Bazı şehirler güzelliklerini gerçekten saklıyor. Van tam da böyle bir şehir. Gizemli, büyülü ve bir o kadar da kadim. Tarihle tabiatın kendilerine ait güzelliği nasıl müşterek bir kapta yoğurduğunun bundan daha güzel bir örneği var mıdır bilmiyorum. Elbette memleketimizin her bir yöresi ayrı bir güzel. Fakat Van şehrinin bir kartpostala sığmayacak bir tabloyla ifadeye kâfi gelmeyecek yanını görmemek bakışın adaletine uygun düşmeyecektir. Şehrin mimarisi, uçsuz bucaksız caddeleri, Van Gölü’nün tüm kenti saran serinliği ve bahşettiği karakteri tek tek üzerinde konuşulmayı hak ediyor. Edremit ve Gevaş’ın öncesiyle sonrasını anlatan Vanlı dostlar Van Gölü kıyılarının nasıl düzenlenip etrafının bayındır hale getirildiğinden büyük bir memnuniyetle bahsettiler.
Van’da bulunuş sebebimiz geçen sene pandemi sebebiyle ertelenen söyleşimizi gerçekleştirmekti. Van İl Kütüphanesi’nin gelenek haline getirdiği “Gençliğe İlham Veren Konferanslar” dizisinin 28’ncisini geçici kütüphane binasında icra ettik. İnşaat halinde olan görkemli Van İl Kütüphanesi en yakın zamanda hizmet vermeyi bekliyor. Van İl Kütüphanesi’nin ülke çapında bir kıvancının olduğunu da söylemeden geçmeyelim. Gerçekleştirdiği faaliyetler ve kütüphane kültürüne yaptığı faaliyetlerden dolayı Türk Kütüphaneciler Derneği tarafından yakın zaman önce “En Başarılı Kütüphane” ödülüne layık görülmüş.
Pandemi vakalarının hafiflediği şehirde hayat yavaş yavaş hareketlenmeye başlamış, tabi kültür-sanat faaliyetleri de. Edebiyat ve sanat konuşabilecek çok sayıda mekânın varlığı aslında şehrin üst yapısının kendi kendine şekillendiğini de gösteriyor. Konferans için kütüphane binasına girdiğimizde salonun dolu olması bu yüzden beni hiç şaşırtmadı. Said Arslan Bey’in çalışkanlık ve gayretini yolu kitaptan ve kütüphaneden geçen herkes biliyor. Çıtayı düşürmeyen, doyurucu ve birleştirici eserleri sahipleri ile birlikte memleketin neresinde olursa olsun Van’a gelmeye ikna ediyor. Said Arslan’ın gençliğe ilham veren konferanslarının başlangıcı Samsun-Vezirköprü Kütüphanesi’ndeki günlerine kadar dayanıyor.
Van İl Kütüphanesi’ndeki konferansta aşina yüzleri görmek beni ziyadesiyle mutlu etti. Şair Müştehir Karakaya ile kendi memleketinde bir araya gelmek güzeldi. Konferansta benim 1988 yılında İkindi Yazıları dergisinde yayımlanan “Gerisi Kadın” şiirini yorumlaması ise söyleşiye ayrı bir renk kattı. Bu şiir ilk yayımlandığında Müştehir Karakaya Mavera dergisinde güzel bir yazı da yazmıştı. Şimdilerde Gazi Üniversitesi’nde öğretim görevlisi olan şair Melih Erzen’i de yıllar sonra bu program vesilesi ile görmüş olduk. Kalabalık içerisinde yıllar önce öğrencim olan Gökhan Arslan’ı görmüş olmak benim için güzel bir sürprizdi. Gökhan Van’da bir okulda müdürlük yapıyor. Üstelik müdürlüğünü yaptığı okuldan öğrencilerin konferansa gelmesi hem onu hem de beni ziyadesiyle sevindirdi. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Tarih Bölümü Öğretim Görevlisi Doç. Dr. Abdurrahim Tufantoz, genç yazar ve edebiyatçılardan Hüseyin Hakan, Rümeysa Kaya, Zeki Altın’ın yanı sıra edebiyat ve sanat dostu İlknur Hanım ve Muhammed Bey anmadan geçemeyeceğim isimlerden.
Kütüphaneler bir şehrin ömür boyu eğitim merkezidir. Halk Eğitimi’nin en sahicisi ve en doğal seyrinde işleyeni bu mekânlarda gerçekleşendir. Doğu ve Güneydoğu bölgelerimizin kültürel kalkınması için oturmuş kültür ve sürüp giden geleneklerden ilham almak gerekir. Bu ilhamın başaramayacağı şey yoktur. Edebiyat ve şiir kardeşliğini tesis etmesi bile tek başına az şey değildir. Bu çerçevede, başta Van Kütüphanesi bünyesinde olmak üzere Anadolu’nun birçok yerinde gençlerimizdeki edebi yetenekleri ortaya çıkarabilmek için Edebiyat ve Yazı Akademileri kurulabilir, Şiir Atölyeleri için kollar sıvanabilir. Üniversitelerin ve bölgedeki yaşayan edebiyatçıların birikimlerinden de istifade etmek suretiyle maddi kalkınma hamlesinin yanı sıra manevi ve bedii alanda da bir sıçrama gerçekleştirilmesi özünde kültür ve medeniyet beşiği olan bu şehirlerimize kaybettiği ya da unuttuğu hasletleri yeniden kazandıracaktır.
Uzak sesleri yakın kılmak için gençleri edebiyat, sanat ve düşünce dünyasının değerleriyle buluşturan Doğu Anadolu Kalkınma Ajansı’na, Van İl Kütüphanesi müdürü ve çalışanlarına, bütün kitap dostlarına yürekten teşekkürler.