Dolardaki hızlı yükselişin Türkiye‘nin ihracatını ucuzlatmasına rağmen, ihracatta giderek derinleşen küresel resesyona bağlı düşüş sürüyor. Doların Euro ve diğer dövizler karşısında güçlenmesi de yaklaşık yarısı dolar dışındaki dövizlerle yapıldığı için ihracatın daha da azalmasına yol açıyor.
Dolarda son günlerde iyice hızlanan yükselişin, Türkiyeínin ihracatını ucuzlatmasına rağmen, giderek derinleşen küresel resesyon nedeniyle ihracat talebini artırıcı bir etki yapmazken, doların euro ve diğer dövizler karşısındaki değer kazanımının da yaklaşık yarısı dolar dışındaki dövizler üzerinden yapılan ihracatın azalmasına yol açtığı belirlendi. Dolar, küresel ekonomide dalgalanmaların başladığı Ağustos ayından itibaren euro ve diğer dövizler karşısında önemli oranda değer kazandı. Temmuz ayı ortalamasında 1.58 olan euro/dolar paritesi bu yıl Şubat ayı ortalamasında 1.28íe indi. Yedi aylık dönemde ihracatta, doğal seyri dışında sadece paritedeki bu değişime bağlı 4.5 milyar dolarlık bir azalma yaşandı. Diğer bir deyişle ihracatta, daralan dış talebe bağlı olarak kaydettiği düşüşe ek olarak dolar lehine gelişen parite dolayısıyla bu tutarda ekstra bir düşüş daha yaşandı.
Aylara göre ihracatta parite etkisi
Geçen yılın Ağustos başı ile bu yılın Şubat sonu arasındaki yedi aylık dönemde Türkiyeínin toplam ihracatı 65 milyar 411.3 milyon dolar oldu. Bunun 33 milyar 31,2 milyon doları dolar üzerinden gerçekleştirilirken, euro üzerinden ihracat da 28 milyar 736.5 milyon doları (21 milyar 75.8 milyon euro) oldu. Bu dönemdeki ihracatın 3 milyar 643.7 milyon dolarlık bir bölümü ise diğer dövizler üzerinden gerçekleştirildi. Euro/dolar paritesinin hızla gerilediği, diğer bir deyişle doların euro karşısında hızla değerlendiği anılan dönemde, bu gelişme Türkiyeínin toplam ihracatı üzerinde 4 milyar 527.4 milyon dolarlık bir azaltıcı etki yaptı. Anılan dönemde parite aynı kalsaydı, toplam ihracat 69 milyar 938.8 milyon dolar düzeyinde gerçekleşecekti.