Geçmiş zamandan yeni zamana doğru yol alırken, düşünce geleneğimizin ruhunda, yol istikametinde olmanın zenginliğini yaşıyor olmak insana mutluluk ve huzur veriyor. Buna bir rahatlık mı desem
Sürekli akan şiirin duru ırmağının kendi yatağında bazan coşkulu, bazan içten içe derin bir akışla gidilir. Duru şiir nehri sadece insanın bedenini yıkamaz, onunla yetinmez. Ruhun arılığı da o zaman sağlanır ya da yaşanır.
Şiir insana çok şey unutturur. İyi ve has bir şiir, kırgınlıkları giderir, öfkeleri yatıştırır, insan ruhunun yüceliklere doğru yol alışı duygusu yaşanır. Bir nehrin duru sularında yıkanıp, hemen kıyısında yeşilliklerin üzerinde gözlerini yumarak güneşlenmenin hazzı, duygusu insanı bir hoş eder. Akan o nehrin küçük çırpıntılı dalgalarına, uğultusuna kulak verilir. Şiirin duru sularında arınılırken insan ruhunu yücelten bir hissediş, duyuş ve seziş kanalları açılır.
Epey bir zamandır masamda duran şiir kitaplarını ele alır okurken her şiirin uyandırdığı duygu, algı ve haz farklıdır. Bizim kuşağın veya yaşça bizden küçük, ama aynı dönemin kimi şairleri ustalık makamındadırlar. Şiir ırmağına dahil olan, olmaya devam eden sonraki kuşaklar nehrin akan sürekliliğidirler. Şiir nehri hiçbir zaman kurumaz bu topraklarda. Bu besleyici ruh kendi şiir nehrini sürekli besler.
Epey bir zamandır hakkında yazmayı düşündüğüm aziz şair dostlarımın kitapları elimin altında durur. Bu güne değin, kendi kuşağım sonrası şairlerin çıkan şiir kitapları ilgili yazamayışım bir ukdedir.
Kâmil Eşfak Berki nin Çocuğun Miracı, Cevdet Karal ın Hilkatın İlk Günleri, İhsan Deniz in Daima Unutma, Necat Çavuş un Amerika, Ali Günvar ın Eyzan, Arif Ay ın toplu, Cahit Koytak, İbrahim Demirci nin şiir kitapları. Sonraki kuşaktan da çok sayıda şairin çıkan kitapları buna dahildir. Şiir damarımız kuvvetlidir ve iyi şair sayısı da fazladır. Her şiir kitabının kendine özgü bir tadı ve yeri vardır.
Şairler geçidimiz oldukça güçlüdür. Burada isimlerini saymaya kalkarsak bu sayı oldukça kabarır. Bazılarının adını anmada yarar var. Hüseyin Atlansoy, Ömer Erdem, Mustafa Özçelik, İbrahim Tenekeci, Osman Özbahçe, Nurettin Durman, Ahmet Murat, Zafer Acar, Mustafa Celep, Ali Ayçil, Hakan Şarkdemir, Ali Doğru, Ethem Erdoğan ve daha niceleri. Bunlar bir çırpıda aklıma gelenler.
Bazı arkadaş grupları birbirlerini kollarlar, bu da doğaldır. Kimi isimler var ki bunlar hakkında pek yazılmaz ve çizilmez. Edebiyat dergileri sınırlı okuyucuya ulaşıyor. Şiir kitapları da eskisi gibi peşinden koşulan alınan kitaplar değil. Edebiyat ve düşüncenin düşmanı olan popüler oluşa [buna kültür demeye dilim varmıyor], sıradanlığa internet canavarı dadandı. Şiir heveslileri internet ortamında bireysel yaşıyorlar. Şiirin zayıf, güçlü, hakiki olanına bakılmaksızın ortalık bir bulamaca dönüyor. Şiir, şiir olmaktan çıkıyor.
Bizim kuşak, çıkan bir şiir kitabına koşar onu günlerce ruhunda saklar gibi taşırdı. Okurdu, ezberlerdi. Erzurum da, 1970 li yıllarda, fakültede bir arkadaşımız Cahit Zarifoğlu nun Yedi Güzel Adam ının tamamını ezberlemişti. Edebiyatseverler grubu olarak bir araya geldiğimizde şiirleri sesli okurduk ve yorumlardık. Yurt odalarımızda, evlerimizde, piknik yerlerinde sürekli şiir okurduk. Verimli bir dönemdi. Çıkan bir şiir kitabı anında ne yapar eder edinilinirdi. Eleştirilerin düzeyi de bu ortama katkı sağlardı.
Günümüz genç kuşağında bir heyecan yok, bir umut yok.
Şiir panayırlarında, dinletilerinde genç insanlar gelir şiir dinler ve giderler. Şiir kitabı alıp özümseyerek okuma alışkanlığı yok. Yitik bir kuşak var artık. Özel çabalı insanların sayısı giderek azaldı. Bir edebiyat dergisine koşan, orada bulunmayı arzulayan heyecanlar yitti.
Bugün yayınevleri şiir kitaplarını basmıyorlar. Bin bir nazla bastırılan kitaplar ise yerini bulmuyor.
Şiir ırmağı kendi başına akıp durmada.
İhsan Deniz in Daima Unutma şiir kitabının ilk beyti şöyle.
"Kader
Kederli bir gül görünce sesim niçin parlar
Niçin bülbülün o an sessizlik krizi tutar "1
Cevdet Karal ın Hilkat ın İlk Günleri de şu dizeler dilime takıldı.
"Uykuda Yedi Lâle
bu gece de balını buladı ruhum
gel uzan şöyle
belki açar görürsün
uykuda yedi lâle
adını mısralardan kurduğun"2
Şiirlerden alıntı yaparken kitapların çıkışının üzerinden ne kadar da zaman geçmiş, bunu fark ettim. Oysa bu kitapların çıkışı sanki daha dün gibiymiş.
1 Daima Unutma, İhsan Deniz, Sır yayınları, Bursa, 2007. Bu şiir kitabının sayfa numaraları yoktur.
2 Hilkat ın İlk Günleri, Cevdet Karal, Kaknüs yayınları, 2006, İstanbul, s. 54.