Kuzey Yarımküre'de yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesinin yaşandığı, astronomik olarak yaz mevsiminin resmi başlangıcı kabul edilen Yaz Gündönümü tarihidir, 21 Haziran…
Bu özel günde Güneş ışınları Yengeç Dönencesi'ne 90 derecelik dik açıyla düşer.
Kuzey Yarımküre'de en uzun gündüz yaşanır.
Türkiye gibi kuzeydeki ülkelerde güneye gidildikçe gündüz süresi kısalır; bu nedenle Türkiye'de en uzun gündüz süresi Sinop'ta görülür.
Güneş ışınlarının dik geldiği Yengeç Dönencesi'nde öğle saatlerinde yatay cisimlerin gölge boyu sıfır olur.
Kuzey Kutup Dairesi: Bu tarihte Kuzey Kutup Dairesi'nin tamamında 24 saat boyunca Güneş batmaz ve kesintisiz gündüz yaşanır.
Mevsimsel Dönüm: Bu tarihten itibaren Kuzey Yarımküre'de günler kısalmaya, Güney Yarımküre'de ise uzamaya başlar
YAZ GÜN DÖNÜMÜNDE NE OLUR?
Dün…
Yani, 21 Haziran…
Astronomide yaz gün dönümü olarak biliniyor.
Halk arasında zaman zaman “ekinoks” olarak adlandırılsa da teknik olarak 21 Haziran bir ekinoks değil, gündönümüdür.
Ekinokslar gece ve gündüz sürelerinin eşit olduğu mart ve eylül aylarında gerçekleşirken, haziran ayında gündüz süresi yıl içindeki en uzun seviyeye ulaşır.
Dünya’nın eksen eğikliği ve Güneş etrafındaki hareketi nedeniyle 21 Haziran’da Kuzey Yarım Küre, Güneş’e en fazla dönük konuma gelir.
Yine hatırlatmak gerekirse; 21 Haziran tarihinde;
* Güneş ışınları Yengeç Dönencesi’ne (23,5 derece kuzey enlemi) dik açıyla düşer.
* Kuzey Yarım Küre’de yaz mevsimi başlar.
* Yılın en uzun gündüzü ve en kısa gecesi yaşanır.
* Kuzey Kutup Dairesi’nde 24 saat boyunca gündüz görülür.
* Güney Yarım Küre’de ise kış mevsimi başlar ve en uzun gece yaşanır.
21 Haziran’da yaklaşık olarak:
* Sinop’ta gündüz süresi 15 saate yaklaşır.
* Güney bölgelerde gündüz süresi birkaç dakika daha kısa olur.
* Türkiye’nin güney kesimlerinde de uzun gündüz yaşanır ancak kuzey illerine göre süre daha azdır.
Yaz gün dönümü, yalnızca mevsim değişimini değil, doğadaki birçok döngüyü de etkiler. Bu tarihten sonra:
* Güneş ışınlarının geliş açısı azalmaya başlar.
* Gölge boyları uzamaya başlar.
* Kuzey Yarım Küre’de sıcaklıkların artması devam eder.
* Bitkilerin büyüme dönemi hız kazanır.
* Günler giderek kısalır.
Birçok kültürde 21 Haziran, tarih boyunca özel bir gün olarak kabul edilmiştir.