Gündem

Sultan-üş Şuara üstad Necip Fazıl Kısakürek

Sultan-üş Şuara üstad Necip Fazıl Kısakürek

Abone Ol

Üstad‘ın şairliği ve oyun yazarlığı kadar önemli yönü, çıkardığı dergiler ve bu dergilerdeki yazılarla sürdürdüğü mücadeledir. Tek parti yönetimine muhalefeti neticesinde hakkında açılan çok sayıda davada yüzlerce yıl hapsi istenenen Necip Fazıl Kısakürek‘in makaleleri Büyük Doğu‘nun yanısıra Yeni İstanbul, Son Posta, Babıalide Sabah, Bugün, Millî Gazete, Hergün ve Tercüman gazetelerinde yayımlandı.

Necip Fazıl, 26 Mayıs 1905‘da doğdu. Maraş‘lı bir ailenin evladı olan Necip Fazıl‘ın çocukluğu, mahkeme reisliğinden emekli büyük babasının İstanbul Çemberlitaş‘taki konağında geçti. İlk ve orta öğrenimini Amerikan ve Fransız kolejlerinde yaptı. Bahriye Mektebi‘nde 3 yıl okuduktan sonra diploma almayı beklerken okul 4 yıla çıkarılınca bıraktı. Bahriye Mektebi yıllarını kendisi şöyle özetliyor: "O zamanın ütopyasına göre harp kazanıldıktan sonra bize geçecek olan Fransız donanmasının zırhlılarında vazife görmeğe ve prenseslerin ellerinden öpmeğe namzet zabitler yetiştirildiğimiz, bu şartlara göre seçilip alındığımız, herkes saman ekmeği yerken, nefis sofralara oturduğumuz, müzikle yemek yediğimiz, saraylara mahsus muaşeret edepleri içinde yoğurulduğumuz, böyleyken disiplinlerin en yakıcısı ile kavrulduğumuz, memleketin en namlı hocalarına malik bulunduğumuz ve tatile üç ayda bir çıktığımız, Bahriye (denizcilik okulu) mektebi. Şairliğim işte orada başladı.

Hocalarım Tarihte: Yahya Kemal Beyatlı, Edebiyatta: Hamdullah Suphi Tanrıöver, Felsefede: İbrahim Aşki ve Din dersleri hocamız Aksekili Ahmet Hamdi efendiydi. Demokrat Parti döneminde Diyanet işleri reisliğinde bulunan ve makamıyla vicdanı arasındaki muhasebe neticesinde kalbi çatlayıp ölen Ahmed Hamdi Aksekili...

Bahriye mektebinden çıkınca birden bire kendimi sokaklarda elvan elvan, biçim biçim, İngiliz, Fransız, İtalyan askerleri, gittikçe açılan tango çarşaflı kadınlar, İstanbul‘un içine birer fuhuş şeytanı halinde düşen Ruslar, nereye gideceklerini ve ne yapacaklarını bilmeyen şaşırmış beyaz sarıklı hocalar, yere egik astıragan zabit kalpakları ve fesler; Hummasız ve meselesiz kafalar üzerinde kırmızı fesler. Hiçliğe doğru uğul uğul akan bir cemiyet içinde buldum elveda Bahriye mektebi...

1921‘lerde ben 17 yaşlarındayım ve Bahriye mektebinde olduğu gibi Darulfünuna kayıt yaptırmış en küçük talebeyim. Şiirlerim devamlı yayınlanmakta. Arkadaşım ise Hasan Ali Yücel. İlk şiirlerimi ona okuyorum ve o bayılıyor. Kadroda Ahmet Haşim, Fevzi Lütfi, Yakup Kadri, Yahya Kemal, Halide Edip, Refik Halid, Ahmed Refik, Köprülüzade Fuad ve benzerleri var işte..."

"Kâbus şehrindeki hayatımı anlatmaya hicabım ve İslâmi edebim manidir."

İstanbul Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü‘nü bitirdikten (1924) sonra Fransa‘da Sorbonne Üniversitesi Felsefe Bölümü‘nde okuyan Necip Fazıl, Paris hayatını sadece bir cümle ile anlatır: "Kâbus şehrindeki hayatımı anlatmaya hicabım ve İslâmi edebim manidir."

Paris‘te geçen günlerinden sonra, Türkiye‘ye dönüşünde Hollanda, Osmanlı ve İş Bankalarında müfettiş ve muhasebe müdürü olarak çalıştı. Bir Fransız okulu, Robert Kolej, İstanbul Güzel Sanatlar Akademisi, Ankara Devlet Konservatuarı, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi‘nde hocalık yaptı(1939-43).

Sonraki yıllarında fikir ve sanat çalışmaları dışında başka bir işle meşgul olmadı.

İlk şiirleri Yeni Mecmua‘da yayımlandı. Milli Mecmua ve Yeni Hayat dergilerinde çıkan şiirleriyle kendinden söz ettirdikten sonra, yayımladığı Örümcek Ağı ve Kaldırımlar adlı şiir kitapları onu çok genç yaşta çağdaşı şairlerin en önüne çıkararak edebiyat çevrelerinde büyük bir hayranlık ve heyecan uyandırdı. Bir mısraı bir millete yeten şair diye tanıtıldı. Henüz otuz yaşına basmadan çıkardığı yeni şiir kitabı Ben ve Ötesi (1932) ile en az öncekiler kadar takdir toplamayı başardı.

Şöhretinin zirvesinde iken felsefi arayışlarını sürdürüp içinde yeni bir dönemin doğum sancısını hisseden Necip Fazıl için 1934 yılı gerçekten de hayatının yeni bir dönemine başlangıç oldu. O günlerde Beyoğlu Ağa Camii‘nde vaaz vermekte olan Abdülhakim Arvasi ile tanışarak bir daha ondan kopamadı. İlk karşılaşmayı, şu mısralarla dile getirir, "Bana yakan gözlerle bir kerecik baktınız/ Ruhuma büyük temel çivisini çaktınız."

Yüzlerce yıl hapsi istendi

Necip Fazıl‘ın hemen tümünde üstün bir ahlak felsefesinin savunulduğu tiyatro eserlerini birbiri ardına edebiyatımıza kazandırması bu döneme rastlar. Tohum, Para, Bir Adam Yaratmak gibi piyesleri büyük ilgi görür. Bu eserlerden Bir Adam Yaratmak, Türk tiyatrosunun en güçlü oyunlarındandır.

Üstad Necip Fazıl‘ın şairliği ve oyun yazarlığı kadar önemli yönü, çıkardığı dergiler ve bu dergilerde çıkan yazılarla sürdürdüğü mücadeledir. Haftalık Ağaç dergisi(1936, 17 sayı) dönemin ünlü edebiyatçılarının toplandığı bir okul olmuştur. Büyük Doğu dergisinde çıkan yazılarıyla İsmet Paşa ve tek parti (CHP) yönetimine şiddetli bir muhalefet sürdürmesi sonucu hakkında açılan çok sayıda davada yüzlerce yıl hapsi istendi. Cinnet Mustatili adlı eserinde hapishane anıları yer alır. Sık sık kapatılan ve toplatılan Büyük Doğu‘nun çıkmadığı sürelerde günlük fıkra ve çeşitli yazılarını Yeni İstanbul, Son Posta, Babıalide Sabah, Bugün, Millî Gazete, Hergün ve Tercüman gazetelerinde yayımlandı. Büyük Doğu‘da çıkan yazılarında kendi imzası dışında Adıdeğmez, Mürid, Ahmet Abdülbaki gibi müstear isimler kullandı. 1962 yılından itibaren de hemen hemen tüm Anadolu şehirlerinde verdiği konferanslarla büyük ilgi topladı, bir manada Anadolu‘yu yeniden ayağa kaldırdı.

1980‘de Kültür Bakanlığı Büyük Ödülü‘nü, ‘İman ve İslam Atlası‘ adlı eseriyle fikir dalında Milli Kültür Vakfı Armağanı‘nı (1981), Türkiye Yazarlar Birliği Üstün Hizmet Ödülü‘nü (1982) alan Necip Fazıl Kısakürek, ayrıca Türk Edebiyatı Vakfı‘nca 1980‘de verilen beratla ‘Sultan-üş Şuara‘ (Şairlerin Sultanı) ünvanını kazandı. Rahmet-i Ramna‘a göç ettiği tarihi 25 Mayıs 1983‘tür. Eyüp Sultan‘daki Şeyhi‘nin dergahının yanına defnedildi. Eserleri, halen çok satanlar arasında yer almaktadır.

25 Mayıs 1983

Kendi kaleminden, hapishane yıllarıyla ilgili bir kaç söz

"Önümde, madeni bir sürahi sürahiyi çalkaladım. Acaba ne kadar su var diye. Sabaha yetiştirememekten korkuyorum. Birdenbire, elindeki suyu günlerce idareye mecbur bir kazazade haline geldim. Niçin mi?

Bana Paşakapısı ceza evinde hususi bir oda verdiler? Umumi avlu üzerinde basık bir mahzenden geçip bir kat çıktıktan sonra tek bir oda küçük bir holle geçilen gusul hanesi, abdesthanesi ve el yıkayacak yeri var... Fakat suyu yok. Müdür beyin sözüne göre borular tamir ediliyormuş, yakında açılacakmış... Altındaki bodrum kapısını da üstüme kapadılar. Kaldım mı susuz?"

"Bizi kolay kolay anlayamayacaklar, anlasalar da asırlardan beri muhtaç oldukları şeyin de ne olduğunu anlarlar !.. Biz dördüncü buuttan bahs eden, sekizinci rengi arayan delilerin muamelesine uğruyoruz, zira kolayına, ucuzuna gitmiyoruz. Ne alemin en griftini ucuzlaştırmış sözde müminler, ne de onu alemin en büyük ucuzu diye gören yeni zaman perakendicisi ibiş münkirler bizdendir. Soylu fikir adamı için bu kainatın mutlaka izahı lazımdır. O da Allah... Allah, izah edilemeyişinin tek izahıdır. Bu son izaha malik olmayansa hayvandan aşağı..."

"Bizde hapishane, hiç bir suçun ızdırap ve intibah (uyanıklık) yatağı değil her suçun tam teşekkül ve tekemmül akademisidir. O bir yılan kuyudur ve bekçileri içine değil yalnız kapağına hakimdir. Herkes, her nevi adamı, kuyunun kapağını aralayıp buraya atarlar. Atılanın, ister tırtıl veya solucan olsun... Ya kuyunun dibinde yılanlaşacak, yahut yılanlara gıda olacaktır."

Necip Fazıl, böylesi yerlerde, 1943‘te olmak üzere, 1947, 1950, 1951 ve 1962 yıllarında bulundu. Hatta bir defasında  genel af çıkmasına rağmen hapisten salınmayan tek kişi olarak tarihe geçti.

Rahmetle anıyoruz

Fikir hayatımızın önemli dönüm noktalarından biri Üstad Necip Fazıl Kısakürek‘in vefat yıldönümü vesilesiyle hazırladığımız bugünkü sayfamızda, onun hayatını birkaç ana başlık altında anlatmaya çalıştık. Tek partili Milli Şef döneminde Büyük Doğu mücadelesini başlatıp bir ömür boyu sürdüren Üstad‘ı rahmetle anıyor, o ve onun gibi dik duran Müslümanların artmasını Cenab-ı Hakk‘tan niyaz ediyoruz.

KRONOLOJİ

1 MAYIS        Bingöl‘de Deprem Meydana Geldi. 176 kişi öldü, 522 kişi de yaralandı (2003).

3 MAYIS        Çankırılı O. Nuri Efendi‘nin vefatı (1338) 7. Osmanlı Padişahı Fatih Sultan Mehmed Han Hazretleri‘nin vefatı (1481).

4 MAYIS        Eyüp Sultan Hazretleri‘nin vefatı (672) Çelebi Mehmed‘in vefatı (1421) Filistin Kurtuluş örgütü (FKÖ) ile İsrail, Batı Şeria ve Gazze‘de yaşayan Filistinlilere özerklik verilmesini öngören anlaşmaya imza attılar (1994).

5 MAYIS        TBMM‘nin ilk Toplantısı (1920). Anayasa Mahkemesi Başkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM Genel Kurulu‘nda Yapılan 3. tur Oylamada 330 Oyla Türkiye Cumhuriyeti‘nin 10. Cumhurbaşkanı seçildi (2000).

6 MAYIS        İmam-ı Azam Ebu Hanife‘nin vefatı (765)

7 MAYIS        Osmanlı-Amerikan Ticaret ve Dostluk Antlaşması‘nın imzalanması (1830).

8 MAYIS        Türkiye Ortadoğu Amme İdaresi Enstitüsü‘nün  Kuruluşu (1952). 2. Dünya Savaşı‘nın sonu (1945).

9 MAYIS        Osman Gazi‘nin doğumu (1252) Devlet İstatistik Enstitüsü‘nün kuruluşu (1926).

10 MAYIS      Danıştay‘ın Kuruluşu (1868). Cezzar Ahmet Paşa‘nın, Akka‘da, Napolyon‘a karşı zaferi (1799). Nelson Mandela, Güney Afrika‘nın ilk siyahi lideri oldu (1994).

13 MAYIS      Fransa‘nın Tunus‘u işgali (1881) Ağca‘nın, Roma‘da, Papa‘ya yönelik suikasti  (1981).

14 MAYIS      Mektebi Şahane-i Tıbbiye‘nin açılması (1839). Türkiye‘de ilk Demokratik seçimlerin yapılması DP iktidarda (1950).Arnavutluk, Bulgaristan, Çekoslovakya, Doğu Almanya, Macaristan, Polonya, Romanya ve Sovyetler Birliği arasında Varşova Paktı‘nın kuruluşu (1955).

15 MAYIS      İzmir‘in işgali (1919).Siyonist İsrail Devleti‘nin ilanı. (1948)

16 MAYIS      Türkiye‘nin 10. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, TBMM Genel Kurulu‘nda ant içerek görevine başladı (2000).

17 MAYIS      İmam-ı Muhammed‘in vefatı (808)

19 MAYIS      Mustafa Kemal‘in Samsun‘a çıkışı (1919).

20 MAYIS      II. Bayezit‘in tahta geçmesi (1481). Sultan II. Osman‘ın öldürülmesi (1622).

21 MAYIS      Albay Talat Aydemir‘in ıkinci darbe girişimi, Ankara‘da sıkıyönetim ilan edildi (1963).

24 MAYIS      Bulgaristan‘dan Türk göçü (1989).

25 MAYIS      Necip Fazıl Kısakürek‘in vefatı (1983)

26 MAYIS      II. Bayezit‘in ölümü (1512). Necip Fazıl Kısakürek‘in doğumu (1905).

27 MAYIS Elmalılı Hamdi Yazır‘ın vefatı (1942) İlk askeri müdahale (1960).

28 MAYIS      Sayıştay‘ın kuruluşu (1862) Cemal Gürsel‘in Devlet Başkanı oluşu (1960).

29 MAYIS      İstanbul‘un Fethi (1453).

31 MAYIS      Muş Depremi (1946)