Orta Doğu’da barış umuduyla İsviçre’de kurulan diplomatik masa, ABD Başkanı Donald Trump’ın peş peşe gelen açıklamalarıyla un ufak oldu.
Uluslararası arenada tansiyonu zirveye çıkaran restleşme sonrasında, müzakerelerin geleceği büyük bir belirsizliğe gömüldü.
Küresel piyasalar ve diplomatik çevrelerde kafalar karışık, bölgede yeni bir askeri hareketlilik endişesiyle tüm dünyada adeta nefesler tutuldu.
"Hürmüz'ü Kapatırlarsa İran'ı Yok Ederiz"
Fox News kanalına konuşan ABD Başkanı Donald Trump, İsviçre'de müzakere yürüten İran heyetini doğrudan hedef alarak çok sert ifadeler kullandı. Trump, "Hürmüz'ü kapatırlarsa İran'ı yok ederiz. Hatta kahrolası ülkenize bile geri dönmeyeceksiniz" diyerek gözdağı verdi.
ABD'nin gerekirse Hürmüz Boğazı'nı ele geçirip geçiş ücreti toplayabileceğini ve buradan geçen petrolün yüzde 20'sine el koyabileceğini belirten Trump, Lübnan ve Gazze üzerinden de mesajlar gönderdi. İran'ın Lübnan'daki vekil güçlerini durdurması gerektiğini savunan Trump, "Aksi takdirde geçen hafta yaptığımız gibi İran’a yine çok sert bir darbe indireceğiz, hatta bu sefer daha da sert şekilde" ifadelerini kullandı.
Ayrıca uranyum zenginleştirme haklarından vazgeçmeyeceklerini söyleyen İran Cumhurbaşkanı Pezeşkiyan'a da "Ağzından çıkanlara dikkat etsin, yoksa ülkenin geri kalanını ele geçiririz" sözleriyle yüklendi.
Tehditlerin Ardından Masa Dağıldı
Trump’ın diplomasi sınırlarını zorlayan bu şok açıklamaları, İsviçre’deki müzakere salonunda deprem etkisi yarattı. İran basınında yer alan son dakika haberlerine göre, İran müzakere heyeti Trump'ın bu ağır tehditlerini protesto ederek ABD ile görüşmelerin yapıldığı salonu ve müzakere alanını tamamen terk etti. 14 maddelik mutabakatın kalıcı bir barışa dönmesi için yürütülen kritik temaslar, bu gelişmeyle birlikte tamamen durma noktasına geldi.
Tahran'dan İlk Yanıt: "Çaresizlik İçindeler"
Masayı deviren hamlenin ardından, İsviçre'de bulunan İran Meclis ve Müzakere Heyeti Başkanı Muhammed Bakır Kalibaf, sosyal medya hesabı üzerinden Trump’a jet hızında yanıt verdi. Ülkesinin baskılara boyun eğmeyeceğinin altını çizen Kalibaf, resmi açıklamasında "Tehditleri bir sonuca ulaşsaydı bugünkü çaresizliğe düşmeyeceklerini hiç düşünmüyorlar mı? ABD’lilerin tehditlerini ciddiye almıyoruz" dedi. Kalibaf, Amerikalı yetkilileri üsluplarına dikkat etmeleri konusunda uyarırken, İran Silahlı Kuvvetleri’nin gelebilecek her türlü saldırı ve tehdide çok farklı şekillerde karşılık vermeye tamamen hazır olduğunu vurguladı.
Masanın devrilmesinin ardından iki ülkenin askeri kanatlarından gelecek hamleler ve Hürmüz Boğazı'ndaki tanker trafiğinin güvenliği merakla bekleniyor.