ayetleri ile sabit edilmiştir. Mihri ilerleyen yazılarımızda izah edeceğiz.
Ayrıca iki şahidin bulunmasını da Hadis-i Şerifler teyid etmektedir: "İki şahitsiz nikâh, caiz olmaz" [Buhari, Şehadet; 8]
Sahih Nikâh
4-) Sahih nikâh, sünnet ve icma‘a uygun nikâhtır. İslami ve insani örnek bir aile hayatının devam etmesi, hayırlı bir nesil yetiştirilmesi için nikâh akdini hassas olan uygulamalarına azami derecede dikkat edilmelidir. Akdin, İslami daire içerisinde hassaslıkla yapılması, evliliği, Allah indinde kabul olunmuş bir ibadete dönüştürecektir.
Sahih bir nikâh‘ın sünnet üzere olması için;
1. Allah‘ın rızası ön planda olmalıdır.
2. Nikâh yapılacak mekânın dizaynı dahi, sünnete uygun olmalıdır.
3. Nikâha iştirak edenler ve düzenleyenler, Müslüman olduklarını ispat etmek için aşırılıktan uzak duracaklardır. Bilhassa hanımlar, tesettüre dikkat etmelidirler.
4. Allah‘ın emirlerine ve sünnete uymakta, büyük neticelerin meydana geleceğine inanmak.
5. Böyle bir nikâh için de, hayırlar getireceğini yeri geldikçe vurgulamak.
6. Nikâhın şartlarından biri de nikâhı ibadet niyetine bağlamak ve geçiştirmemektir.
7. Nikâh akdini, mümkünse Şevval ayında ve camide yapmak.
8. Gelenlerin, imkânlarını kullanarak abdestli gelmeye özen göstermeleri.
9. Önce tarafları tanıyarak, onları olan meziyetleri ile anlatmak. Onları onura etmek...
10. Bu akit esnasında, taraflara hayırlı duaların yapılmasını unutmamak, unutturmamak önemlidir.
Duasız bir şeyin neticesi müspet olmaz. Yüce ALLAH (cc) şöyle buyurmuştur: "Deki: Eğer duanız olmasaydı Rabbim size hiç değer vermezdi. Muhakkak siz yalanladınız artık yakında cezalandırılmanız gerekir. [Furkan-77]
