İSEDAK Ekonomi Zirvesi için İstanbul‘a gelen İslâm ülkeleri liderleri, Müslüman coğrafyalardaki fâkirliğin ve mazlum psikolojisinin bitmesi için ümmetin her alanda güçbirliğine gitmesi gerektiğini vurguladı. Liderler, savaş ve yoksullukla boğuşan Müslüman ülkelerdeki zulmün son bulması için ekonomik, sosyal ve askeri alanlarda işbirliğine gidilerek İslâm ümmetinin ortak hedefleri belirlemesini istedi.
Cumhurbaşkanı Gül: Daha sıkı işbirliği
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi‘nin (İSEDAK) İslam ülkeleri için önemli bir işbirliği platformu olduğunu söyledi.
25 Yıldır başarı ve istikrarla süren İSEDAK‘ın işbirliği özelliğini güçlendirerek sürdüreceğini kaydeden Gül, daha aktif bir döneme girildiğini belirtti.
Cumhurbaşkanı Abdullah Gül, İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi‘nin (İSEDAK) İslam ülkeleri için önemli bir işbirliği platformu olduğunu söyledi.
Four Seasons Otel‘de gerçekleştirilen İSEDAK Ekonomi Zirvesi, Kur‘an-ı Kerim okunmasıyla başladı. Kur‘an-ı Kerim okunmasının ardından Cumhurbaşkanı Abdullah Gül açılış konuşmasını yaptı. Cumhurbaşkanı Gül, konuşmasına üye ülkelere katılımlarından dolayı teşekkür ederek başladı. İSEDAK‘ın 25. yılını kutlamaktan dolayı büyük memnuniyet duyduğunu kaydeden Gül, "İSEDAK sizlerin de değerli katkılarıyla çalışmalarını 25 yıldır başarıyla ve istikrarla sürdürmektedir. Tüm İslam ülkeleri için önemli bir işbirliği platformu olan İSEDAK, önümüzdeki dönemde bu özelliğini güçlendirerek devam ettirecektir." dedi.
İSEDAK‘ın başarılı yükselişinin artarak devam ettiğini dile getirdi Cumhurbaşkanı Gül, "Gıda ve finansal kriz, iklim değişikliği gibi küresel sorunlarla mücadele konusunda ortak hareket etmenin zorunlu hale geldiği günümüzde, İSEDAK, işbirliğini ve İslam medeniyetinin güzel örneklerini ve özündeki barışçıl mesajlarını dünyaya sunacak şekilde geliştirmeliyiz. Bu çerçevede İSEDAK‘ın 25. yıl dönümünün bizim için yeni ve daha aktif bir dönemin olacağına inancım tamdır." diye konuştu.
Şerif Şeyh Ahmet: Kur‘ân dışı durumlardan kaçınmalıyız
Ekonomide, ticaret yaparken Kur‘ân-ı Kerim dışı durumlardan kaçınılması gerektiğini söyleyen Somali Cumhurbaşkanı Şerif Şeyh Ahmet, Kur‘an‘ın, bütün kumarbazlık ve adil olmayan ticari eylemleri yasakladığını ifade etti.
Somali Cumhurbaşkanı Şerif Şeyh Ahmet, İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesi (İSEDAK) ve İslam Konferansı Teşkilatı (İKT) üyesi ülkelere çağrıda bulunarak, ‘‘Pasifik Okyanusu ve Aden Körfezi‘ndeki tehditlere karşı birlikte mücadele edelim. Somali‘de korsanlarla mücadele ve anarşiyi ortadan kaldırmak için işbirliğini bekliyoruz‘‘ dedi. Krizin etkilerini gidermek için ülkelerin işbirliğinin önemine işaret eden Ahmet, bütün İslam ülkelerinin kriz nedeniyle işsizlik, ekonomik küçülme ve bütçe açıklarıyla mücadele ettiklerini, bu nedenle işbirliği yapılmadan krizin üstesinden gelinemeyeceğini ifade etti. Somali Cumhurbaşkanı Ahmet, krizin yakın gelecekte çözülecek gibi görünmediğini, krizi çözebilmek için hazır bir reçete olması gerektiğini, bu konudaki çözümün ise işbirliği olduğunu vurguladı. Ekonomide, ticaret yaparken Kur‘an-ı Kerim dışı durumlardan kaçınılması gerektiğini savunan Ahmet, Kur‘an‘ın, bütün kumarbazlık ve adil olmayanları ticari eylemleri yasakladığını, insanları müsriflikten alıkoyduğunu ifade etti.
Ekmeleddin İhsanoğlu: Daha geniş işbirliği
İSEDAK Ekonomi Zirvesi‘nde konuşan İKÖ Genel Sekreteri Prof. Dr. Ekmeleddin İhsanoğlu, "Farklı ticaret anlaşmalarının sağlanması için desteğe ihtiyacımız var" dedi.
İKT Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu, "Ticari yollarla elde edilen ulusal kazanımlar, eğer fakirliği azaltmak ve fakir ve yoksun kişileri ekonomik sürecin içine getirmek için kullanılırsa fakirlere ulaşır." dedi. Başkanlığını Cumhurbaşkanı Abdullah Gül‘ün yaptığı İslam Konferansı Teşkilatı (İKT) Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesinin (İSEDAK) 25. Toplantısı çerçevesinde düzenlenen Ekonomi Zirvesi başladı. Zirvenin açılış konuşmalarını Abdullah Gül ve İKT Genel Sekreteri Ekmeleddin İhsanoğlu yaptı. İhsanoğlu, konuşmasının başında Türkiyenin İSEDAK‘a verdiği desteğin, İKT üyesi ülkeler arasında daha yakın ekonomik işbirliğinin teşvik edilmesini kolaylaştırdığını belirtti.
İKT üyesi ülkelerin büyük kısmının gelişmekte olan ülkelerden oluştuğuna dikkat çeken İhsanoğlu, üyeler arası işbirliği ve kalkınma programları ile fakirlikle mücadele edilebileceğine dikkat çekti. Ancak, ticaretle elde edilen ulusal ekonomik kazanımların fakirlere ulaşması için, bu kazanımların fakirliği azaltmak ve fakir ve yoksun kişileri ekonomik sürecin içine getirmek için kullanılması gerektiğine değindi. Konuşmasının başında Cumhurbaşkanı Abdullah Gül‘e teşekkür eden Ekmeleddin İhsanoğlu, Türkiyenin İSEDAK‘a verdiği desteğin, İKT üyesi ülkeler arasında daha yakın ekonomik işbirliğinin teşvik edilmesini kolaylaştırdığını belirtti. Bu zirvenin 25. İSEDAK toplantısının sonunda gerçekleştirildiğine dikkat çeken İhsanoğlu, İSEDAK‘ın 1994‘te Kazablanka‘daki 7. yıllık zirvesinde kabul edilen Ekonomik İşbirliğini Güçlendirme Eylem Planı‘nın uygulanmasından sorumlu olduğunu belirtti. Aralık 2005‘te Mekke‘deki zirvede kabul edilen 10 Yıllık Eylem Planı‘nın ardından ekonomik işbirliği ve kalkınma konularının İKT gündeminde artık daha belirgin olduğunu ifade eden İKT‘nin Genel Sekreteri İhsanoğlu, sonuç olarak da İSEDAK‘ın Müslümanların yaşam koşullarını iyileştirmeyi amaçlayan reform sürecine öncülük ettiğini vurguladı.
Mahmud Ahmedinejet: Fakirliğin izlerini İslâm dünyasından silmeliyiz
İran İslâm Cumhuriyeti Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejat, kapitalizm ve onun düşünce tarzında yolun sonuna gelindiğine işaret ederek, "Kapitalist düzenin içine işleyen faizcilik bu düzenin esas yoldan sapma nedenidir. İslâm ülkeleri olarak en önemli gündem maddemiz fakirliğin izini silmek olmalıdır." çağrısında bulundu.
İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, gelişmiş ve gelişmemiş ülkeler arasında uçurumun arttığını ifade ederek, "Hepimiz ikili veya çok yönlü olarak faaliyet göstererek fakirliğin izlerini İslam dünyasından silmeliyiz" dedi. Mahmud Ahmedinejad Four Seasons Otel‘de gerçekleştirilen İSEDAK Ekonomi Zirvesi‘nde konuştu. Zirvenin, işbirliğinin derinleşmesi ve sorunlara karşı en uygun çözümün bulunması için iyi bir fırsat olduğuna değinen Ahmedinejad, "Hiç şüphesiz ki dünya büyük değişikliklere gebedir. Dünyaya hakim olan siyasi, ekonomik ve kültürel ilişkilerle yola devam edilmeyeceği açıktır. Milletlerarası gidişat ve sorunlar her gün artarak derinleşmiş ve içinden çıkılmayacak bir hale sokulmuştur. Gelişmiş ve gelişmemiş ülkeler arasında uçurum artmıştır. Kapitalizm ve onun düşünce tarzı yolun sonuna gelmiştir. Kapitalist düşünce sahipleri bazı nedenleri kriz ve zafiyetleri gerekçe göstereceklerdir. Kapitalist düzenin içine işlenen faizcilik belki de bu düzenin esas yoldan sapma nedenidir" şeklinde konuştu.
Kapitalizmin düşünce tarzının siyasi alanlarda da kötü tecrübeye neden olduğunu belirten Ahmedinejad, bugün ülkelerin iki önemli sorumluluğu olduğunu belirtti. Ahmedinejad, öncelikle yeniden yapılandırma ve ülkelerin kendini ilerletmesi gerektiğini vurgulayarak, "Ekonomik ilerleme ile bunun bir kısmı çözülecektir. Çok hızlı bir şekilde ülkemiz ekonomisini yeniden yapılandırmalıyız. Bu kilit bir sorundur. Düşünce açısından yanıt çok açıktır. Çünkü faizcilik düzeni insanların ve milletlerin aleyhinedir" diye konuştu. İran Cumhurbaşkanı Mahmud Ahmedinejad, İslam‘ın zengin düşünce ve kültürüne dayanarak, aydınları izleyerek, İslami ekonomik düşüncelerde programlar yapılması gerektiğini kaydetti. İnsanların kemale ulaşması için dürüstlüğe yönlendirilmeleri gerektiğini söyleyen Ahmedinejad, "Bu en büyük kurtuluş yoludur. Daha sonra uygun yola göre projeler olacaktır. İkinci görevimiz günümüz dünya düzeninin ıslahı için çaba göstermek ve uluslararası adaleti sağlamaktır. Zira bugün dünyanın yeni düzene ihtiyacı vardır.
Gönül birliği ile geleceği yeniden yapmalıyız. Tüm dünya ilahi düşüncenin insanların tüm hayat boyutlarında olumlu ve yapıcı rolleri olduğu bellidir. Bu konuda birkaç önerim vardır. Bu konuda genel sekreterliğin, yönetimin ve düşünürlerin yardımları ile işbirliği yaparak ekonomik görüşlerin esaslarını oluşturmamız ve araç gereçleri hazırlamamız gerekir. İslami ilim ve uleması, üniversite hocalarından oluşan grubu yönlendirecek ve sorumluluğunu ele alacaktır. Gerekli araçlar para ve gümrük kuralları. Bu düşünceye uygun programlar oluşturulmalıdır. İslam Kalkınma Bankası güçlendirilmeli ve onu elde tutmalıyız" ifadelerini kullandı.
Zillur Rahman: İslâm ümmeti kendine gelmeli
Bangladeş Cumhurbaşkanı Zillur Rahman, ortak hedefin, güçlü, refahı yüksek ve kendine yeten bir İslam ümmeti oluşturmak olduğunu söyledi. İKT ve İKT kuruluşlarının birlikte çalışmasının, bugünkü gibi kriz ortamlarında önemli olduğunu ifade eden Rahman, siyasi olayları hesaba katmadan üyeler arasındaki kardeşliğin değerlendirilmesi ve kullanılması gerektiğine dikkat çekti
Bangladeş Cumhurbaşkanı Zillur Rahman, ortak hedefin, güçlü, refahı yüksek ve kendine yeten bir İslam ümmeti oluşturmak olduğunu söyledi.
Rahman, İKT Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesinin (İSEDAK) 25. toplantısı çerçevesinde gerçekleştirilen İSEDAK Ekonomi Zirvesi‘nde yaptığı konuşmada, İstanbul‘un medeniyetlerin kavşağında, Asya ile Avrupa‘yı buluşturan nadide bir noktada bulunduğunu ifade ederek, toplantı çerçevesinde bu tarihi ve kültürel kente davet edilmekten duyduğu memnuniyeti dile getirdi. Bangladeş‘e yapılan destekten dolayı İKT üyelerine teşekkür eden Rahman, bu zirvenin çeşitli ihtiyaçların belirlenip, geleceğe doğru atılacak adımlar üzerinde kararlara varılacağı değerli bir ortam olması temennisinde bulundu. ‘‘Ortak hedefimiz güçlü, refahı yüksek ve kendine yeten bir İslam ümmeti oluşturmaktır‘‘ diyen Rahman, ekonomik alanda işbirliğini ilerletmek için birlikte çaba sarf edilmesinin önemine işaret etti. Bangladeş‘in İKT şartlarına taahhüdünü çok büyük destekle sürdürdüğünü söyleyen Rahman, ülkesinin her zaman tüm İKT faaliyetlerinin ön cephesinde yer aldığını ve almaya devam edeceğini belirtti.
Bangladeş‘in, dünyadaki açlık ve fakirliğin oluşturduğu sıkıntılardan kurtulunabilmesi için çalışmaya devam edeceğini kaydeden Rahman, ülkesinde hükümetin, hukukun üstünlüğü, insan haklarına saygı ve İKT ve diğer uluslararası kuruluşlarla tam işbirliği prensipleri çerçevesinde çalıştığını söyledi.
Şeyh Sabah: İslâm ortak pazarını kurmalıyız
Kuveyt Emiri Şeyh Sabah El Ahmed Cabir El Sabah, ekonomik alanda, özellikle İSEDAK‘ın aldığı kararların ülkelerinde aktif bir şekilde uygulanarak, ekonomik entegrasyonun daha kolay sağlanabileceğini belirtti.
Kuveyt Emiri Şeyh Sabah El Ahmed Cabir El Sabah, ekonomik alanda, özellikle İSEDAK‘ın aldığı kararların ülkelerinde aktif bir şekilde uygulanarak, ekonomik entegrasyonun daha kolay bir şekilde sağlanabileceğini ve ortak bir pazar çalışması çerçevesinde bu projelerin hayata geçirilerek, ekonomilerin en kısa sürede canlandırılabileceğini düşündüklerini belirtti. İSEDAK‘ın üye ülkeler arasındaki işbirliği açısından başarılı bir organizasyon olduğunu, çok sayıda projeyi hayata geçirip, başarıyla uyguladığını anlatan El Sabah, üye ülkeler arasındaki ticaretin gelişimi açısından başarılı projelerin hayata geçirildiğini kaydetti. El Sabah, ‘‘Bu çerçevede Mekke Toplantısı‘nda kabul etmiş olduğumuz 10 yıllık program da yürürlüğe girmiştir. Sistemlerimizin birbirinden farklı olması, özellikle finans ve ekonomik sistemlerimizin birbirinden farklı olması, bu konuda başarıya ulaşmamıza engel değildir‘‘ diye konuştu.
İsrail‘i zorlayıcı tedbirler alınsın
Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad, "Gazze‘de yaşanan vahşi cinayetler ve dünyanın bu cinayetlere karşı vurdumduymazlığının ve BM‘nin, İsrail‘i suçlayan Goldstone raporuna bazı batı ülkelerinin olumsuz yaklaşmasının, başkalarına güvenmenin artık bir işe yaramadığını İslam ülkelerine açık bir şekilde gösterdiğini" söyledi.
Suriye Cumhurbaşkanı Beşar Esad, ‘‘Gazze‘de yaşanan vahşi cinayetler ve dünyanın bu cinayetlere karşı vurdum duymazlığının ve BM‘nin, İsrail‘i suçlayan Goldstone raporuna bazı batı ülkelerinin olumsuz yaklaşmasının, başkalarına güvenmenin artık bir işe yaramadığını İslam ülkelerine açık bir şekilde gösterdiğini‘‘ söyledi. İslam Konferansı Teşkilatı Ekonomik ve Ticari İşbirliği Daimi Komitesinin (İSEDAK) 25. toplantısı çerçevesinde gerçekleştirilen İSEDAK Ekonomi Zirvesi‘nin açılışında konuşan Esad, İslam ülkelerinin kendi haklarına sahip çıkması gerektiğini belirterek ‘‘Başkalarına güvenmek hiçbir hedefimizin gerçekleşmesine katkıda bulunmayacaktır. Başkalarından artık adil bir çözüm bekleyemeyiz. Biz kendi haklarımıza sahip çıkmadıkça ve kendimize güvenmedikçe başkalarının bizim çıkarlarımızı korumayacağımızı, artık sonuç elde edemeyeceğimizi görmemiz gerekir‘‘ dedi.
İslam aleminin yükselmesi için ‘‘kardeş ve dost ülke‘‘ olarak tanımladığı Türkiye‘de olmaktan dolayı çok memnun olduğunu belirten Esad, geniş bir heyetle katılmalarının da teşkilata verdikleri önemi gösterdiğini vurguladı.
İsrail Filistin sorunu
‘‘İsrailliler‘in Mescid-i Aksa‘yı yıkmaya kalkışması ve Kudüs‘ün toptan Yahudulileştirilmesi‘‘ çabalarının bulunduğunu kaydeden Esad, işgal altındaki topraklardaki Filistinliler‘e karşı ‘‘Kanlı saldırıların da devam ettiğini‘‘ kaydetti. İsraillilerin, Filistinlileri kendi topraklarından ‘‘kovmaya‘‘ çalıştığını kaydeden Esad, İsraillilere karşı açıklamaların yerine İsrail‘i zorlayıcı tedbirler alınması gerektiğini ifade etti. Esad, ‘‘Başta Golan olmak üzere tüm toprakların iade edilmesi ve İşgal altındaki Filistinliler‘in hakları korunması için örgüt üyesi İslam ülkeler olarak tüm gerekli destek verilmelidir.‘‘
Esad, Filistinliler‘in haklarına sahip çıkmak için yapılan girişimlerin, bölgede kalıcı ve adil bir barış isteği ile çelişmediğini de vurguladı. ‘‘Bölgede kapsamlı adil ve kalıcı bir barış isteğimiz vardır, barış görüşmelerinin başarısız kalması halinde direnişler de otomatik olarak ortaya çıkıyor‘‘ diyen Esad, ‘‘Yerleşim bölgelerinin durdurulması bir çözüm değildir.
Tüm Yahudi yerleşim bölgeleri toptan ortadan kaldırılmadılar. Gazze‘de savaş suçları işlenmekte ve Filistinliler‘in ateşkes anlaşmasına sadık kalmasına rağmen, İsrail kuşatmayı sürdürmekte ve dünya ise buna sessiz kalmaktadır.‘‘
Kalkınmakta olan ülkelerin üçte biri İKT üyesi
Müslüman ülkelerdeki fakirlik konusuna değinen İKT Genel Sekreteri, "Ticari yollarla elde edilen ulusal kazanımlar, eğer fakirliği azaltmak ve fakir ve yoksun kişileri ekonomik sürecin içine getirmek için kullanılırsa fakirlere ulaşır." değerlendirmesinde bulundu. İKT üyeleri ülkelerin, kalkınmakta olan ülkelerin üçte birini kapsamakta olduğunu ve bunlardan büyük çoğunluğu da en az kalkınan ülkelerden olduğunu vurgulayan İhsanoğlu, şöyle konuştu: "Liderlerimizin hedeflediği kolektif refah amacı, sadece fakirliği ortadan kaldıran programlar ekonomik işbirliği ajandasının merkezinde yer alırsa başarılabilir. Bu yüzden Müslüman toplumundaki bu tehlikeye açık grupların durumuyla ilgili programları teşvik eden çeşitli ekonomik ajansların çabalarını hürmetle karşılıyorum. İKT olarak artık ilgimizi sınırlar arası projelere yoğunlaştırıyoruz. Varılan ticaret anlaşmalarının devlet liderlerinin desteğine ihtiyacı var; ki aktif bir ekonomik işbirliği için halklarımızın enerjilerinin harekete geçirilmesi süreci başlatabilsin."Ekmeleddin İhsanoğlu, dünyanın küresel krizin ardından büyük zorluklarla karşı karşıya olduğundan İSEDAK‘ın da gözden geçirme faaliyetlerini bu küresel krizin halkların refahı üzerindeki olumsuz etkilerini uygun bir kolektif tepki verme vizyonuyla yapıldığına dikkat çekti. İhsanoğlu, "İKT topluluğu içinde bu küresel krizlere uygun ve yeterli cevap vermeyi amaçlayan faaliyetler olmasından mutluyum." diye belirtti. İKT üyeleri arasında ekonomik kalkınma ve işbirliğine katkı sağlayan kurumlara, ajanslara ve özel sektör kurumlarına teşekkür etti ve bu kurumların uyguladıkları programları desteklediklerini de aktardı.