Türkmenistan, Hindistan ve Pakistan ile doğalgaz anlaşması imzaladı
Dünyanın en büyük 4. doğalgaz rezervlerine sahip Türkmenistan, Hindistan ve Pakistan ile doğalgaz anlaşması imzaladı.
Türkmen doğalgazını Afganistan üzerinden Pakistan ve Hindistan‘a ulaştıracak Türkmenistan-Afganistan-Pakistan-Hindistan (TAPI) doğalgaz projesinde önemli aşama kaydedildi.
Türkmenistan‘ın Avaza turizm bölgesinde devam eden 3. Doğalgaz Kongresi‘nde ilk olarak Türkmenistan ile Afganistan arasında enerji alanında işbirliğinin artırılmasını öngören anlaşma imzalandı. Sözkonusu anlaşma, Türkmenistan Petrolgaz Bakanı Bayramgeldi Nedirov ile Afganistan Maden Bakanı Vahidullah Şehrani arasında imzalandı.
Ardından Türkmen doğalgazını Asya‘nın önemli ekonomileri arasında yer alan Hindistan‘a ve Pakistan‘a ulaştıracak enerji alım-satım anlaşması imzalandı. Türkmengaz Devlet Kurumu ile Hindistan‘ın enerji şirketi Gail ve Pakistan‘ın İnter State şirketleri arasında sözkonusu anlaşma imzalanırken, imza töreninde Türkmenistan‘ın enerjiden sorumlu Devlet Başkan Yardımcısı Baymurat Hocamuhammedov, Petrolgaz Bakanı Bayramgeldi Nedirov ve Hindistan Petrolgaz Bakanı Jaipal Reddy, Pakistan Petrolgaz Bakanı Asim Husain yer aldı.
Anlaşmaya Türkmengaz Kurumu Başkanı Sahetmurad Mamedov ile Hindistan‘ın GAİL şirketi Yönetim Kurulu Başkanı Bahuwan Changura Tripathi ve Inter State Gas Systems şirketi Başkanı Mobin Saulat imza attı.
Alım-satım anlaşmasının imzalanmasıyla TAPI projesinde de önemli aşama kaydedildi. Uzun süren müzakereler sonucu Türkmen doğalgazını Pakistan‘a ve Hindistan‘a ulaştıracak anlaşma imzalanırken, anlaşmanın detayları açıklanmadı.
‘‘Dünya çapında tarihi olay‘‘
Anlaşmayla ilgili açıklamada bulunan petrol ve doğalgazdan sorumlu Türkmenistan Devlet Başkanı Yardımcısı Baymurat Hocamuhammedov, ‘‘sadece bölgesel çapta değil, dünya çapında önemli bir tarihi olaya tanıklık ettiklerini‘‘ belirtti.
Hocamuhammedov, Türkmen gazının Güney Asya‘ya ulaşmasını öngören projenin 1993 yılında Türkmenistan-Afganistan-Pakistan arasında başladığını kaydederek, bu projeye daha sonra Hindistan‘ın da dahil olduğunu belirtti.
Devlet Başkanı Gurbanguli Berdimuhamedov‘un 2007 yılında göreve gelmesiyle projenin hızlandırıldığını söyleyen Türkmen yetkili, Aralık 2010‘da TAPI Zirvesi‘ne ev sahipliği yaptıklarını ve bu zirvede Türkmenistan, Pakistan ve Afganistan devlet başkanları ve Hindistan Petrolgaz bakanı düzeyinde hükümetlerarası anlaşmaya imza atıldığını ifade etti.
Hindistan Petrolgaz Bakanı Reddy ise hızla gelişmekte olan ülkesinin sözkonusu projenin faaliyete geçmesine sabırsızlıkla beklediğini belirtti.
Afganistan Maden Bakanı Şehrani ise projenin bölgeye barış ve refah getireceğini dile getirdi.
Hattın uzunluğu 735 kilometre
Asya Kalkınma Bankası‘nın büyük destek verdiği TAPI projesiyle yıllık 33 milyar metreküp doğalgazın, Güney Asya pazarına akması bekleniyor. Türkmenistan‘ın en büyük ve dünyanın 2. en büyük doğalgaz yatağı olan Galkınış sahasında başlayacak olan hattın uzunluğu bin 735 kilometreyi bulacak.
2008 yılındaki verilere göre, maliyeti 7,6 milyar doları bulacak olan hatla, Hindistan ile Pakistan‘ın günlük 38‘şer milyon metreküp, Afganistan‘ın ise 14 milyon metreküp Türkmen gazını satın alması bekleniyor.
Dünyanın sayılı doğalgaz üreticileri arasında yer alan Türkmenistan, 2009 Aralık‘ta da Türkmenistan-Çin boru hattını faaliyete açmıştı.
