Washington ve Tahran hattında aylardır süren arka kapı diplomasisi nihayet meyvelerini veriyor. Bölgede suları durduracak, küresel enerji piyasalarına can suyu olacak 14 maddelik mutabakat taslağının detayları sızarken, iki ezeli düşmanın masaya oturacağı tarih ve yer de netleşmeye başladı. Vatandaşın ve piyasaların gözü kulağı diplomatik kaynaklardan gelecek son dakika açıklamalarına kilitlendi.
İMZALAR CENEVRE'DE ATILACAK
Uluslararası haber ajanslarına düşen bilgilere göre, beklenen tarihi mutabakat zaptı imza töreninin İsviçre'nin Cenevre kentinde düzenlenmesi planlanıyor. CNN'in üst düzey diplomatik kaynaklara dayandırdığı haberde, tören için en güçlü seçeneğin Cenevre olduğu aktarıldı. Anlaşmanın pazar günü kadar erken bir tarihte imzalanabileceği iddia edildi.
TRUMP: BÜYÜK BİR UZLAŞI GÜNDEMDE
ABD Başkanı Donald Trump, süreçle ilgili sessizliğini bozarak tüm dünyaya net mesajlar verdi. İran ile yaşanan gerginliği tamamen ortadan kaldıracak adımlardan bahseden Trump, "Büyük bir uzlaşıdan" söz ederek önümüzdeki günlerde nihayete erdirilmesi beklenen belge için yakında Avrupa'de bir imza töreni düzenlenebileceğini işaret etti. Törende ABD'yi Başkan Yardımcısı JD Vance'in temsil etmesi beklenirken, diplomatik kaynaklar, Trump ve ABD heyetinin G7 zirvesi için bulunacağı Fransa'ya yakınlığı nedeniyle Cenevre'nin özellikle seçildiğini ifade etti.
14 MADDELİK TASLAKTA NELER VAR?
İran basınına sızan ve yarı resmi Mehr Haber Ajansı tarafından duyurulan 14 maddelik mutabakat taslağı, müzakerelerin şifrelerini de ortaya koydu. Masadaki en kritik detay, İran'ın füze programının anlaşma dışı bırakılması oldu. Müzakerelerin yalnızca nükleer ve ekonomik konular üzerinden yürütüleceği vurgulandı. Sızan metne göre ABD'nin masaya koyacağı taahhütler şöyle şekillendi:
-
Yaptırımların kademeli olarak kaldırılması.
-
İran çevresindeki ABD güçlerinin geri çekilmesi.
-
Deniz ablukasının 30 gün içinde sonlandırılması.
-
Hürmüz Boğazı'nın 30 gün içinde "Tahran'ın düzenlemelerine göre" yeniden tam olarak gemi trafiğine açılması.
-
Petrol ve petrokimya ürünleri satışına yönelik yaptırımların askıya alınması.
24 MİLYAR DOLARLIK FON SERBEST KALIYOR
Taslak metindeki en dikkat çeken bölüm ise ekonomik yaptırımlar ve dondurulmuş varlıklarla ilgili kısımdı. ABD ile yapılacak 2 aylık müzakereler sürecinde, İran'ın dondurulmuş 24 milyar dolarlık fonunun serbest bırakılması öngörülüyor. Bu tutarın 12 milyar dolarının görüşmelerden hemen önce Tahran'ın kullanımına sunulması planlanıyor.
Tahran yönetiminin kırmızı çizgileri de sızan metinde net bir şekilde ifade edildi:
"İki ülke arasındaki nihai müzakereler ise İran'ın füze programı gündeme alınmadan, nükleer ve ekonomik konular üzerinde yürütülmelidir."
"İran'a uygulanan petrol yaptırımlarının askıya alınması ve deniz ablukasının kaldırılması şartları yerine getirilmeden nihai müzakereler başlamayacaktır."
İran'ın nükleer silah üretmeme taahhüdünü yineleyeceği belirtilen süreçte, Lübnan'ın da varılacak ateşkese dahil edileceği kaydedildi.