Türk Eğitim-Sen‘in üniversitelerin sorunlarıyla ilgili yaptığı anket, katılımcıların yüzde 34.6‘sının ‘‘öğretim üyelerinin siyaset yapmasını doğru bulmadığı‘‘, yüzde 26.7‘sinin de ‘‘siyasetin bilim adamlarının işi olmadığı‘‘ görüşünü ortaya koydu.
Koncuk, sendikalarının ‘‘Türkiye‘de Üniversite Sorunu ve Üniversite Çalışanları‘‘ ile ilgili Gazi Üniversitesi‘nden bir grup akademisyenle birlikte yaptığı anket çalışmasının sonuçlarını, İç Kale Otel‘de düzenlediği basın toplantıyla açıkladı.
Çalışmanın ‘‘YÖK ve Türkiye Algısı‘‘ başlıklı ilk bölümünün daha önce kamuoyu ile paylaşıldığını anımsatan Koncuk, bugün de ‘‘Bir Çalışma Mekanı Olarak Üniversite‘‘, ‘‘Üniversitede Eğitim ve Öğrencilere Bakış‘‘, ‘‘Siyaset, Sendika, STK‘lar ve Üniversite‘‘, ‘‘Akademik Hayat ve Sorunlar‘‘ başlıklı bölümlerle ilgili bilgi verdi.
Koncuk, bilimsel saha araştırmasının Ankara, Erzurum, Van, Rize, İstanbul, İzmir, Konya, Elazığ, Kayseri, Trabzon, Kars ve Kırıkkale illerinde yapıldığını ve toplam bin 130 akademik ve idari personelin katıldığını söyledi.
Akademisyenlerin yüzde 90.2‘sinin devlet, yüzde 9.8‘inin de özel üniversitelerde görev yaptığını belirten Koncuk, akademisyenlerin ‘‘ücretlerin yetersiz olmasından‘‘ şikayet ettikleri kaydetti.
Koncuk, ‘‘Akademisyenlerin yüzde 44.4‘ü en önemli sorunun ücret seviyesinin düşüklüğü olduğunu söylerken, yüzde 25.7‘si bilimsel faaliyetten çok ders yükü altında ezilmek, yüzde 20.6‘sı akademik yükselme sorunları, yüzde 9.2‘si de yurt dışı üniversite deneyimi yaşamada karşılaşılan sorunlar olduğunu belirtmektedir‘‘ dedi.
Akademisyenlerin, akademik faaliyetler dışında gelir getirici işler yaptığının belirlendiğine de dikkati çeken Koncuk, şunları söyledi:
‘‘Anketteki ‘Gelir getirici başka bir iş yapıyor musunuz?‘ sorusuna akademisyenlerin yüzde 74.8‘i ‘hayır‘ cevabını verirken, yüzde 11.2‘si üniversite içinde bazı projelerde çalıştığını, yüzde 9.1‘i kişisel çalışmalarıyla ek gelir elde ettiğini, yüzde 4.8‘i de muhtelif kuruluşlarda danışmanlık yaptığını belirtmektedir.
Akademisyenlerin yüzde 49‘u öğretim üyelerine maaşlarına ek olarak bilimsel çalışmalarına göre tazminat verilmesini önermektedir. Ekonomik sorunların halledilebilmesi için ikinci çözüm yolu olarak, üniversitelerin piyasaya kurumsal olarak sağladığı hizmetlerden (döner sermaye gibi) pay alma olarak görülmektedir. Bu oran yüzde 25‘tir. Akademisyenlerin yüzde 17.5‘i üçüncü çözüm olarak standart maaşların yanı sıra ders ücretlerinin öğretim üyesi katkısına göre artırılmasını düşünürken, yüzde 8.5‘i de sendikal örgütlenme yoluyla sorunun giderilebileceğine inanmaktadır.‘‘
Üniversiteler cazibesini neden yitiriyor?
Akademisyenlerin büyük çoğunluğunun ‘‘üniversitelerin cazip ekonomik şartlar sunmadığı için cazibesini kaybettiği yönünde görüş bildirdiklerini‘‘ ifade eden Koncuk, ‘‘Ankete katılanların yüzde 41.7‘si üniversitelerin cazip ekonomik şartlar sunmaktan giderek uzaklaştığı için, yüzde 29.4‘ü bilimsel araştırma için gerekli ortamı hazırlayamadığından, yüzde 16.7‘si akademisyenlerin statülülerinin diğer meslekler karşısında prestij kaybetmesinden, yüzde 12.2‘si de akademisyenlere uluslararası tecrübe kazandıracak imkanlar sağlanamadığından üniversitelerin cazibesini yitirdiğini ifade etmektedir‘‘ diye konuştu.
Koncuk, araştırmaya kakılanların yüzde 22.3‘ünün üniversitede çalışmaktan ‘‘çok memnun olduğunu‘‘, yüzde 56‘sının ‘‘memnun‘‘, yüzde 15.6‘sının ‘‘ne memnun ne değilim‘‘, yüzde 4.4‘ünün ‘‘memnun değilim‘‘ ve yüzde 1.8‘inin ise ‘‘hiç memnun değilim‘‘ şeklinde görüş bildirdiklerini ifade etti.
Katılımcıların, ‘‘Üniversite öğrencilerinin kendi üniversitenizde iyi bir eğitim aldıklarına inanıyor musunuz?‘‘ şeklindeki bir soru yönelttiklerini dile getiren Koncuk, ‘‘Buna göre, görev yaptığı üniversitenin iyi bir eğitim verdiğine inananların oranı yüzde 35, ‘üniversitemizin bazı fakülteleri çok iyi, bazıları değil‘ diyenlerin oranı yüzde 32, ‘üniversitemizin eleştirilecek çok yönü var‘ diyenlerin oranı yüzde 22.5, ‘‘üniversitemizin eğitim düzeyini başarılı bulmuyorum‘‘ diyenlerin oranı ise yüzde 10.6‘dır‘‘ dedi.
Araştırmaya katılan akademisyen ve idarecilerin yüzde 62.3‘ü hiçbir sendika, dernek, vakıf ve sivil dernek kuruluşuna üye olmadığını bildirdi.
Siyaset yapsınlar mı?
Koncuk, çalışmaya göre ‘‘akademisyenlerin yüzde 46.6‘sının öğrencilerin ortaöğretimden iyi yetişmediğini‘‘ düşündüğünü ifade ederek, tespit edilen diğer önemli başlıkları şöyle sıraladı:
‘‘Araştırmaya katılanların yüzde 34.6‘sı öğretim üyelerinin siyaset yapmasını doğru bulmadığını söylerken, yüzde 26.7‘si de siyasetin bilim adamlarının işi olmadığını düşünmektedir.
Üniversite çalışanlarının yüzde 59.9‘u üniversitenin temel görevinin bilimsel bilgi üretmek, yüzde 24.9‘u ülkenin gelişmesine katkıda bulunmak, yüzde 8.5‘i meslek sahibi insan yetiştirmek, yüzde 6.7‘si eğitim-öğretim çalışması yapmak olduğunu dile getirmiştir.
Akademisyenlerin yüzde 67.7‘si üniversitede ders verirken ya da fikirlerini açıklarken bir müdahale yapılmadığını ya da böyle bir şey hissetmediğini belirtmektedir. ‘Açıkça bir baskı var‘ diyenlerin oranı yüzde 5.3‘iken, ‘baskı hissettiğim oluyor‘ diyenlerin oranı yüzde 12.3‘tür. Bu konuda üniversitedeki özgürlükleri yeterli bulmayanların oranı yüzde 14.7‘dir.
‘Üniversite içi akademik yükselmelerde karşılaşılan en büyük engel nedir?‘ sorusunu da akademisyenlerin yüzde 30.3‘ü öğretim üyelerinin çalışmalarının objektif kriterlere göre değerlendirilmemesi yanıtını vermiştir.‘‘