Türkiye bir müddettir şiddetli barış rüzgârlarının etkisi
altında. Ama ne yazık ki bu rüzgârlar bir türlü Suriye yi de etkisi altına
alamıyor. En ufak bir olumlu gelişmenin görülemediği ülkede maalesef işler her
geçen gün daha da içinden çıkılmaz bir hal alıyor. Uzun zamandır çatışmalarla
yatıp kalkan ülkede bugüne kadar en azından çatışan taraflar belliydi ve
gelecek beklentileri ile ilgili analizler bu yönde daha sağlıklı bir şekilde
yapılabiliyordu. Ancak ülkede yaşanan son gelişmeler acaba var olan
paradigmalar değişiyor mu sorusunu akıllara getiriyor.
Beklenmeyen Gelişmeler
Suriye de protestoların ortaya çıktığı ilk günden çok
yakın zamana kadar ülkede çatışan taraflar gayet netti. Bir tarafta rejim,
diğer tarafta rejim karşıtı cephe olan muhalifler vardı. Her iki tarafın da bir
şekilde sağladığı dış destek nedeniyle diğer ülkelerde olduğu gibi ikisinden
biri bozguna uğrayacaktı. Biz ise sorun her ne olursa olsun günahsız insanların
daha fazla zarar görmemesi adına çıkarların bir kenara itilerek bir uzlaşının
sağlanması gerektiğini söylüyorduk.
Ancak bugünlerde özellikle muhalifler cephesinde
karşılaştığımız olaylar bizi fazlasıyla şaşırtıyor. Ülkeden gelen son haberler
uzun zamandır rejime karşı mücadele eden muhaliflerin kendi içerisinde yaşadığı
bölünmeler sonucu birbirlerine girmiş durumda oldukları yönünde. Muhaliflerin
zaten bir birliktelik içerisinde olmadığını ve tugaylar ya da birlikler halinde
ayrı ayrı konumlandıklarını biliyorduk. Ancak söylenenlere göre bugün
El-Kaide ye bağlı Nusra cephesi, kendisi dışında rejim karşıtı mücadele eden
diğer grupları sindirme çabası içerisinde. Hatta bugün artık Özgür Suriye
Ordusu na ait bir flama bile açılamıyor. Kısacası muhalifler kendi içerisinde
büyük bir çatışma içerisinde.
Kaide nin Varlığı Ne Anlama Geliyor
Çok değil bundan bir yıl önce dünyanın herhangi bir
yerinde El-Kaide örgütünün varlığına dair bir şeyler işittiğimizde her halde
ABD buraya bir müdahale düzenleyecek diyorduk. ABD nereye bir müdahalede
bulunmak istese önce bir terör varlığına işaret eder, sonra o ülkeye girer
diyorduk. Nedense bugün El-Kaide nin Suriye deki varlık sebebi hiç
tartışılmıyor. Rejim yıkılsın da kim yıkarsa yıksın tutumu içerisindeyiz.
Oysaki bu durum başlı başına tartışılmayı hak ediyor.
Şaşırtıcı İsrail Çıkışı
Diğer yandan Suriye deki El-Nusra varlığı tabi ki de yeni
bir durum değil. Ancak çok yakın zamanda El-Kaide den El-Nusra Cephesi nin
kendi şubelerinden biri olduğunu açıklaması bizlere çok ilginç geldi. Ne oldu
da durup dururken, El-Nusra bizdendir dediler Öte yandan İsrail den gelen,
Suriye de rejimin devam etmesindense El-Kaide yi tercih ederiz açıklamaları
bizleri iyice şüphelendirdi. Bölgede her zaman terörizmin en büyük tehdit
olduğunu söyleyen İsrail, bir anda terörist olarak gördüklerinin safına neden
kayar İşin asıl ilginç tarafı, Netanyahu nun özür siyasetinde belirttiği gibi,
Türkiye nin de Suriye meselesinde bir anda İsrail ile aynı noktayı savunur hale
gelmesi.
ABD Sazı Ele Mi Alıyor
El-Nusra nın muhaliflerin ele geçirmiş olduğu bölgelerde
hâkimiyeti ele almaya çalışması, El-Kaide nin ve İsrail in El-Nusra
açıklamaları akabinde, Rusya ve İran gibi rejim yanlısı ülkelerde ABD nin
ülkeye bir müdahale hazırlığı içerisinde olduğu vurgulanıyor. Bize göre ise
ABD nin yeni dönemde böyle masraflı bir müdahale içerisine girmesi çok zor
görünüyor. Ama diğer yandan da bazı hesaplar için meşruluk elde etmeye
çalıştıkları da kesin. Bundan sonraki aşamada ABD müttefiklerinden daha fazla
katkı bekleyecektir. Dolayısıyla bölgede yaşanan hiçbir gelişmeyi kendine
münhasır gelişmeler olarak değerlendirmemek gerekir. Bilhassa Türkiye de
yaşananları.