Bir gün evinden sapasağlam çıkıp, kolu, bacağı, ayağı olmadan eve dönenlerin hikâyeleriyle dolu Somali. İç savaşta iki ateş arasında kalan sivillerin birçoğu hayatını kaybetmiş, hayatta kalanların birçoğu ise kolları, bacakları, ayakları olmadan yaşamaya çalışıyor.
Mogadişu‘da iç savaşın yaşandığı 1991 yılında kurulan Engelliler Rehabilitasyon Merkezi‘nin yaklaşık 500 kayıtlı üyesi bulunuyor. Savaşın harabeye çevirdiği merkeze kayıtlı engellilerin hemen hepsi iç savaşın izlerini taşıyor. Okula, işe, alışverişe gitmek için evinden çıkan binlerce Somalili, Eş Şebab örgütüyle Somalili güvenlik güçleri arasında yaşanan çatışmaların arasında kalarak hayatını kaybetmiş. Çatışmalardan sağ kurtulanlarsa kolları, bacakları, ayakları olmadan yaşama savaşı veriyor. Merkeze kayıtlı engellilerden biri olan 63 yaşındaki Muhammed Salih Kasım, yaklaşık 2 yıl önce evine giderken bombanın patlaması sonucu tek bacağını kaybetmiş. Saldırıda yaralanan 9 kişiden biri olan Kasım‘ın bacağı hastanede doktorlar tarafından kesilmiş. Koltuk değnekleriyle yürüyen Kasım, çarşıda bir süre dolaştıktan sonra evine dönerken Eş Şebab örgütü tarafından konulan bombanın büyük bir gürültüyle patladığını söyledi. Patlamadan sonra bir şey hatırlamadığını, insanların bağrışmalarını duyduğunu anlatan Kasım, hastanede tek bacağının kesildiğini duyduğunda ‘‘yıkıldığını‘‘ kaydetti.
13 yaşında vücuduna 3 kurşun
Evinin yakınlarında oynarken, birdenbire çıkan çatışmada vücuduna 3 kurşun isabet eden Abdulkadir Adem, doktorların uzun çabaları sonucu hayata döndürülmüş. Vücudundaki kurşun yaraları hala iyileşmeyen ve enfeksiyon kapan Adem, rehabilitasyon merkezinin en küçüğü. Vücudunda sürekli ağrıların olduğunu, geceleri uyuyamadığını belirten Adem, doktora gitmesine rağmen yaralarının iyileşmediğini söyledi. 14 yaşında olan Adem saldırıya geçen yıl uğradığını ifade ederek, ‘‘İlkokula gidiyordum. Artık eğitimimi de sürdüremiyorum‘‘ dedi.
28 yaşındaki Muhammed Ahmed Şerif de evinden çıkarken sokakta çatışan iki grubun ateşi altında kalmış. Koluna iki kurşun isabet eden Şerifin, sol kolu hastanede kesilmiş. Kolu olmadığı için iş bulamadığını belirten Şerif, yaşadığı olayın hayatını kararttığını söyledi.
Din görevlisine mayınlı saldırı
Yaklaşık 5 yıl önce aracıyla evine giderken, mayınlı saldırıda kolunu ve bacağını kaybeden din görevlisi Muallim Cebril Abdullah da koltuk değnekleriyle yaşamaya mahkum olanlardan. Bir kolu ve bacağı tutmayan Abdullah, yaralarının iyileşmediğini, ağrıdan duramadığını söyledi. Mayına bastıklarında yanındaki 8 arkadaşının öldüğünü anlatan Abdullah, ‘‘Saldırıdan tek kurtulan ben oldum, ama benim de kolum ve bacağım tutmuyor. Aileme faydalı olamıyorum. Keşke bende ölseydim o saldırıda‘‘ dedi. 33 yaşındaki Abdulkadir Yusuf da ailesiyle evinde otururken, çatışan iki grubun attığı el bombasının evin içine düşmesi sonucu eşi ve bir çocuğunu kaybetmiş. Kendisinin de bir bacağı kopan Yusuf, ‘‘Bu savaş çok can yaktı, çok çok yuva yıktı. O gün aklıma geldikçe yaşamak istemiyorum‘‘ diye konuştu.