2010 yılının ilk 8 ayında 138.8 milyar TL vergi geliri elde eden Maliye Bakanlığı, bunun 92 milyar 450 milyon TL‘sini dolaylı vergilerden tahsil etti.
Dolaylı vergilerin toplam vergi tahsilatı içindeki payı 2010 yılının ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29.9 artışla 92 milyar 450 milyon TL‘ye ulaştı. Bu dönemde doğrudan vergiler ise yüzde 11.2 artışla 46 milyar 339 milyon TL‘ye ulaştı. Tüketim eğiliminin başlıca göstergesi olan dâhilde alınan KDV (Katma Değer Vergisi) gelirleri 2010 yılının ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27.5 artarken, ÖTV gelirlerinde yüzde 31.4 artış yaşandı.
ANKA‘nın Maliye Bakanlığı verilerine dayanarak yaptığı hesaplamaya göre yılın ilk 8 aylık döneminde ekonomide canlanmanın sinyalleri güçlenirken, mevsimsel faktörlerin etkisiyle işsizlik oranlarındaki azalışın hızlandığı teyit edildi. Tüketimden alınan dolaylı vergiler yılın ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 29.9 artışla 92 milyar 450 milyon TL‘ye ulaştı. Dolaylı vergilerin toplam vergi gelirleri içindeki payı geçen yılın aynı dönemine göre 3.9 puanlık artışla yüzde 67‘ye yükseldi. Gelir, kurumlar ve servet vergilerinden oluşan doğrudan vergiler ise yılın ilk 8 aylık döneminde yüzde 11.2‘lik bir artışla 46 milyar 339 milyon TL düzeyine ulaştı. Yüzde 8.33 olarak gerçekleşen yıllık enflasyon düşürüldüğünde, yılın 8 aylık döneminde dolaylı vergi gelirleri geçen yılın aynı dönemine göre yaklaşık yüzde 19.1 artarak 84 milyar 748.7 milyon TL olurken, doğrudan vergi gelirleri ise yüzde 2 oranında artışla 42 milyar 479.2 milyon TL düzeyinde gerçekleşti.
Gelir vergisi tahsilatı yüzde 4.4 arttı
Kriz döneminde en hızlı tepkinin hissedildiği vergi kalemi olan gelir vergisi tahsilatı, 2010 yılının ilk 8 ayında, geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 4.4 oranında artarak 27 milyar 35 milyon TL‘ye yükseldi. Reel bazda gelir vergisinde yüzde 4.3 gerileme oldu. Ekonomideki canlanmaya ve iş hacmindeki artışa işaret eden kalemlerden biri olan gelir geçici vergisi ise yüzde 13 oranındaki artışla 888 milyon TL‘yi aştı.
İşsizlik oranlarındaki gerileme bütçe rakamlarına da yansıdı
İşsizlik oranlarındaki gerileme, gelir vergisi gelirlerine de yansıdı. Ücretlerden alınan verginin de içinde yer aldığı gelir vergisi tevkifatı (stopaj) yılın ilk 8 ayında geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 3.8 oranında artarak, 23 milyar 973 milyon TL seviyesine çıktı. Özellikle son aylarda istihdamda mevsimsel faktörlerin katkısıyla yaşanan toparlanma, gelir vergisi tevkifatını da etkiledi. Haziran ayında geçen yılın aynı dönemine göre gelir vergisi tevkifatı yüzde 19 artışla 3 milyar 83 milyon TL düzeyinde gerçekleşmişti. Temmuz ayında bu kalemdeki artış yüzde 4, Ağustos ayında 21 oldu.
Bilindiği üzere Türkiye İstatistik Kurumu‘nun açıkladığı Haziran ayı verileri, hem işsizlik oranının hem de işsiz sayısının gerilemeyi sürdürdüğünü ortaya koydu. Temmuz ve Ağustos bütçe gerçekleşmeleri, işsizlik oranlarındaki ve işsiz sayısındaki gerileme hızının Temmuz‘da biraz yavaşlasa da, Ağustos ayında yeniden hızlanacağının bir işareti olarak kabul edildi. En önemli dolaylı vergi kalemi sayılan ve tüketim eğiliminin başlıca göstergesi kabul edilen KDV‘de, yılın ilk 8 ayında yaşanan büyük artış dikkat çekti. Dahilde alınan KDV‘de geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 27.5 artış yaşandı.