Tahammül; yüke katlanmak, dayanmak, sabır göstermek
manasına geliyor. Son zamanlarda sıklıkla duyuyoruz: Tahammülü kalmadı insanların
birbirlerine. Ve giderek tahammülsüz, toleranssız olduğumuzu ifade eder olduk.
Oysa ben tahammül kelimesinin çok da doğru kullanıldığı kanaatinde değilim. Bir
insan diğerine mecburiyetinden, mahcubiyetinden dolayı tahammül ediyor. Elinden
bir şey gelmiyor, şartları değiştireceğine kanaat getirmiyor da ondan tahammül
ediyor. Lakin inansa bu etrafını saran
sarmalayan çemberi kıracağına tahammül de etmeyecek. İnsanların bu açmazının
üzerine inşa ediliyor bütün sosyal hayat ve tahammülden kamburlaşıyor sırtlar.
İstikrara tahammül ediyor, borçlara tahammül ediyor, kibre tahammül ediyor.
Trafiğe, yüksek binalara, gri gökyüzüne
Birbirini sevdiğini söyleyen insanlar da birbirlerine
tahammül ediyorlar. Çocukların, geçmiş güzel günlerin, birçok özel hukukun,
hatıraların hatırına birbirine tahammül ediyorlar. Evliliklerin
tahammülsüzlükten bittiğine, güzel şeylerin tahammülsüzlükten yok olduğuna
inanıyoruz. Baktığımızda tahammülün içinde zoraki bir durum var, mecburi bir
yön var. Sevgi yok, sabır yok, emek yok; en çok da rıza yok. Rıza; razılık,
razı olma, hoşnutluk, memnuniyet ve muvafakat anlamlarını içeriyor. Yani gelen
ne olursa olsun o şeyin etkilerine karşı muvafakat etme hali Bela olarak,
musibet olarak ne isabet ederse etsin ona rıza göstermek. Yaratıcının razı
olduğu, yaratılanın da razı olduğu durum yani rıza makamı.
Bugün insanların birer sinir, stres fıçısı olarak
dolaşmalarındaki temel saik galiba rıza makamından, modern çağın hoşuna gitmese
de Köprüye kadar eşeğin dayılığına tahammül et. anlayışının yerleşmesidir.
İlişkiler kuran ve ilişkileri olan insanların arasında rıza değil tahammül
vardır. Tahammülü olan insanların erdemleri yoktur, menfaatleri daha doğru
ifade ile menfaat ortaklıkları vardır. Rıza ise bir feragat hukukudur. Yani yaratan
ve yaratılan arasındaki hukuk gibidir. Rıza yı esas alan insanların
menfaatleri, ilişkileri değil; hukukları vardır. Hukuk un usulünde eksiklik
olursa esasına bakılır. Bu bakımdan feragat eden insanların dünyasında gam
yükü, mecburiyet prangası yoktur. Hele mahcubiyet, sadece hukuku daha iyi ikame
edememe korkusundan oluşur.
Kısacası ya bu yolları tahammülle yürüyecek, bir yerde
taammüden (bilinçli, önceden düşünerek, kurarak, tertip ederek, kasten) kendini
ve her şeyi berhava edecek ya da bu yolda senden gelen ne ise başım gözüm
üstüne diyerek yürünecek. Her koşulda sevgide tahammül değil rıza vardır.
İmtihanı kolaylaştıran iç barışı sağlayan şey rızadır. Razı olduğunuz şey sizi
kıymetlendirir. Biz sefere çıkarken ilişkilerle değil, hukukla; tahammülle
değil rıza ile çıkarız. Onun için hep biz kazanırız. Kazancımızı görmek
isteyenlerin yüreğimizdeki yamalara bakmaları yeterlidir. Sefer ola!
Hoşça bakın zatınıza
Hepsi beyhudeymiş ey vatanım henüz vaktimiz varken gel
dostça ayrılalım **
Taş Gemi
Bütün gözyaşlarımı biriktirip bir ödül töreninde hüngür
hüngür ağlamak istiyorum. (Mustafa Toprak)
Sakallı Hüsnü yü Tanımanın 5 Yolu
1- Öncelikle kitle sever, kitle toplamak için din satar.
2- Kendince kurumlar üstüdür; kurumlanır iyi konuşur,
ekran sever.
3- Jet ski ye binmeyi sever, arada muz da sever. Tatlı su
insanıdır.
4- Zengin sever, gösterişe meyyaldir. Her seçime yakın
ortaya çıkar, mide bulandırır.
5- Gözyaşlarını hüngür hüngür akıtır, ağlar ama milletin
de anasını ağlatır. Sonra gelir mevlit okur. Helvayı da pek sever.
Unutmadan söyleyeyim, adı her zaman Hüsnü olmaz, sakalına
kıyafetine de aldanmayın!
Dağarcık
Kanımızı gerçek çıkarlarımıza ters düşen davalara
harcadıktan sonra, bir yıkıntı olarak kaldık; şimdi de onu süsleyip püsleyip
güzelleştirmeye çabalıyoruz. İçinde dönüp dolaştığımız kısır döngüden çıkma
yolunda ilk adım yıkıntıya yıkıntı demek, bu süsten-püsten soyunmak olabilir.
Gurur, soyluluk ve cömertlik maskelerinin altındaki korkaklığı, ikiyüzlülüğü,
bencilliği keşfetmek yeniden doğmamız için gerekli olan vicdan muhasebesini
yapmamıza yardım edebilir. ***
Alıntılar
*Mustafa Kutlu nun Ya tahammül Ya Sefer kitabının
başlığından esinle.
**Juan Goytisolo, Kimlik Belirtileri
***Juan Goytisolo, Yeryüzünde Bir Sürgün, Metis Yay.