1. Soğuk Sıkım Zeytinyağı Nedir?
Soğuk sıkım, zeytinlerin zeytinyağına dönüşürken ki işlenme sürecinde kaç derecelik ısıyla sıkıldığını ifade eder. Yani zeytinlerin makine ısıtılmadan 27°C’nin altında, mekanik yöntemlerle sıkılması işlemine Soğuk sıkım denir. Eğer zeytinler işlenirken, 27 derecenin üstünde bir ısıyla işlenirse sıcak sıkım yapılmış olur. Bu sıcaklık sınırı, Avrupa Birliği’nin ve Türk Gıda Kodeksinin belirlediği bir kriterdir. Yüksek sıcaklıklar, yağın oksidatif yapısını bozabilir ve fenolik bileşiklerin (antioksidanlar, E vitamini vb.) kaybına yol açar. Sıcak sıkımda bazen 3-3,5 kilo zeytinden bile 1 litre yağ alınabiliyorken soğuk sıkım işleminde çok daha fazla zeytin kullanılarak zeytinyağı elde ediliyor. (genelde minimum 6-7 kilo) Her ne kadar daha fazla zeytin kullanılsa da ; genelde ısıl işleme tabi olunmadığı için zeytinin içindeki tüm faydalı bileşenler korunmuş olduğu için bu yöntemle elde edilen zeytinyağları çok kıymetlidir ve öncelikli olarak tercih edilmelidir.
2. Zeytinyağında Asit Oranı Ne Olmalı?
Zeytinyağında asit oranı, serbest oleik asit miktarı ile ölçülür. Zeytinyağının en büyük kalite göstergelerinden biri asit oranıdır. Zeytinyağında asit oranı ne kadar düşük ise, o kadar kıymetli bir yağdır. Natürel sızma zeytinyağında bu oran en fazla %0,8 olmalıdır. Düşük asit oranı, zeytinlerin ezilmeden, mikroorganizma üremeden işlendiğini gösterir.
Bilimsel Not: Asit oranı yüksek yağlar, raf ömrü açısından da daha risklidir. Ayrıca mide ve bağırsak hassasiyeti olan kişiler için düşük asitli yağlar daha uygundur.
3. Soğuk sıkım Zeytinyağı Neden Daha Pahallı
Soğuk sıkım yöntemiyle elde edilen yağda verim düşüktür. Zeytinler ısıtılınca kolaylıkla içindeki yağ miktarı ortaya çıkar ama bu ısıtma işlemi zeytinin içindeki faydalı bileşenlere zarar verdiği için daha ekonomik olmasına rağmen, zeytinyağının kalitesini düşürdüğü için tercih edilmemelidir.
Kaliteli bir zeytinyağının vücuda onlarca faydası vardır. Daha ekonomik olanı almak çoğu zaman bu faydalardan mahrum kalmaktır. Çoğu zaman daha maliyetli olmasına rağmen soğuk sıkım zeytinyağı sağladığı sağlık faydaları ile bu maliyeti dengelemektedir.
4. Soğuk Sıkım Zeytinyağının Faydaları Nelerdir?
Soğuk sıkım zeytinyağı, fenolik bileşikler, E vitamini, oleik asit ve skualen gibi antioksidanlar bakımından oldukça zengindir.
· Kalp ve Damar Sağlığını Destekler
· İnflamasyonu (İltihabı) Azaltır.
· Antioksidan Etki Gösterir.
· Kansere Karşı Koruyucu Etkiler Gösterebilir.
· İnsülin Duyarlılığını Artırır
· Zihin ve Beyin Sağlığını Destekler.
· Bağışıklık Sistemini Güçlendirir
· Cilt ve Saç Sağlığına Katkı Sağlar.
Green Amour Zeytinyağlarının tüm ürünleri zeytinyağından maksimum fayda sağlamak, en şifalı hali ile tüketmek için soğuk sıkım yöntemi ile hazırlanmış olup çok düşük asitlidir. Özellikle sabahları düzenli olarak aç karına bir kaşık erken hasat zeytinyağı tüketmek doktorlar tarafından tavsiye edilmektedir.
5. Soğuk Sıkım Zeytinyağı Donar mı?
Zeytinyağının donup donmaması kesinlikle bir kalite göstergesi değildir. Kaliteli bir zeytinyağı donmayabilir, Ya da çok kalitesiz bir yağ ve hatta farklı bitkisel karışım yağlar kısa sürede buzdolabında donabilir. Zeytinyağının ne kadar saf olduğu veya kalitesi ile ilgili analiz raporlarına bakıp karar vermek gerekiyor. Donma testi, tuz ruhu testi gibi testlerin hiçbir bilimsel açıklaması yok. Tamamen donmuş bir zeytinyağı, oda sıcaklığına gelince eski haline döner ve özelliklerini kaybetmez.
6. Erken Hasat Soğuk Sıkım Zeytinyağı Nedir?
Erken hasat, zeytinlerin tam olgunlaşmadan yeşilken toplanıp sıkıldığı dönemi ifade eder. Yani zeytinlerin işlenme dönemini ifade eden bir terimdir. Zeytin karardıkça yağlanır ve kararmış zeytinden daha çok yağ çıkar ama zeytinin en faydalı hali yeşil halidir. Yeşil zeytin daha az yağ içermesine rağmen antioksidan ve polifenol oranı bakımından çok kıymetlidir. Bu nedenle erken hasat soğuk sıkım yağlar, hem sağlık hem de raf ömrü açısından en üst düzeyde kabul edilir.
İzmir Yüksek Teknoloji Enstitüsünün yaptığı bir çalışmaya göre ( 2020 ) Erken hasat yağlarda toplam fenolik madde içeriği, geç hasada göre %50’ye kadar daha yüksek
7. Soğuk Sıkım ve Natürel Sızma Zeytinyağı Aynı Şey mi?
İkisi birbirinden farklı kavramlardır.
• Soğuk sıkım, üretim sıcaklığını ifade eder.
• Natürel sızma, kalite sınıfını belirler.
Bir zeytinyağı hem soğuk sıkım hem de natürel sızma olabilir. Bu durumda, hem düşük asit oranına hem de yüksek fenolik içeriğe sahip, en kaliteli zeytinyağlarından biridir.
8. Zeytinyağı Yemeklerde Kullanılır mı?
Zeytinyağından maksimum fayda sağlamak için mümkünse çiğ tüketilmesi tavsiye edilir. Yani soğuklar ve salatalar başta olmak üzere ısıtılmadan kullanımı çok faydalıdır. Bununla birlikte Sıcak yemeklerde de zeytinyağı gönül rahatlığı ile kullanılabilir. Burada zeytinyağının içindeki faydalı bileşenleri korumak için mümkünse yemekler piştikten sonra yani ocağın altını kapattıktan sonra zeytinyağını eklemek tavsiye edilir. Eğer soğan kavurma vs için zeytinyağının önden eklenmesi gerekiyorsa birkaç kaşık zeytinyağı ile kavurma işlemi yapılır, yemek piştikten sonra gereken yağ sonradan eklenebilir.
Kaynak: https://www.greenamour.com/