Türk Hava Yolları (THY) Genel Müdürü Temel Kotil, THY‘nin seferlerini sürdürdüğü Irak‘ın her noktasında kesinlikle bir güvenlik sorununun bulunmadığını belirterek, ‘‘İki hafta içinde Kabil‘e de seferler düzenleyeceğiz. Afganistan ve Irak‘ın Türkiye‘ye çok ihtiyacı var. Türk İş adamlarımızın da bu ülkelere ihtiyacı var, bunların birleşmesi gerekiyor‘‘ dedi.
Kotil, THY‘nin İstanbul‘dan Irak‘ın Basra şehrine düzenlediği ilk seferde, AA muhabirine uçakta yaptığı açıklamada, Irak‘ın tamamen tahrip olduğunu, bu nedenle bölgede yapılacak çok iş bulunduğunu, dolayısıyla büyük grupların da bölgeye gelmeye başladığını kaydetti. Irak‘ta özellikle Basra‘da akıl almaz iş imkanları bulunduğunu ifade eden Kotil, ‘‘Bunun için Çinlilerin gelmesine gerek yok. Biz çok yakın bir mesafedeyiz. Yeter ki Türk iş adamları daha çok yatırım yapsın, haberi olmayanları da biz bilgilendirmiş olalım ve bölgeye gitsin. Çok emniyetli, sokakta güvenle gezebilirsiniz.
Biz de THY olarak şimdilik günde 3 sefer düzenlemeye başladık ama bunu her güne çıkaracağız. Öyle sanıyorum ki, dönüş ayağında her günün bile yetmeyeceğine karar vereceğiz. İlave olarak, önümüzdeki günlerde Necef ve Süleymaniye seferlerimiz başlayacak. Havaalanı problemi kalmazsa Musul‘a da uçacağız. Böylece Irak‘ın 6 şehrinde THY olacak. Hem Iraklıların yurt dışına hem de Türk ve Avrupalı iş adamalarının Irak‘a ulaşmasını sağlıyoruz. Bizim için çok büyük ticari değeri var.‘‘
Kotil, THY‘nin son yıllarda gösterdiği başarının ardından da ‘‘Müşteri her şeydir, patronumuzdur‘‘ ilkesinin olduğunu ifade ederek, ‘‘Müşterimizi çok iyi dinliyoruz. Bizden ne istiyorsa makul olan her şeyi yerine getiriyoruz. Bundan dolayı da Avrupa‘nın en iyi hava yolu olduk. Bir THY çalışanı olarak, ‘Bir Türk markası Avrupalıları geçer‘i ortaya koymaktan onur duyuyorum. Şimdi sıra dünya birincisi olmaya geldi. İnşallah onu da başarırız‘‘ diye konuştu.
Kendisini asıl heyecanlandıran şeyin Irak gibi zor topraklarda çalışmalar yapan iş adamları olduğunu vurgulayan Kotil, kendilerine bu iş adamlarının öncü olduğunu, onlarla birlikte Türkiye‘nin Irak‘ı ayağa kaldıracağını, bu yatırımlar sonucunda Türkiye‘nin de çok ciddi bir maddi kazanç sağlayacağını söyledi.
Bağdat‘a ilk seferleri de THY‘nin başlattığını hatırlatan Kotil, ‘‘Bir korku vardı, herkes ‘Bağdat‘ta güvenlik yok‘ diyordu. Ancak biz inceledik ve hiçbir problem olmadığını gördük. Bu tip konularda özellikle Avrupalılar tutucu yaklaşımlar sergiliyor. Dediğim gibi, Irak‘ın uçtuğumuz her noktasında kesinlikle bir güvenlik sorunu yok. İki hafta içinde Kabil‘e de seferler düzenleyeceğiz. Afganistan ve Irak‘ın Türkiye‘ye çok ihtiyacı var. Türk iş adamlarımızın da bu ülkelere ihtiyacı var, bunların birleşmesi gerekiyor‘‘ dedi.
-‘‘BİZE OSMANLI, HATTA BABALARI GİBİ BAKIYORLAR‘‘-
İlk sefere katılan ve bölgede 2001 yılından bu yana yatırım yapan armatör Kahraman Sadıkoğlu da, Irak‘ın en önemli limanının Basra olduğunu, bu nedenle Basra‘yı ‘‘Irak‘ın beyni‘‘ olarak gördüğünü söyledi.
Sadıkoğlu, Irak‘ta 6 büyük liman bulunduğunu, geçmişte bunların hepsinin batık gemilerden dolayı kapalı kaldığını vurgulayarak, şöyle konuştu:
‘‘Şu ana kadar 6 limanı açtık, 6 ay evvel de ilk defa petrol basan limanlarını faaliyete geçirdik. Yani Irak artık petrol satışına başlayarak önemli bir gelir elde etmiş oldu. Şimdi son bir liman kaldı. O da tahmin ediyorum 3 ay içinde bitecek. Dicle ve Fırat‘ın birleşerek aktığı ve burada Şattül Arab dediğimiz 65 millik nehirde 115 tane batık gemi var. Şimdi onların çıkarılması işlemine başlayacağız. 2008 yılından sonra Irak‘ta özellikle Basra‘da çok büyük değişiklikler oldu. Hükümet kuruldu, askeri sistem oturdu ve bir güven geldi.
Bildiğiniz gibi Irak‘ta kaçırılmıştım ama bu kaçırılmayı da hiçbir zaman çok önemsemedim. Çünkü ben akşam evime, çocuğuma ekmek götüremezken, önümden bir Mercedes geçerse ben de aynı düşünce içine girerim. Onun için beni kaçıranlara bile gücenmedim. Mesela bugün gitsem kaçırıldığım evi bile bulurum ama onu bile bulmak istemiyorum. Çünkü çok kötü günler geçirdi bu insanlar. Şimdi ortam yüzde 80 düzeldi. Güven içinde gezebiliyor, akşam dışarı çıkıp, restorana gidebiliyorsunuz.‘‘
Sadıkoğlu, kaçırıldıktan sonra Irak Başbakanı Nuri El Maliki‘nin kendisine özel güvenlik verdiğini ama 6 aydan sonra güvenlik elemanlarını geri gönderdiğini belirterek, artık güvenliğe ihtiyacı kalmadığını, ortamın bunu gerektirmediğini söyledi.
Bölgedeki halkın Türkiye‘ye bakışını da değerlendiren Sadıkoğlu, ‘‘Bize Osmanlı, hatta babaları gibi bakıyorlar. Çok büyük itibar gösteriyorlar. Sayın Başbakanımız Recep Tayyip Erdoğan ve bakanların Bağdat‘a yaptığı ziyaretler bölge halkının Türkiye‘ye olan sevgisini artırmada büyük önem taşıyor‘‘ dedi.
Sadıkoğlu, son 8 yılda bölgeye 8 yeni firmanın geldiğini belirterek, şunları kaydetti:
‘‘Yeni açılan Basra seferinin ticaretin gelişmesine yüzde 1500 katkısı olacak. Daha önce doğrudan seferler yokken bölgede çalışan iş adamaları olarak, çok büyük sorunlar yaşıyorduk. Önce Ürdün‘e gidip, orada bir gece konaklayıp sonra Basra‘ya gelebiliyorduk. THY‘nin özellikle haftada 3 gün uçacak olması büyük bir lütuf. Basra‘ya sırf benim gibi ayda 120 iş adamı gidiyor. Bir de bunların elemanlarını eklerseniz bu sayı ayda 1200 kişi yapar.‘‘
Sadıkoğlu, bölgedeki birçok malzemenin özellike beyaz eşyanın tamamen Türkiye‘den geldiğini ifade ederek, Çin piyasasının da ağır bastığını ama Çin‘in uzak ve mallarının kalitesiz olması nedeniyle Türk mallarına talebin daha yüksek olduğunu söyledi.
Türk iş adamlarının daha çok, konut ve yol başta olmak üzere elektrik santralleri, liman ve otel projeleri üzerinde çalıştığını anlatan Sadıkoğlu, ‘‘Biz daha çok limanları açma konusunda faaliyet gösteriyoruz. 2001‘den bu yana bölgedeki 45 bin kişiye iş imkanı sağladık‘‘ dedi.
-BASRALI İŞ ADAMLARININ SEVİNCİ-
Taha Grup Yönetim Kurulu Başkanı Emin Taha da, 1994 yılında İstanbul‘da ilk firmasını kurarak yola çıktığını, kendisinin de Iraklı bir Türkmen olduğunu belirterek, Irak‘ta 22 şubelerinin bulunduğunu söyledi.
Taha Grup olarak, görevlerinin Iraklı iş adamlarını Türkiye‘de tanıtmak olduğunu dile getirerek, ‘‘Irak‘taki finans işlemlerinin yürütülmesini de sağlıyoruz. Çünkü Irak‘ta bankalar çalışmıyor. Biz bu para akışını çok hızlı bir şekilde ve uygun fiyatlarla yapıyoruz. Bunun yanı sıra taşımacılık, nakliye ve ticari danışmanlık da yapıyoruz. Aynı zamanda Türk iş adamlarının da Irak‘ın bütün illerine kolay bir şekilde gitmelerini sağlıyoruz. Bunun için bugün Basra‘ya ilk seferlerin başlatılmış olması bizim için çok anlamlı. Basra‘ya haftada 3 seferin başlaması 2 ülke arasındaki ticaret hacminin artması anlamını gelmektedir‘‘ diye konuştu.
Basra‘nın nüfusunun yaklaşık 4 milyon civarında olduğunu anlatan Taha, bölgedeki iş adamlarının sıkışıp kaldığını, vize alamadıkları için Dubai‘ye gidemediklerini, Çin‘in hem çok uzak hem de kalitesiz mal ürettiği için tercih edilmediğini söyledi.
Taha, İran‘da da üretim zayıf olduğu için tercih edilmediğini vurgulayarak, ‘‘Bölge iş adamlarının ticaret yapabileceği tek ülke Türkiye‘dir. Ancak Türkiye‘ye de doğrudan uçuş yoktu. Ama bu yeni başlayan seferler bizim için milat oldu. Basra‘nın tüm iş adamları bugün bayram ediyor. Zira iş adamları Türkiye‘ye gelmek için çok zorluk çekiyordu. Erbil ya da Ürdün üzerinden gitmek zorunda kalıyordu‘‘ dedi.