Ölüm aylığı, dul ve yetim aylığı olarak da bilinmektedir. Vefat eden sigortalının geride kalan dul eşi ve çocukları, ölüm aylığından yararlanabilmektedir. Ancak hak sahiplerinin bu aylık ödemeyi alabilmesi için belli başlı şartları yerine getirmesi gerekir. Bu şartlar, sigortalının dul eşi için ayrı, kız çocukları için ayrı ve erkek çocukları için ayrı bir şekilde belirlenmiştir. Bu yazımızda, vefat eden sigortalının geride kalan eş ve çocuklarının hangi şartlarda ölüm aylığını alabileceğini ve ölüm aylığına başvurmak için hangi adımların izlenmesi gerektiğini sizlere aktaracağız.
Ölüm Aylığına Hak Kazanma Şartları Nelerdir?
Kişilerin ölüm aylığına alabilmesi için kanunda açıkça belirtilen koşulların sağlanmış olması gerekir. Kanunun yürürlük tarihinden sonra vefat eden sigortalıların hak sahiplerine ölüm aylığının bağlanabilmesi için aranan şartlar şu şekilde açıklanmıştır;
- En az 1800 günlük malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması
- 4/1 – (a) sigortalıları için her türlü borçlanma süreleri hariç en az beş yıldan beri sigortalı bulunup, toplam dokuz yün gün malullük, yaşlılık ve ölüm sigortaları priminin bildirilmiş olması
- İlgili kanunun kırk yedinci maddesine göre, yazılı sebeplerle kazaya uğramış, malullük, vazife malullüğü ya da yaşlılık aylığı almakta iken ya da malullük, vazife malullüğü veya yaşlılık aylığı bağlanmasına hak kazanmış olup henüz işlemin tamamlanmamış olması
- Bağlanmış bulunan malullük, vazife malullüğü ya da yaşlılık aylığı, sigortalı olarak çalışmaya başlamış olunması nedeni ile kesilmiş olması
Vefat Eden Sigortalının Eşine Hangi Koşullarda Ölüm Aylığı Bağlanır?
Vefat eden sigortalının eşine ölüm aylığının yani dul maaşının bağlanması için belli şartların yerine getirilmiş olması gerekir. Dul kalan eşin, vefat eden sigortalı ile ölüm tarihinde resmi olarak nikahlı olması bu aşamada aranan ilk şarttır. Bunun haricide sigortalının dul eşine yüzde ellisi, aylık bağlanmış çocuğu bulunmayan dul eşine ise yüzde yetmiş beş oranında maaş bağlanır. Bu kapsamda dul kalan eşin kendi sigortalılığının olmaması ve düzenli aylık bir gelirinin olmaması da gerekmektedir.
Vefat Eden Sigortalının Çocuklarına Hangi Koşullarda Ölüm Aylığı Bağlanır?
Vefat eden sigortalının erkek çocuğuna aylık bağlanması için gerekli olan şartlar şunlardır;
- Erkek çocuğun evli olup olmadığına bakılmaksızın, yükseköğrenim görmeleri halinde yirmi beş yaşını doldurmamış olması gerekir
- Ortaöğrenim seviyesinde eğitim gören erkek çocuklarının yirmi yaşını doldurmamış olması gerekir
- Herhangi bir eğitim kurumunda öğrenim görmeyen erkek çocuklarının ise on sekiz yaşını doldurmamış olması gerekir
- Bu kapsamda erkek çocuklarının kendi sigortalılığının bulunmaması, herhangi bir aylık ya da gelir almıyor olması da gerekir
- Vefat eden sigortalının kız çocuğuna aylık bağlanması için gerekli olan şartlar şu şekilde açıklanmıştır;
- Kız çocuklarında herhangi bir yaş ve eğitim şartı aranmamaktadır
- Kendi sigortalılıkları nedeni ile gelir ya da aylıklarının olmaması gerekir
- Evli olmamaları ya da evli olmakla birlikte sonradan boşanmış ya da dul kalmış olmaları gerekir
Ölüm Aylığı Başvuruları Nereye Yapılır?
Ölüm aylığı başvurusu yapılması için 4/A ve 4/B sigorta kolu kapsamında aylık alacak olan kişilerin, vefat eden sigortalının dosyasının bulunduğu Sosyal Güvenlik İl Merkez Müdürlükleri Gelir, Aylık, Ödenek Talep Belgesi ile başvuruda bulunması gerekir. 4/C sigorta kolu kapsamında vefat eden sigortalıdan ölüm aylığı alınması için ise Emekli Hizmetleri Genel Müdürlüğü Kamu Görevlileri Emekli Dair Başkanlığı’na başvurması gerekir. Tüm bu işlemler için e-devlet platformu da tercih edilebilir. Sisteme giriş yaptıktan sonra arama kısmına ‘ölüm aylığı başvurusu’ yazılmalıdır. Açılan yeni ekrandan ‘dul maaşı’ ya da ‘yetim aylığı’ seçeneklerinden uygun olan seçildikten sonra ‘devam’ butonu ile işlemlere devam edilebilir.