Türkiye’nin en bereketli tarım arazilerine ev sahipliği yapan Hatay’da, yaz mevsiminin kendini iyice hissettirmesiyle birlikte tarlalarda hasat bereketi yaşanıyor.
Kış aylarında astronomik rakamlara ulaşarak vatandaşın cebini yakan domatesin kilogram fiyatı, artan rekolte ve hava sıcaklıklarının etkisiyle 15 TL’ye kadar geriledi.
- ÜRETİM ARTTI, FİYATLAR ÇAKILDI!
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte Antakya Sebze ve Meyve Hali’nde hareketlilik artarken, fiyat etiketleri de hızla değişiyor.
Kışın 70 TL seviyelerini gören domates, son iki aydır devam eden düşüş trendiyle birlikte hal tezgâhlarında 15 TL’den alıcı buluyor.
Antakya Sebze ve Meyve Hali Komisyoncular Dernek Başkanı Semih Balon, fiyatlardaki bu dramatik düşüşün temel nedenlerini şu şekilde sıralıyor:
"Domates fiyatlarının düşme sebebi; hava koşullarının düzelmesi, üretimin çoğalması ve tüketimin az olmasıdır. Burası üretim bölgesi olduğu için havalar düzelince ürünler çoğaldı. Ayrıca çevre illerden de ürün geliyor. Dışarıdan gelen yabancı tüccarların da ayağı kesildi çünkü artık kendi memleketlerindeki domatesler de çıktı. Sebze fiyatları öyle bir şekil ki, bir bakarsın fiyatlar taban olmuş, sürekli değişiyor. Yaklaşık 2 aydan bu yana düşüşte. Hava koşullarının düzelmesi, dışarıdan gelen tüccarların ayağının kesilmesi, şu an her yerde domates çıkması ve üretimin fazla olması bu düşüşte çok etkili oldu."
Başkan Balon, piyasadaki günlük dalgalanmalara dikkat çekerek, "Sabah dükkânımda 300 kasa mal varsa, öğlene kadar bitirmek zorundayım. Satılmazsa sıcak havada ürün bozulacağı için fiyatı daha da aşağı çekmek mecburiyetinde kalıyoruz" diyerek haldeki zorlu durumu özetledi.
- "NE İHRACAT VAR NE DE KOOPERATİF!"
Fiyatların tüketici açısından sevindirici görünmesine karşın, madalyonun diğer yüzünde üreticinin sahipsizliği yatıyor.
Sektör temsilcilerinden Sahmi Pahalı, domates fiyatlarının 70 TL’den 15 TL’ye düşmesinin ardındaki yapısal sorunlara ve kalite kaybına dikkat çekiyor.
Pahalı, tarım politikalarındaki eksiklikleri şu sözlerle dile getirdi:
“Fiyatlar 70 TL’den 15 TL’ye çakıldı. Bunun en büyük sebebi bir ihracat kanalının olmaması ve üreticiler arasında kooperatifleşmenin bulunmamasıdır. Ayrıca bu yılki iklim şartları ürünü vurdu. Önce yağan yağmurlar, ardından gelen aşırı sıcaklar nedeniyle ürün tarlada adeta pişti ve hastalandı. Malda kalite olmayınca başka şehirlere veya dış pazara gönderemiyoruz.”
- TARIMDA PLANLAMA ŞART!
Hatay'da yaşanan bu durum, Türkiye tarımının en temel sorunlarından birini bir kez daha gözler önüne seriyor.
Verimli topraklarda üretilen ürün, plansızlık, kooperatifleşme eksikliği ve iklim krizine karşı alınmayan önlemler nedeniyle üreticinin elinde kalırken, tarladaki alın teri hak ettiği değeri bulamıyor.
Uzmanlar, hem vatandaşın ucuz ve kaliteli sebze yiyebilmesi hem de çiftçinin ayakta kalabilmesi için üretim planlaması ve ihracat desteklerinin acilen devreye alınması gerektiği konusunda uyarıyor.