Varis, bacaklarda bulunan toplardamarların kalıcı olarak genişlemesi, bükülmesi ve ağrılı hale gelmesidir. Derinin hemen altında yer alan toplardamarların şişmesi ve bükülmesi olarak tanımlanan bu sağlık sorunu, damarlardaki kan basıncısının artması sonucu meydana gelir.
İlgili damarlara kan akışı engellendiğinde, damarlardaki kanın tek yönde hareket etmesini sağlayan kapakçıklar olması gerektiği gibi çalışamaz ve bu da basıncın artmasına neden olur. Damardaki kan basıncı arttıkça, damar duvarları zayıflar. Damar genişledikçe, yavaşlayan kan damarda birikir ve damarın şişmesine, bükülmesine ve kıvrımlı bir forma dönüşmesine neden olur. Bu da mavi renkte ya da morumsu bir renkte damarların görülmesine neden olan varise sebebiyet verir.
VARİS NEDEN OLUR?
Varis oluşumu, kişilerin genetik yatkınlığı ile ilgili olabileceği gibi farklı dış etmenlere bağlı olarak da gelişme gösterebilir. Varis oluşumuna neden olan başlıca faktörler şu şekilde sıralanmaktadır;
- Yaş
- Cinsiyet
- Genetik etmenler
- Hamilelik
- Uzun süre hareketsiz kalmak
- Sürekli ayakta durmak
- Obezite
- Sigara kullanımı
- Dar kıyafetler giyerek vücuda olan baskının arttırılması
- Hormon tedavileri
- Doğum kontrol hapları
- Kabızlık
VARİS BELİRTİLERİ NELERDİR?
Varis genel olarak kadınlarda, erkeklere nazaran daha sık görülmektedir. Bunun nedeni ise hormonlarda meydana gelen değişimlerdir. Özellikle gebelik süreci ve sonrasında meydana gelen hormon değişiklikleri, kadınlarda varis sorununu daha yaygın görülmesine neden olmaktadır. Varis belirtileri arasında en sık görüleni ve bilineni, bacak damarlarının belirginleşmesi ve mavi bir renge sahip olmasıdır. Bunun yanı sıra varisin belirtileri arasında şu semptomlarda yer alır;
- Gün sonuna doğru bacaklarda artan rahatsızlık hissi, ağrı ve dolgunluk hissi
- Bacak damarlarında daha önce görülmeyen mavi ya da morumsu şişkinliklerin meydana gelmesi
- Özellikle bileklerde başlayıp gün sonunda yukarı doğru çıkan bacak şişkinlikleri
- Ayak bileklerinde pigmentasyon denilen kalıcı mor renk değişiklikleri
- Damar çevresinde kaşıntı, ağrı ve yanma hissi
- Özellikle gece artan bacak krampları
- Daha ileri seviyelerde bacaklarda yaraların meydana gelmesi
- Damarlardaki ani kanamalar
VARİS KİMLERDE GÖRÜLÜR?
Daha önce de belirttiğimiz gibi varis sorunu hem kadınlarda hem de erkeklerde meydana gelebilir. Ancak kadınlarda bu sorunun meydana gelmesi, erkeklere oranla daha fazladır. Bunun yanı sıra spesifik olarak varis oluşma riskinin yüksek olduğu kişiler şu şekilde sıralanabilir;
- Kadınlar
- Hamile ve doğrum sonrası sürecinde olan kadınlar
- Hareketsiz bir yaşam tarzına sahip olan kadın ve erkekler
- Ailesinde varis geçmişi olanlar
- Uzun süre hareketsiz ya da ayakta kalan meslek grubundaki kişiler (öğretmen, hostes, berber, cerrah, makine işçisi gibi)
- İş gereği uzun süre bilgisayar başında çalışmak zorunda olan kişiler
VARİS ÇEŞİTLERİ NELERDİR?
Varisler genel olarak iki tür olarak sınıflandırılmaktadır. Bunlardan ilki; bacakların yüzeysel toplardamarlarının yetersizliği ile gelişen ve yüzeysel damaların kalınlaşıp, cilt altından cilde doğru oluşmasıdır. Hormonal sistemin etkisi, genetik yatkınlık ve yapısal etkiler ile ortaya çıkan ve artan ince yüzeysel varisler ise telenjiektazi ya da örümcek görünümlü varis olarak adlandırılan ikinci türü oluşturur.
VARİS İÇİN HANGİ BÖLÜME GİDİLMELİDİR?
Varis rahatsızlığı için kişilerin kalp ve damar cerrahisi bölümünden randevu alması gerekir. Burada uzman hekimler ilk olarak klinik muayeneyi gerçekleştirir. Ardından USG tetkikinin yapılmasını talep eder. Doppler ultrasonografi sonuçlarına göre tanı konulur ve varisin durumunda göre uygun tedavi yöntemi uzman hekim tarafından uygulanır.