Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında, başta enerji olmak üzere değişik alanlarda işbirliğini öngören belgeler enerji alanlarında işbirliğini öngören anlaşma ve protokoller imzalandı.
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, Türkiye ile Rusya Federasyonu arasında 20 anlaşmanın imzalandığını söyledi. Erdoğan, Güney Akım ile Nabucco‘nun birbirine rakip değil, çeşitlilik olduğunu söyledi. Başbakan Erdoğan, Rusya Federasyonu Başbakanı Viladimir Putin ile uzun, başabaşa ve daha sonra heyetler halinde çok verimli görüşmelerinin olduğunu söyledi. Erdoğan, toplantının geçen Mayıs ayında Soçi‘de yaptıkları görüşmenin devamı niteliğinde olduğunu belirterek, "İkili ilişkilerimizin gelişmeler kaydettiğini memnuniyetle not ettik. Türkiye-Rusya ilişkilerinde itici güç rolü oynayan ticari ve siyasi ilişkilerimizin gelişmiş olmasından çok memnunuz. Rusya Türkiye‘nin birinci, Türkiye ise Rusya‘nın beşinci ticari ortağıdır." dedi. İki ülke arasındaki karşılıklı yatırımlardaki artış ve turizmdeki yüksek seviyenin, ekonomik ilişkilerin gelişmesinde önemli bir ifadesi olduğuna işaret eden Erdoğan, görüşmelerde ikili ticaret ilişkilerindeki bazı sorunları çözdüklerini ifade etti.
İki ülke Karma Ekonomik Toplantısı‘nın (KEK) iki gündür devam ettiğini ifade eden Erdoğan, ikili işbirliğinin stratejik niteliği nedeniyle özel bir yeri ve önemi olduğunu syledi. Erdoğan, gaz, petrol ve nükleer enerji olmak üzere 3 başlık halinde çalışmaları planladıklarına işaret ederek, "Bundan sonra da bunları zenginleştirecek adımlarla sürece farklılık kazandıracağız." diye konuştu.
Erdoğan, imzaladıkları gaz protokolü, süresi 2011 yılında bitecek doğalgaz alım sözleşmesinin uzatılmasını öngördüğünü, ayrıca, Güney Akım projesinin ülkeden geçmesi için Rusya‘nın istediği araştırma izninin Türkiye tarafından verildiğini kaydetti. Ayrıca, nükleer kazaların erken bildirimi ve barışçıl kulanımı konusunda iki ayrı anlaşma imzalandığını hatırlatan Erdoğan, şöyle devam etti:
"Turizm ve diğer alanlarda attığımız bu adımlarla Rusçayı iyi konuşan Türk gençlerine ihtiyaç var. Türk-Rus Koleji ve üniversitesi kurma teklifim oldu. Değerli dostum da buna olumlu yaklaştı." diye konuştu. Rusya Federasyonu Başbakanı Viladimir Putin de Başbakan Erdoğan ile çok olumlu bir görüşme yaptığını söyledi. Putin, özellikle Güney Akım, Mavi Akım 2 ve nükleer enerji konularını ele aldıklarını ve görüşmede Türk ortaklarla birlikte bölgede en geniş çaplı projeleri gerçekleştirebileceklerini konuştuklarını kaydetti.
Putin, nükleer enerji için Türk-Rus konsorsiyumunun ihaleyi kazanmış olmasının kendileri için gurur kaynağı olduğunu belirterek, bu konuyu ele aldıklarını, inşaat ve kilowatsaat birim fiyatlarını ele aldıkların kaydetti. Putin, görüşmelerde bir çok konuda mutabakata vardıklarına işaret ederek, "Tarım konusunda ortak çalışmaları ve gümrük rejimlerinin basitleştirilmesi konusunu da görüştük. Biri deniz ve biri kara taşımacılığı için iki yeşil koridor açılması ve bu koridordan geçiş yapacak Türk ürünleri sayısının artırılması konunda da görüş birliğine vardık. Aramızdaki ilişkilerin hacmine binaen düzenli hükümetler arası istişarelerin uygulamasına geçmek istiyoruz." dedi.
Başbakan Erdoğan: Güney Akım ve Nabucco‘yu çeşitlilik olarak ifade etmek isabetli olur
Başbakan Recep Tayyip Erdoğan, "Güney Akım ve Nabucco‘yu birbirinin alternatifi olarak, rakibi olarak, takdim etmekten öte, bana göre bir çeşitlilik olarak ifade etmek çok daha isabetli olur." dedi. Başbakan Erdoğan, Rusya Başbakanı Vladimir Putin ve İtalya Başbakanı Silvio Berlusconi ile gerçekleştirdiği yaklaşık 1,5 saat süren görüşme sonrasında birlikte açıklama yaptı. "İmzalanan belgelerin ışığında Türk tarafının Güney Akım Projesi‘nin yapılmasına evet diyebilir miyiz? Enerji alanında ortak akımın bir parçası olacak mı? Teknik olarak somut projeler görüşüldü mü? "yönündeki soruya Putin, şu şekilde cevap verdi: "Bugün esas olarak içinde çalıştığımız belge 1986 tarihli Rus doğalgazının Türkiye‘ye satışı hakkında sözleşme. Türk tarafı bunu uzatmak istiyor, daha uygun koşullarda, bu konuda anlaştık. Mevcut Mavi Akım hattının uzatılması, genişletilmesi ve güneye doğru 3. ülkelere Türkiye toprakları üzerinden ihraç etmek üzere, bu konuda da anlaştık. Böylece Türkiye, bu bölgede önemli bir transit ülkesi haline gelmektedir. Güney Akım Boru Hattı‘nın da geçeceğini göz önünde bulundurursak Türkiye hakikaten Avrupa çapında önemli bir transit ülke haline gelir. Yeraltında önemli büyük doğalgaz depolarının inşası konusunda mutabakat sağlandı. Her kış, Türk halkı bu konuda sıkıntılara düşmektedir. Büyük çaplı depolarının yapımı, hızla büyüyen Türk ekonomisine yardımcı olacaktır. Enerji birim fiyatları, inşaat konusunda görüşmelerimiz devam ediyor. Bugünkü teklifimiz bile Amerika‘daki benzer fiyatlardan iki misli daha ucuzdur. Elektrik enerjisinin Türkiye‘ye satışı söz konusu olabilir. Genel olarak görüştüklerimiz bunlardır."
Başbakan Erdoğan ise aynı soruyu şu şekilde cevapladı: "Türkiye‘nin münhasır ekonomik bölgesinden geçecek olan Güney Akım‘la ilgili konuşmamda değindim. Cevabım orada var. Bu süreç devam edecek. Fazla uzun değil. Araştırmalar kısa zaman içerisinde bu bölgede başlamış olacak. Türkiye desteğini Güney Akım‘a vermiş oluyor. Mavi Akım‘la ilgili süreci anlattılar. Aynı şekilde devam ediyoruz. Samsun- Ceyhan önem arz ediyor. Bu konuda mutabıkız. Nükleerle ilgili konuştuk. Söylenecek şeylerin hepsi söylendi. Burada en önemli şey, malum, enerjide üç ana unsur var. Tedarik, transit, tüketim olayıdır. Türkiye‘nin böyle bir tedarikçi özelliği yok. Rusya Federasyonu tedarikçi konumundadır. Türkiye, transit bir ülke konumundadır. Aynı zamanda tüketici ülke olma özelliği vardır ama aynı zamanda da tüketimde bir lojistik merkez olma özelliğini bu atılan adımlarla kazanmaktadır. Böyle bir durumu söz konusudur. Bölgedeki iki ülke olarak Rusya ve Türkiye bu adımları atıyoruz. Bu güven temelinde süren bir süreç, bundan dolayı ayrıca memnunuz, mutluyuz." Bir Rus gazetecisinin, "Biz doğru mu anladık. Doğalgaz alanında işbirliği protokolü, Türkiye‘yi Güney Akım‘a hazırlık anlamına mı geliyor? Bazı eksperler bölgede iki petrol boru hattı için yeterince petrol bulunmadığını iddia ediyorlar.
Putin: "Her konuda anlaştık"
Burgaz, Dedeağaç, Samsun-Ceyhan‘ın birlikte yapılamayacağını iddia ediyorlar." yönündeki soruyu ise Putin, "Ben Sibirya‘dan geliyorum orası artı 40. Burada ise sıcaktan biraz kurtulmuş oluyoruz. İkincisi her konuda anlaştık. Sayın Başbakan‘a özellikle teşekkürlerimi ifade etmek istiyorum. Bu görüşmeleriz çok kolay geçmedi, zorlu da geçti. Türk dostlarımız, Türkiye‘de pek çok var. Fakat tekrar ediyorum. Her konuda anlaştık. Bütün konularda, bütün alanlarda uzlaşıya vardık. Eksperlerin ne dediğine doğalgazda Nabucco ve Güney akım rakiptir. Bunların arasındaki rekabet Samsun- Ceyhan ile Brgazç arasındaki rekabetten çok daha güçlüdür. Güney Akım, Nabucco‘nun önünü tamamen kesmiyor, katmıyor. Üreticilerinin ihtiyaçlarına göre her iki proje de ileride gerçekleştirilebilir. Artan petrol üretim miktarına bakarsanız, Hazar denizinde ve Rusya‘da üretim hacmi genel olarak bu iki projeye de yetebilir. Ne kadar fazla altyapı projesi varsa o kadar iyidir. Bu enerji güvenliği, arz güvenliği ve istikrarı sağlıyor" diye cevapladı.
Türkiye ile Rusya arasında yapılan anlaşmalar:
1- Türkiye ile Rusya arasında Nükleer Enerjinin Barışçıl Amaçlarla Kullanımına İlişkin İşbirliği Anlaşması ve Nükleer Kazaların Erken Bildirimi ve Nükleer Tesisler Hakkında Bilgi Değişimi Anlaşması
2- TÜBİTAK ile Rusya Federal Uzay Ajansı Arasında Dış Uzayın Keşfi ve Barışçı Amaçlarla Kullanılmasına İlişkin İşbirliği Mutabakat Zaptı
3- TSE ile Rusya Federasyonu arasında Standardizasyon ve Uygunluk Değerlendirmesine İlişkin İşbirliği Memorandumu
4- Eğitim Bilim Kültür Gençlik ve Spor Alanlarında İşbirliği Programı, Kültürel Değişim Programı
5- Tarım ve Köyişleri Bakanlığı ile İthal ve İhraç Edilen Su Ürünlerinin Gıda Güvenliği Konusunda İşbirliğine İlişkin Memorandum.
6- Gümrük Müsteşarlıkları Arasında Gümrük İşlerine İlişkin Mutabakat Zaptı
7- SPK ile Bilgi Alışverişi Hakkında Mutabakat Zaptı
8- 9. Dönem KEK Toplantısı Protokolü
9- Nükleer Güç Mühendisliği Alanında İşbirliği Protokolü.
10- Gaz Alanında İşbirliği Protokolü ve Petrol Alanında İşbirliği Protokolü imzalandı.
İKİ ülke arasında 12 devlet, 8 adet özel sektörler arasında anlaşma imzalandı.