Tarım Bakanlığı, Devlet politikası tarımda da yok adlı
yazımıza açıklama gönderdi. Hollanda nın tarımsal hasılasının yazıda
belirtildiği gibi 120 milyar dolar değil, 15 milyar dolar olduğu ve 120 milyar
dolar rakamının tarımsal ihracat olduğu, bunun da kendi tarımsal üretiminden
kaynaklanmadığı, ithal ettiği ürünü ya da hammaddeyi işleyip tekrardan ihraç
ettiği belirtiliyordu açıklamada.
Bakanlık 120 değil 15 milyar dolar diyor ama kendi
üretmediği halde bunu bir ihraç ürününe ve ihraç gelirine dönüştürmek de
küçümsenecek bir şey değil. Bir politika gerektiren bir husus. Dünya fındık
üretiminin yüzde 75 i Türkiye de, ancak fındığı hammadde olarak kullanıp
çikolatada vs dünya markaları çıkaranlar, bunun kaymağını yiyenler başkaları.
İngiltere, kendi ülkesinde çay yetişmemesine rağmen dünyaca ünlü çay markaları
çıkarıp bundan muazzam kazançlar elde etmiyor mu Tam da bu noktada bir
politika eksikliği görünmüyor mu Bakanlık, rakamlar üzerinden gidiyor ama bu
basit çıkarımı bile yapma gereği duymamışlar. Devlet politikası olsa, Türkiye
de Hollanda misali tarımdan büyük paralar kazanamaz mıydı Hadi onu da geçtik,
en azından vatandaşına gıdayı çok ucuz fiyatlara yedirmesi gerekmez miydi
Tarımsal üretim, bir önceki yıl hangi ürün para etmişse,
ertesi sene çiftçinin otomatikman onu üretmeye kalkışması kadar bilinçli ve
planlı değil mi Türkiye de Her sene plansız üretim yüzünden ürünü para
etmeyen, ürününü yola döken, tarladan toplamayı bile zul gören çiftçileri
görmüyor muyuz Bir politikanın olması demek, üst akıl olan devletin üreticiye
bir yol çizmesi, bir strateji çerçevesinde bu faaliyetlerin koordine edilmesi
değil midir
Açıklamada tarımsal destekler, girdi maliyetlerine
sağlanan kolaylıklar yazılmış, birçok rakam zikredilmiş. Halbuki sorulan sorular
basitti. Madem öyleyse, neden üreticiler para kazanamıyoruz, asıl kazancı
aracılar elde ediyor diye feryat ediyor Bu sözler, bizim yorumumuz değil,
haber ajanslarına düşen üretici ve üretici birliklerinin beyanlarıdır. Ve tabii
ki, madem tarımsal üretim bu kadar yeterliyse, neden çarşı pazardaki fiyatlar
cep yakmaktadır
Konunun uzmanı bir ismin açıklamaları burada aydınlatıcı
olacaktır. Türkiye Ziraatçılar Derneği Başkanı İbrahim Yetkin, dövizdeki artışa
bağlı maliyet artışları nedeniyle Konya nın 3 te 1 i büyüklüğündeki patates
üretim alanının ekilemediğine dikkat çekiyor ve Mazot, tohum ve gübre
maliyetlerinin yüksekliğinden ekim yapılmıyor diyor. Yetkin ayrıca, Patates
ekiminin devlet tarafından prim sistemiyle desteklenmesi lazım. Normal olarak
ithalatı değil, üretimi teşvik etmek gerek önerisinde bulunuyor.
Açıklamada desteklerden bahsedilse de, konunun bir başka
uzmanı Dünya gazetesi yazarı Ali Ekber Yıldırım, Destekleme politikası etkin
kullanılamıyor. Hükümetler tarım desteklerini verirken amacı, hedefi belli
olmayan ve sonuçlarına bakılmaksızın parayı dağıtma olarak görüyor. Dağıtılan
paranın tarımsal üretime, ürün desenine, tüketiciye yansıması veya dış ticarete
etkileri hiç araştırılmıyor diyor mesela.
Tarım Bakanlığı zahmet etmiş, açıklama göndermiş,
verilerden örnekler vermiş ama ortada pek bir devlet politikası göründüğünü
söylemek mümkün değil yine.