Moritanyalı siyaset bilimci-yazar Dr. Muhammed Muhtar Şankıti, Tuareglerin silahlı isyanı ve ülkede gerçekleşen askeri darbeyle iç savaşın eşiğine gelen Afrika ülkesi Mali‘deki sorunun kaynağında Fransızların bölgede çizmiş oldukları sınırların bulunduğunu belirtti.
Şankıti, "Batı Afrika‘yı sömürgeleştiren Fransızlar bölgedeki ülkelere bağımsızlıkları verildiğinde, ülkelerin sınırlarını ileride kargaşa çıkarabilecek bir biçimde oluşturdu" dedi. Mali‘deki Ezavad sorununu anlamak için biraz geriye gitmek gerektiğini ifade eden Şankıti, " Mali‘yi haritada incelerseniz Latincedeki ‘L‘ harfine benzediğini görürsünüz. Kuzey doğusunun yarısında Araplar ve Tuaregler yoğun biçimde yaşarken, güney batısında farklı Afrika kabileleri yaşar. Fransızların çizdiği sınırlar ırkları böldü. Mesela bir kabilenin yarısı Moritanya‘da, diğer yarısı Mali‘de kalabildi. Biz bölgenin aydınları olarak buraları ‘sıcak bölgeler‘ olarak adlandırıyoruz" diye konuştu.
"El Kaide kartı"
Mali‘de bazı şehirleri ele geçiren ve El Kaide‘nin ülkedeki kolu "Tevhit ve Cihat" örgütüyle anlaştığı ileri sürülen Tuareg hareketi "Ensaru‘d-din"in Nijer, Moritanya, Tunus, Senegal gibi ülkelerden gelen gençleri bünyesine kattığını belirten Şankıti, "Fransa ve ABD bu bölgelerde El Kaide uzantılı örgütlerin varlığından yarar sağlıyor. Bu bilinen bir durum. Bölgedeki yönetimlere ‘El Kaide kartını‘ göstererek baskı kuruyorlar. Nijerya, Senegal gibi ülkelerdeki askeri üslerini meşrulaştırıyorlar" dedi.
Ezavad‘daki en etkili örgütün "Ulusal Ezavad Kurtuluş Hareketi" olduğunu kaydeden Şankıti, "Bu örgüt Ezavad‘ın bağımsızlığını amaçlıyor. Bugün de hedefledikleri bölgeleri ele geçirmiş durumdalar" dedi. Kaddafi‘nin özel korumaları arasında birçok Tuaregin bulunduğuna işaret eden Şankıti, "Libya devriminden sonra bu askeri eğitim almış Tuaregler silahlarıyla birlikte Mali‘ye döndüler. Bu da Ezavad hareketine ciddi bir güç kattı.Böylece Mali ordusunu yenerek Timbuktu gibi şehirleri ele geçirebildiler" diye konuştu. Şankıti, Tuareglerin Mali‘nin tümünü ele geçirmek peşinde olmadıklarını belirterek, "Ezavad bölgesiyle yetinecekler. Kendi yaşadıkları bölgede kalmak istiyorlar" dedi.
"Türkiye Mali yönetimi ve Ezavad arasında bir anlaşma sağlayabilir"
Türkiye‘nin dünyada ve İslam ülkeleri arasında önemli bir yeri olduğuna işaret eden Şankıti, "Bizler batı Afrika Müslümanları olarak uzun süre Fransa‘ya terk edildik. Fransa bölgeyi siyasi, kültürel, dilsel, askeri ve ekonomik olarak işgal etti. Müslüman ülkeleri yanımızda göremedik. Türkiye bölgede daha aktif bir rol almalı. Türkiye, özellikle İslam İşbirliği Teşkilatı aracılığıyla özelde Mali‘de, genelde tüm bölgede sözü dinlenir bir barış elçisi olabilir. Türkiye Mali yönetimi ve Ezavad arasında bir anlaşma sağlayabilir. Ezavadlılar kültürel haklarını alır ve barış sağlanır" şeklinde konuştu.