SGK Uzmanı Özgür Erdursun, statü farklılıklarının sıkça gözden kaçırıldığına dikkat çekti. Dünya gazetesindeki yazısında uzman isim, EYT ve standart emeklilik bekleyenler için 2520 gün detayının önemini vurguladı.
Statüyü belirleyen zaman dilimi
Çalışma hayatına 1 Ekim 2008 tarihinden önce adım atan sigortalılar için özel bir hesaplama yöntemi kullanılıyor. Bu tarihten önce işe girenlerin hangi kapsamda emekli olacağı, çalışma hayatlarının son bölümüne bakılarak belirleniyor. SSK, Bağ-Kur veya Emekli Sandığı gibi farklı kurumlara prim ödeyen vatandaşların geriye dönük son 2520 günlük hizmet dökümü inceleniyor.
Yapılan değerlendirmede en çok hangi statüden prim yatırıldıysa, işlemler o kurumun şartları üzerinden tamamlanıyor. Rakamlarla ifade etmek gerekirse, bu sürenin 1261 gün ve daha fazlasını hangi statüde geçirdiğiniz maaşınızı ve hakkınızı doğrudan etkiliyor. Kendi işini kuranlar ya da memurluğu bırakıp özel sektöre geçenler için bu durum, önceden yapılan tüm planların baştan yazılmasına yol açabiliyor.
Hukuki yollar ve emsal kararlar
Sosyal Güvenlik Kurumu bu kuralı tavizsiz bir şekilde uyguluyor. Ancak ortaya çıkan mağduriyetler yargı yoluyla çözüme kavuşabiliyor. Belirli bir statü altında yaş, prim ve süre gibi tüm şartları daha önceden eksiksiz yerine getiren kişilerin, sonradan yaşanan statü değişiklikleri yüzünden hak kaybına uğramayacağına dair mahkeme kararları bulunuyor.
İlgili kural sebebiyle talebi reddedilen veya farklı statüden düşük maaş bağlanan kişiler dava açma hakkına sahip. Yargıtay ve yerel mahkemelerin verdiği emsal kararlar sayesinde, şartların daha önce olgunlaştığı daha avantajlı sistem üzerinden aylık almak mümkün hale gelebiliyor.
Dilekçe öncesi kritik inceleme
Uzmanlara göre, geleceğe dönük planların sadece son yıllara bırakılması büyük riskler barındırıyor. Şirket ortaklıkları, isteğe bağlı ödemeler veya iş yeri açılışları gibi adımlar atılırken mutlaka profesyonel bir hesaplama yapılması öneriliyor. Yanlış dönemde atılan küçük bir adım bile yıllardır hedeflenen maaş miktarını sekteye uğratabiliyor. İşlemler için başvuru yapmadan hemen önce, sadece toplam yatırılan prim sayısına değil, son 7 yılın detaylı dökümüne bakılması gerektiği kaydedildi.