Doğu Karadeniz Bölgesi‘nin "Helen Yurdu" veya "Küçük Asya" olarak nitelendirildiği Yunanistan‘da birçok şehrin sokaklarını Pontus anıtları süslerken, buna yönelik filmler vizyona giriyor. ABD‘nin Pensilvanya, Kanada‘nın Toronto ve Almanya‘nın Stutgart kentlerinde inşa edilen Pontus anıtları da dikkat çekiyor.
1922 yılında Türkiye ve Yunanistan hükümetlerinin anlaşması kapsamında gerçekleştirilen mübadeleyi ‘Küçük Asya Felaketi‘ olarak nitelendiren ve bu uğurda Pontus hayallerini canlı tutmak için dünyanın belli başlı ülkelerinde 300‘ü aşkın "Pontus‘u Kurtarma Derneği" kuran Yunanistan‘da birçok şehrin sokaklarını Pontus anıtları süslüyor. PontusWorld.com sitesinde yayınlanan fotoğraflara göre Yunanistan‘ın birçok şehrinde yükselen anıtlar, Karadeniz kimliğini oluşturan kemençe, yöre kıyafeti, horonun Pontus Rumlarına ait olduğunu vurgulayan objelerden oluşuyor. Yunanistan‘daki anıtların yanı sıra ABD‘nin Pensilvanya, Kanada‘nın Toronto ve Almanya‘nın Stutgart kentlerinde inşa edilen Pontus anıtları da dikkat çekiyor.
‘Küçük Asya Felaketi‘ olarak değerlendirdiği bu olayı her fırsatta politikasına uygun olarak geliştiren Yunanistan‘da yeni filmler de vizyona giriyor. Özellikle 1922 yılında gerçekleştiren mübadelenin getirdiği sosyal olumsuzlukları ‘trajedi‘ olarak yorumlayan Yunanistan‘da buna yönelik filmler hazırlanıyor.
Türkiye‘de ise mübadele sonucu Yunanistan‘dan gelen yüz bini aşkın Türk ile Rus işgalinde Trabzon ve Rize‘den göç ederken yollarda hayatını kaybeden on binlerce Türk‘ün dramını içeren bir anıt ve film bulunmazken, bu konuda hiç çalışma yapılmaması dikkat çekiyor.
300 bin Türk‘ün 200 bini yolda öldü
Ondokuz Mayıs Üniversitesi Eğitim Fakültesi Tarih Eğitimi Ana Bilim Dalı Öğretim Üyesi Doç. Dr. İbrahim Tellioğlu, "Doğu Karadeniz Bölgesi‘nin Türk Yurdu Haline Gelmesi Hakkında Bir Değerlendirme" konulu makalesinde, yüzyılın başında Osmanlı devletinin gerilemesiyle Rum azınlığın Karadeniz Bölgesi‘nde devlet kurma hayalinin bir sonucu olarak tarihe Pontus isyanı adıyla geçen ayaklanmanın ortaya çıktığını, bunun neticesinde mübadelenin gerçekleştirildiğini belirtti. 19. yüzyılın başlarından itibaren Rum Ortodoks kilisesi ve üst düzey Rum tebaanın gayretleriyle Anadolu‘daki Ortodoks Hıristiyanların Yunan toplumunun bir parçası olduklarına inandırıldığını, bunun sonucunda Karadeniz Bölgesi‘nde gelişen Yunanlılık şuurunun Megali İdea‘cı fikirlerin yayılmasına zemin hazırladığını belirten Tellioğlu, gelişen Pontusçuluk fikrinin Samsun merkez olacak şekilde bölgede bir Rum devleti kurma hedefine yöneldiğini ifade etti.