Kamu bütçesinde faiz giderlerinin giderek artan ağırlığı, 2026 yılının ilk dört ayına ilişkin gerçekleşmelerde bir kez daha ortaya çıktı. Yatırım ve altyapı harcamalarının geri planda kaldığı dönemde, bütçe kaynaklarının önemli bir bölümünün faiz ödemelerine ayrılması tartışmaları beraberinde getirdi. Özellikle kırsal kalkınma ve yerel altyapıyı hedefleyen projelerde ödeneğin kullanılmaması, kaynak kullanımındaki tercihleri yeniden gündeme taşıdı.
YATIRIMLARDA DÜŞÜK GERÇEKLEŞME
Bütçede yatırımlar için ayrılan 1 trilyon 22 milyar 700 milyon liralık ödeneğin yalnızca 149 milyar 700 milyon liralık kısmı kullanıldı. Böylece yatırım harcamalarının gerçekleşme oranı yüzde 14,5 seviyesinde kaldı. Bu tablo, kamu yatırımlarında beklenen ivmenin oluşmadığını ve kaynakların sahaya yansımasının sınırlı kaldığını gösterdi.
KÖYDES VE BELDES’TE SIFIR HARCAMA
Kırsal altyapının güçlendirilmesi amacıyla yürütülen KÖYDES ile belediye altyapılarını destekleyen BELDES projeleri için ayrılan 16 milyar 300 milyon liralık ödeneğe rağmen, ilk dört ayda hiçbir harcama yapılmaması dikkat çekti. Söz konusu durum, yerel hizmetler ve altyapı yatırımlarında uygulama gecikmesi olduğu yönündeki eleştirileri beraberinde getirdi.
FAİZ ÖDEMELERİ BÜTÇEYİ YUTUYOR
Buna karşılık faiz giderleri bütçenin en baskın kalemi oldu. Toplam 2 trilyon 741 milyar liralık faiz ödeneğinin 1 trilyon 132 milyar lirası harcandı. Böylece bütçenin neredeyse her iki liralık faiz ödeneğinden birinin yılın ilk dört ayında kullanılması dikkat çekti. Faiz kalemi içinde en büyük yükü iç borç tahvil faizleri oluşturdu. Bu kalemde tek başına 915 milyar 400 milyon liralık ödeme gerçekleştirildi.
FAİZİN PAYI TARİHİ SEVİYEDE
Veriler, faiz giderlerinin bütçe içindeki payının yıllar içinde yükseldiğini de ortaya koydu. 2018’de yüzde 9,1 olan oran, 2019’da yüzde 10,1’e, 2021’de yüzde 11,4’e ve geçen yıl yüzde 14,2’ye çıktı. 2026’nın ilk dört ayında ise bu oran yüzde 19,2’ye ulaşarak son yılların en yüksek seviyesine çıktı. Deprem ve seçim yılı olan 2023’te yatırıma ayrılan pay yüzde 16,8’e yükselse de, mevcut tabloyla birlikte kamu kaynaklarının yönelimi yeniden tartışma konusu haline geldi.
