Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü‘nce ‘‘Yer altı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik‘‘ hazırlandı
Orman ve Su İşleri Bakanlığı, yer altı sularını koruma altına alıyor. Hazırlanan yeni düzenlemeyle yer altı sularındaki tüm zararlı kimyasallar izlemeye alınırken, kirletici etkisi olan faaliyetlere son verilecek. Koruma alanı içine alınacak yer altı sularını kirletenlere yaptırım uygulanacak.
AA muhabirinin edindiği bilgiye göre, Orman ve Su İşleri Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğü, yer altı sularının korunmasına ilişkin yönetmelik hazırlayarak, yayımlanmak üzere Başbakanlığa gönderdi.
Yer altı sularında kirlenmenin önlenmesi ve korumaya ilişkin hükümler içeren ilk düzenleme niteliği taşıyan ‘‘Yer altı Sularının Kirlenmeye ve Bozulmaya Karşı Korunması Hakkında Yönetmelik‘‘ ile yer altı sularına kalitesi her ne olursa olsun atık suların doğrudan deşarjı yasaklanacak.
İçme suyu temini maksadıyla kullanılan veya kullanımı planlanan yer altı suyu kütlelerinin koruma alanlarına, arıtılmış olsun ya da olmasın atık suların doğrudan veya dolaylı deşarjı da yasak kapsamında olacak.
Ülke genelindeki bütün yer altı suyu kütleleri belirlenecek ve haritalanacak.
Siyanür, arsenik ve nitrata karşı takip
Yer altı suyunda kimyasal durum değerlendirilerek, zararlı kimyasallara ilişkin eşik değerler belirlenecek. Yer altı suyunda yapılacak izlemelerde, kanserojen maddeler, siyanür, arsenik, nitrat başta olmak üzere tüm temel kirleticiler takibe alınacak.
Yer altı suyu miktar bakımından da korunacak. Yer altı suyu kullanımlarında, besleme ve çekim dengesinin korunması, tahsisi yapılan miktardan fazla su kullanılmaması esas olacak.
Kirliliğin azaltılması ve yer altı suyunun kirlenmesinin önlenmesi için karasal ve su ekosistemlerine, insan sağlığına veya suyun mevcut ya da potansiyel kullanımına önemli derecede zarar verme riski barındıran eğilimler alınacak olan tedbirlerle geri döndürülecek.
Zararlı faaliyete izin yok
Yer altı suyu kirliliğinin önlenmesi için yapılan izleme programı neticesinde elde edilen sonuçlar dikkate alınarak Tedbirler Programı hazırlanacak. Bu kapsamda; yer altı suyunda kirlenmeyi azaltmak ve yer altı suyunun kimyasal açıdan bozulmasını önlemek için su kalitesine, insan sağlığına, karasal ve su ekosistemlerinin kalitesine zarar verme riski olan faaliyetlere izin verilmeyecek.
Alınan tedbirlere rağmen yer altı suyu kütlelerinde sınır değere ulaşılır ise yer altı suyunun kimyasal durumunun bozulmasına sebep olan faaliyetler tespit edilerek durdurulacak ve Çevre Kanunu uyarınca işlem yapılacak.
Yer altı suyunu kirleten yapılar kapatılacak
Yer altı suyunun kirlenmesine ve kalitesinin bozulmasına yol açtığı tespit edilen kuyu, tünel, galeri gibi yapılar kapatılacak. Kapatma masrafları yapı sahibinden tahsil edilecek.
Atık sularla veya yağmur suları ile taşınarak yer altı suyuna karışabilecek nitelikteki zararlı maddeler yer altı suyu besleme havzası içerisinde zeminde doğrudan depolanamayacak. Yer altı sularının kirlenmemesi için tedbir almak maksadıyla her türlü kimyasal madde, proses ve arıtma çamurları ve özel atıklar ve benzeri maddelerin depolama tankları sızdırmasız olarak yapılacak.
Radyoaktif izleyiciler kullanılması gerektiğinde, su kirlenmesine sebep olmayacak maddeler seçilecek. Tehlikeli maddelerin kullanıldığı faaliyetler sırasında, kaza ihtimali göz önüne alınarak, yer altı suyu kirlenmesine engel olacak tedbirler alınacak.
Kirleten ödeyecek
Düzenli depolama tesislerinden kaynaklanan sızıntı sularının yer altı suyuna sızması ve muhtemel olumsuz etkilerinin önlenmesi için her türlü tedbir alınacak. Tesisler uzun süreli izlemeye alınırken, kirlenme durumunda kirliliğin giderilmesi için çalışmalar tesis sahibine yaptırılacak, masraflar da tesis sahibince karşılanacak.
Toplu içme suyu temini maksadıyla kullanılan kuyu, pınar, kaynak, kaptaj, tünel, galeri ve benzeri yapılara 50 metreden daha yakın mesafede hiçbir yapıya katı ve sıvı atık boşaltımına ve geçişe izin verilmeyecek. Söz konusu kaynaklar için mutlak koruma alanı ve ikinci koruma alanı oluşturulacak. İkinci koruma alanında yapılaşmaya izin verilmeyecek. Gerektiği hallerde, üçüncü bir koruma alanı oluşturulacak.
Tarım ilaçlarına sınırlama
Koruma alanı içinde atık boşaltımı engellenecek. Bu alanlarda yer altı suyu kalitesine zarar verme riski olan faaliyetlere izin verilmeyecek.
Yer altı sularının içme suyu maksadıyla kullanıldığı alanlarda, kullanılan tarım ilaçlarının doğal şartlarda parçalanabilir ve canlılarda uzun süreli birikim yapmayacak türden olması sağlanacak. Fazla veya yanlış gübre kullanılmamasına ilişkin denetlemeler yapılacak.
Periyodik denetim ve ceza
Oluşturulacak denetim ekipleri, yer altı suyu kirliliğinin önlemesi için atık suların yer altı sularına doğrudan ve dolaylı deşarj edilmesini, arıtılmış atık suların yer altı sularına doğrudan deşarj edilmesini önlemek, arıtılmış atık suların yer altı sularına dolaylı deşarj edilmesini kontrol etmek için periyodik denetimler gerçekleştirecek.
İzleme programından elde edilen ölçüm değerleriyle gerçekleştirilen yer altı suyu kimyasal durum değerlendirmesinde ilk ölçüm değerlerinden daha kötü bir değer elde edildiği takdirde denetim sıklığı artırılacak.
Mevzuata aykırı durum tespiti halinde idari yaptırım uygulanacak.