Aile şirketindeki girişler mercek altında

18 yaşından küçükken farklı bir işverenin yanında mesaiye başlayanlar açısından genel bir problem görülmüyor. Fakat ilk tescili anne veya babasına ait bir işletme üzerinden yapılanların durumu farklı değerlendiriliyor. 2013/11 sayılı SGK genelgesi kapsamında, bu tür girişlerin geçerli sayılabilmesi adına vasi onayı ile hazırlanmış ve hâkim tarafından tasdik edilmiş resmi bir hizmet sözleşmesi şartı aranıyor. Belirtilen hukuki adımların eksik olduğu saptanırsa, kurum eski dönemlere ait sigorta bildirimlerini tamamen geçersiz kılabiliyor.

Primler siliniyor ve maaşlar kesiliyor

Uygulanan iptal işlemleri, çalışanların toplam prim günlerinde düşüş yaşanmasına yol açıyor. Sigorta başlangıç tarihi 8 Eylül 1999 öncesine ait olsa dahi, aile işletmesindeki kayıtların reddedilmesi durumunda bu tarih daha ileri bir döneme kaydırılıyor. Böyle bir tablo ortaya çıktığında vatandaşlar EYT kapsamının tamamen dışında kalabiliyor. Üstelik söz konusu incelemeler sadece adayları değil, halihazırda aylık alanları da kapsıyor. Mevcut emeklilerin dosyalarında benzer bir eksiklik tespit edildiğinde maaş ödemeleri durdurularak haklar yeniden hesaplanıyor.

Emsal mahkeme kararı ne diyor?

Kurum tarafında şekil şartları katı bir biçimde uygulanırken, yargı cephesinde durum fiili çalışma esasına göre şekilleniyor. Yargıtay 10. Hukuk Dairesi tarafından 23 Şubat 2023 tarihinde verilen emsal kararda, çocukların korunması amacıyla çıkarılan yasaların ilerleyen süreçte kişilerin sosyal güvenlik haklarının ortadan kaldırılmasına gerekçe yapılamayacağı hükme bağlandı. Yüksek mahkeme, anlaşmazlıkların çözümünde "gerçek (fiili) çalışma" olgusunun temel alınması gerektiğine karar verdi.

Hukuki süreçte incelenen kriterler

Yargı yoluna giden dosyalarda çalışmanın ispatı için çeşitli deliller gözden geçiriliyor. Mahkemeler karar aşamasında şu unsurları inceliyor:

İşletme bünyesindeki fiziksel faaliyetlerin yapısı ve niteliği

Resmi defterler ile bordro dökümleri

Ücretlerin banka kanalıyla veya elden düzenli şekilde ödenip ödenmediği

Çalışma sürecine şahitlik eden kişilerin beyanları

Durumu şüpheli olan kişilerin e-Devlet sistemi üzerinden kendi hizmet dökümlerini detaylıca incelemeleri gerektiği hatırlatıldı. Kurum tarafından yapılabilecek olası bir hak iptalinde ise vatandaşların emsal kararlar ışığında zaman kaybetmeden hukuki süreci başlatmaları tavsiye ediliyor.

BU FİYAT ARTIŞI EKONOMİK GEREKÇELERLE AÇIKLANAMAZ

İlkbahar aylarında nispeten daha sakin seyreden beyaz et piyasası, haziran ayının gelmesiyle birlikte adeta alev aldı. Tarımsal Üretim ve Küçükbaş Yetiştiriciler Genel Başkanı Nihat Çelik, tavuk kanadı fiyatlarında yaşanan bu ani tırmanışın hiçbir ekonomik tabanının bulunmadığını vurguladı. Çelik, mangal sezonunun açılmasının bazı üretici ve aracılar tarafından açıkça fırsatçılığa dönüştürüldüğüne dikkat çekti.

VİTRİNE ÜRÜN KOYARKEN MAHCUP OLUYORUZ

Mahalle esnafı da toptancıların taktiği karşısında çaresiz kaldıklarını ifade etti. İstanbul’da uzun yıllardır kasaplık yapan bir esnaf, maruz kaldıkları baskıyı şu sözlerle kaydetti:

"Biz vitrine ürün koyarken mahcup oluyoruz ancak büyük toptancılar piyasaya ürün vermeyi yavaşlayıp etiketleri sürekli yukarı çekiyorlar"

Mart ve nisan aylarında kilogramı 190 ila 220 lira aralığında tezgahta yer bulan ızgaralık kanat, haziran ayında 280 liradan başlayıp tam 450 lira bandına kadar çıktı. Tavuk pirzolanın kilogram fiyatı 150 - 160 liradan 200 - 240 liraya fırlarken, baget fiyatı da 120 - 130 liradan 145 - 180 liraya ulaştı. Bütün tavukta ise etiketlerin 95 - 110 liradan 135 - 160 liraya kadar yükseldiği kaydedildi.

SADECE TAVUK DEĞİL PİKNİK MALZEMELERİ DE ZAMLANDI

Masraf kapısı sadece beyaz etle de sınırlı kalmadı. Mangal yakmak için gereken en temel ekipmanlar ve kamp malzemeleri de bu zam dalgasından nasibini aldı.

Bahar aylarında kilogramı 80 lira civarında satılan mangal kömürü 150 liraya kadar yükselirken, standart sac mangalların fiyatı 300 liradan 600 liraya fırladı. Hafta sonu konforunu artırmak isteyenlerin tercih ettiği katlanır masa ve sandalye setlerinin ise 800 liradan bin 500 liraya kadar ulaştığı bildirildi.

İstanbul'un iki yakasında fiyat farkı sürüyor

Mega kent İstanbul'da akaryakıt satış fiyatları coğrafi konuma göre ufak değişiklikler gösteriyor. Avrupa Yakası'nda benzin litresi 62.97 TL'den, motorin ise 66.33 TL'den alıcı buluyor. Aynı yakada otogazın (LPG) litresi 31.99 TL olarak tabelaya yansıdı.

Anadolu Yakası'nda ise rakamlar bir miktar daha aşağıda seyrediyor. Güney ve doğu şeridindeki istasyonlarda benzinin litresi 62.82 TL, motorinin litresi ise 66.20 TL olarak belirlendi. Yakadaki LPG fiyatı ise 31.39 TL seviyesinde kalmaya devam ediyor.

Başkent ve İzmir'de son durum ne?

Ankara ve İzmir'deki pompalarda ise fiyatların İstanbul'a kıyasla biraz daha yüksek seviyelerde konumlandığı görülüyor.

Büyükşehirlerdeki son veriler şu şekilde nakledildi:

• Ankara'da litresi 63.92 TL olan benzine karşılık, motorin 67.45 TL'den satılıyor. Başkentte LPG litre fiyatı ise 31.97 TL oldu.

• Ege'nin merkezi İzmir'de benzinin litre fiyatı 64.20 TL, motorinin fiyatı ise 67.72 TL sınırına ulaştı. Şehirdeki otogaz fiyatı ise 31.79 TL olarak kayıtlara geçti.

SÖYLEM BAŞKA, EYLEM BAMBAŞKA!

Söylem bazındaki “Nas var” ifadesine rağmen eylem bazındaki tam tersi uygulamalar, rantiyeyi yani faizden para kazananları ihya(!) etmeye devam ediyor. Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) Mayıs ayına ilişkin "finansal yatırım araçlarının reel getiri oranları"na göre, Mayıs’ta aylık en yüksek reel getiri, yurt içi üretici fiyat endeksi (Yİ-ÜFE) ile indirgendiğinde yüzde 0,35, tüketici fiyat endeksi (TÜFE) ile indirgendiğinde ise yüzde 1,38 oranlarıyla mevduat faizinde görüldü. Yİ-ÜFE ile indirgendiğinde, yatırım araçlarından BIST 100 endeksi yüzde 0,31 ile yatırımcısına reel getiri sağlarken, avro yüzde 1,23, dolar yüzde 1,24, Devlet İç Borçlanma Senetleri (DİBS) yüzde 1,60 ve külçe altın yüzde 3,78 yatırımcısına kaybettirdi. TÜFE ile indirgendiğinde ise BIST 100 endeksi yüzde 1,34 yatırımcısına reel getiri sağladı, avro yüzde 0,22, dolar yüzde 0,23, DİBS yüzde 0,59 ve külçe altın yüzde 2,79 yatırımcısına kayba yol açtı.

BÜTÇE GİDERLERİNİN BEŞTE BİRİ FAİZE!

2025 yılında merkezi yönetim bütçe açığı 1 trilyon 799,1 milyar TL oldu.14,6 trilyon TL'yi aşan bütçe giderleri içerisinde faiz ödemeleri ise 2,1 trilyon TL’yi buldu. Faiz giderlerinin toplam bütçe harcamaları içindeki payı ise yüzde 14,7 olarak gerçekleşti. 2026 yılında ise tablo daha da kötüleşti. 2026 yılı merkezi yönetim bütçesinde faiz giderlerinin 2 trilyon 742 milyar TL olması tahmin edilirken; bu tutar bir önceki yıla göre yüzde 40’a yakın bir artışa işaret ediyor. Böylelikle toplam bütçe giderlerinin yaklaşık olarak yüzde 15 ila 20'si borç faizlerine gidecek.

Dün ülke genelinde kaydedilen toplam üretim miktarı, tüketimi aşarak enerji arzında pozitif bir gün yaşanmasını sağladı.

- Enerji Talebinde Zirve 15.00'te Görüldü

Gün içindeki elektrik kullanımı saatlik bazda dalgalı bir seyir izledi.

• En yoğun saat: Elektrik talebinin en yüksek olduğu an, 47 bin 258 megavatsaatlik tüketimle saat 15.00 olarak kayıtlara geçti.

• En sakin saat: Günün en düşük enerji sarfiyatı ise sabaha karşı 06.00 sularında 30 bin 200 megavatsaat ile ölçüldü.

- Üretimde Liderlik Yenilenebilir Kaynaklarda

Dün gün boyunca toplam 976 bin 187 megavatsaat elektrik üretilirken, tüketim 969 bin 994 megavatsaatte kaldı.

Enerji üretim portföyüne bakıldığında ilk iki sırayı yenilenebilir enerji kaynakları aldı:

• Barajlı Hidroelektrik Santralleri: %28,3 ile aslan payını aldı.

• Güneş Enerjisi Santralleri: %17,9'luk katkıyla ikinci sırada yer aldı.

• Linyit Santralleri: %12,1'lik pay ile üçüncü sıraya yerleşti.

- İhracat, İthalatı İkiye Katladı

Sınır ötesi elektrik ticaretinde de Türkiye dün net ihracatçı konumundaydı.

Yurt dışına toplam 10 bin 422 megavatsaatlik elektrik satışı gerçekleştirilirken, ithal edilen elektrik miktarı 4 bin 293 megavatsaat ile sınırlı kaldı.

Sektörün Kârı Yarı Yarıya Eridi

IATA Genel Direktörü Willie Walsh, küresel havayolu şirketlerinin 2026'da jet yakıtı için geçen yıla kıyasla fazladan 100 milyar dolar ödeme yapacağını söyledi.

Yıllık bazda yüzde 70'e fırlayan maliyetler, endüstrinin net kârını adeta baltaladı.

Zirvede paylaşılan verilere göre, 2025'te 45 milyar dolar olan net kâr, 2026'da 23 milyar dolara çakıldı. Kâr yarı yarıya azalacak.

Kredi derecelendirme kuruluşu Fitch Ratings de görünümü "kötüleşiyor" şeklinde revize etti.

Bilet Fiyatlarında Kaçınılmaz Artış

Büyüyen bu maliyet krizinin faturasının doğrudan bilet gişelerine kesileceği ifade edildi. Walsh, firmaların kâr marjlarının dibe vurduğunu belirterek, yüksek petrol fiyatlarının mecburi olarak daha pahalı biletler anlamına geleceğine dikkat çekti. ABD pazarında iç hat biletlerinin şimdiden geçen yıla kıyasla yüzde 18 oranında zamlandığı anımsatıldı.

Pazardaki dengeleri değerlendiren British Airways CEO'su Sean Doyle'un resmi tespitleri de kayıtlara şu sözlerle geçti:

"Kısa mesafeli ve eğlence odaklı turizm pazarında seyahat eden yolcular fiyat değişimlerine karşı çok daha hassas."

Eski Uçaklar Faturayı Katlıyor

Krizin bir diğer ayağını ise Boeing ve Airbus firmalarının yeni uçak teslimatlarında yaşattığı gecikmeler oluşturdu. Bu dev üreticilerin elinde 18 binden fazla sipariş biriktiği, havayolu şirketlerinin de mecburen çok daha fazla yakıt tüketen yaşlı uçakları filoda tutmak zorunda kaldığı bildirildi. Eski uçakların bakım masraflarının katlanarak artmasıyla maliyet tablosunun giderek daha da karardığı paylaşıldı.

Yaklaşan tatil sezonu öncesi havayolu şirketlerinin bilet fiyatlarında yapacağı yeni güncellemeler ve yolcunun bu zam kasırgasına vereceği tepki merakla bekleniyor.

Yabancıların Evdeki Hesabı Tutmadı

Kathimerini'nin Reuters'a dayandırdığı çarpıcı rapora göre, bir zamanlar dışarıya bağımlı olan Türkiye'nin bugün Asya'dan Avrupa'ya, Afrika'dan Körfez ülkelerine kadar uzanan geniş bir coğrafyada tam 40 ülkeye silah tedarik ettiği aktarıldı. Rakiplerine kıyasla çok daha ucuz, hızlı teslimat garantili ve ihtiyaca göre şekillenebilen Türk yapımı sistemlerin, alıcıların bir numaralı tercihi haline geldiği vurguladı.

Özellikle Rusya'nın Ukrayna'yı işgalinin ardından güvenlik duvarlarını yeniden ören Avrupa hükümetlerinin, Türkiye'yi artık sadece bir doğu kalkanı değil, devasa bir endüstriyel ortak olarak görmeye başladığı dikkat çekildi. Hudson Enstitüsü kıdemli uzmanı Can Kasapoğlu'nun, Ukrayna'daki savaşın modern harp modelinin endüstriyel derinliğe bağlı olduğunu kanıtladığını ve Türkiye'nin tam olarak bu alanlarda güvenilirlik kazandığını belirtmesi rapora yansıyan en kritik tespitlerden biri oldu.

İhracat Rakamları Dudak Uçuklattı

Ticaret verileri üzerinde yapılan titiz incelemelerin sonuçları, savunma sanayisindeki devrimin boyutlarını tüm çıplaklığıyla gözler önüne serdi. Ukrayna cephesinde dünya çapında büyük ses getiren SİHA'ları da içeren ihracat hacminin, 2021 yılından bu yana üç kattan fazla artarak geçtiğimiz yıl 10 milyar dolarlık rekor seviyeye ulaştığı kaydedildi. Bu devasa rakamın, ülke toplam ihracatının yüzde 3,7'sine denk geldiği ifade edilirken, aynı dönemde Avrupa ve ABD pazarına yapılan satışların da dört katına çıkarak 5,6 milyar doları bulduğu anımsatıldı.

Baykar, TUSAŞ, Arca Savunma ve Kale gibi dev ve butik firmaların oluşturduğu bu yerli ekosistemin, kesintisiz devlet desteği ve esnek tedarik zincirleri sayesinde Batılı rakiplerini nasıl geride bıraktığı analiz raporlarına yansıdı. Savunma ajansının son dönemde fon sağladığı Ar-Ge projelerinin sayısını 1.400'ün üzerine çıkardığı bildirildi.

Gözler Ankara'daki Kritik NATO Zirvesinde

Dünya genelinde kullanılan silahlı insansız hava araçlarının yüzde 65'ini tek başına tedarik eden ve mühimmat üretiminde devleşen Türkiye, 7-8 Temmuz tarihlerinde başkentte ağırlayacağı NATO zirvesi için hazırlıklarını hızlandırdı. İttifak Genel Sekreteri Mark Rutte'nin bugüne kadarki en kapsamlı savunma sanayii forumu olacağını ilan ettiği bu tarihi buluşmada, ABD Başkanı Donald Trump ve diğer dünya liderlerinin ağırlanacağı belirtildi.

Küresel askeri harcamaların 2025 yılına kadar 2,9 trilyon dolara ulaştığı hatırlatılarak, Türkiye'nin Avrupa pazarında önüne çıkarılan engelleri birer birer aştığı ifade edildi. Ankara'nın AB'nin 'Avrupa İçin Güvenlik Eylemi' (SAFE) programından dışlanmasına rağmen Polonya, İspanya, Portekiz ve Romanya ile masaya oturup dev anlaşmalara imza attığı dikkat çekildi. Baykar'ın İtalya merkezli Piaggio Aerospace'i satın alarak ve Leonardo firmasıyla ortaklık kurarak Avrupa'nın kalbine girdiği vurgulandı. Savunma analisti Arda Mevlütoğlu da Avrupa'nın hızlı çözümlere ihtiyacı olduğunu belirterek, "Bu iş birliğinin sağlıklı bir şekilde ilerleyebilmesi için üst düzey bir siyasi irade gerekiyor. Türkiye, şu anda hem Avrupa'ya hem de NATO'ya yönelik bir yeniden hizalanma ve kalibrasyon süreci içerisinde" değerlendirmesinde bulundu.

Endonezya'nın 48 savaş uçağı siparişi verdiği, fırkateynlerden uçak gemilerine kadar sayısız projenin filizlendiği bu yeni dönemde, 7-8 Temmuz'daki tarihi NATO zirvesinden çıkacak işbirlikleri bekleniyor.

Ankara için belirlenen rakamlar

Başkent özelinde inşa edilen 2+1 formundaki dairelerin başlangıç bedeli 3 milyon 100 bin TL olarak açıklandı. Bu yapıların aylık ödeme tutarları ise 21 bin 400 TL seviyesinden başlıyor. Ayrıca deprem riskine karşı dayanıklılığı artırmak amacıyla binaların tünel kalıp sistemiyle inşa edildiği kaydedildi.

Banka işlemleri ve katılım şartları

Sürece dahil olmak isteyenler için resmi takvim 15-17 Haziran olarak belirlendi. Söz konusu tarihler arasında işlemler sadece Ziraat Bankası ve Halk Bankası şubeleri üzerinden yürütülebilecek.

Geleneksel modellerden farklı olarak yeni sistemde ön başvuru, kura çekimi, gelir sınırı veya ikametgah gibi zorunluluklar aranmıyor. Katılımcıların yalnızca 18 yaşını doldurmuş olmaları ve adlarına kayıtlı herhangi bir evin bulunmaması yeterli kabul ediliyor. Bu formül sayesinde başvuru şartlarını taşıyanlar, il ve proje bazındaki daireleri takip ederek doğrudan alım işlemi yapabilecek.

Farklı bütçelere göre üç ayrı ödeme planı

Ödeme gücüne göre değişiklik gösteren üç farklı model masada duruyor. Dairenin tüm bedelini tek seferde kapatmak isteyen alıcılara yüzde 25 oranında net bir indirim yansıtılacak.

Tutarın yüzde 50'sini peşin ödeyenler için ise 72 aylık bir vade planı oluşturulurken, bu seçeneği tercih edenlere ilave olarak yüzde 8 indirim hakkı tanınıyor.

Üçüncü ve son alternatifte ise yüzde 50'lik peşinat miktarı ikiye bölünüyor. Ödemenin ilk kısmı sözleşme imzalanırken, diğer yarısı ise tam 12 ay sonra tahsil ediliyor. Geriye kalan ana borç tutarı ise 60 aya yayılarak taksitlendiriliyor.

Elazığ’ın verimli toprakları ve uygun iklim koşullarına sahip Arıcak ilçesi Kambertepe köyünde yetiştirilen çilekler, dalından sofralara ulaşmaya başladı.

Bölgedeki çiftçiler, büyük emeklerle yetiştirdikleri ürünlerin hasadını gerçekleştirmenin mutluluğunu yaşıyor.

- "İLAÇ VE KİMYASAL YOK, DOĞAL LEZZET VAR!"

Bölgedeki çilek üretiminde öne çıkan isimlerden biri olan çiftçi Yılmaz Uygur, bu sezon gerçekleştirdikleri üretimin tamamen "doğal" olduğunun altını çiziyor.

Modern tarımın getirdiği kimyasal gübre ve ilaç kullanımından kaçındıklarını belirten Uygur, ürünlerinin hem kokusu hem de tadıyla öne çıktığını ifade etti.

Uygur, üretim sürecine dair şunları kaydetti:

"Tarlamızda hayvan gübresi dahi kullanmıyoruz, kimyasal ilaç vermiyoruz. İlaç, çileğin doğal yapısını ve o kendine has lezzetini bozuyor. Biz sadece doğanın bize sunduğu imkânlarla, toprağımızın bereketiyle bu üretimi yapıyoruz. Çilek sezonumuz açıldı, ürünümüz oldukça bol ve lezzetli."

- İDDİALI DAVET: "BEĞENMEYENE PARASINI İADE!"

Ürettiği çileğe olan güvenini dile getiren Yılmaz Uygur, herkesi Kambertepe köyündeki tarlasına davet ederek oldukça iddialı bir çıkış yaptı.

Uygur, "Çileğimize o kadar güveniyorum ki, gelip tadına bakan ve beğenmeyen olursa hem çileği ücretsiz vereceğim hem de üstüne parasını ben ödeyeceğim. Yeter ki vatandaşlarımız gelsin, bu doğal lezzeti yerinde görsün ve tatsın" şeklinde konuştu.

Mutfakların vazgeçilmezi olan patates için kolları sıvayan Zara çiftçisi, 2026 yılı ekim sezonuna yoğun bir tempoyla giriş yaptı.

İlçe tarım müdürlüklerinin ve yerel üreticilerin koordinasyonuyla yürütülen çalışmalarda, bu yıl yaklaşık 15 bin dekarlık tarım arazisinin patatese ayrılması planlandı.

- 3 BİN 750 TON TOHUM TOPRAKLA BULUŞUYOR!

Bölgede kimi üreticiler mütevazı tarlalarında birkaç dönümlük ekim yaparken, kimi çiftçiler ise çok daha geniş arazilerde üretime omuz veriyor.

Zara genelinde toplam 3 bin 750 ton patates tohumu özenle toprağa emanet ediliyor.

İklim şartlarının ve yağış rejiminin tarımsal üretime elverişli gitmesi halinde, hasat döneminde ilçe genelinde 75 bin ton patates elde edilmesi öngörülüyor.

Beklenen bu yüksek rekolte, hem Zara'nın yerel ekonomisine can suyu olacak hem de Türkiye'nin gıda arzı güvenliğine ciddi bir katkı sağlayacak.

- “PATATES TOPRAĞA ZARAR VERİR ALGISI TAMAMEN YANLIŞ!”

Patates mesaisini sürdüren bölge çiftçilerinden Abdullah Celep, ekim sürecine dair değerlendirmelerde bulunurken, tarımda doğru bilinen yanlışlara da dikkat çekti.

Üreticiler arasında zaman zaman dile getirilen "patates toprağı yorar" şeklindeki söylentilerin gerçeği yansıtmadığını vurgulayan Celep, asıl tehlikenin bilinçsiz kimyasal kullanımı olduğunu ifade etti.

Çiftçi Celep, konuya ilişkin şu önemli uyarıları yaptı:

"2026 yılı ekimlerimiz ilçemize hayırlı olsun. Eğer havalar da yüzümüze gülerse 75 bin tonluk bir bereket bekliyoruz. Çiftçilerimiz arasında patatesin toprağa zarar verdiğine dair asılsız bir söylenti var. Bilinçli ve usulüne uygun şekilde ekim yapıldığında patates toprağa asla zarar vermez. Kaliteyi düşüren ve toprağı zehirleyen asıl şey, aşırı kimyasal kullanımıdır. Tam aksine, doğru yöntemlerle yetiştirilen patatesin hasadından sonra o tarlaya ekeceğiniz diğer ürünler için toprak çok büyük bir avantaja sahip olur, adeta nadasa bırakılmış gibi verim sunar."

Kavundan çileğe, kayısıdan kiraza kadar pek çok ürün tezgahlarda adeta renk cümbüşü oluştururken, vatandaşın pazar alışkanlıkları da mevsime göre şekilleniyor.

Yazın gelmesiyle birlikte muz gibi kış aylarında sık tüketilen meyvelere olan ilgi azalırken, ailelerin ağırlıklı olarak sulu ve ferahlatıcı yaz meyvelerine yöneldiği görülüyor.

- BOLU PAZARI'NDA MEYVE FİYATLARI NE KADAR?

Tezgâhlardaki fiyat etiketleri, ürünün kalitesine ve cinsine göre değişiklik gösteriyor.

Pazardaki geniş fiyat yelpazesi, her bütçeden ailenin evine meyve götürebilmesine olanak tanıyor.

Pazardaki güncel fiyat durumu ise şu şekilde:

• Kiraz: 100 TL – 400 TL
• Çilek: 100 TL – 120 TL
• Şeftali: 50 TL – 100 TL
• Erik: 150 TL
• Kavun (Adet): 65 TL

- "FİYATLARDA DÜŞÜŞ YAŞANIYOR!"

Pazardaki hareketliliği ve fiyatların seyrini değerlendiren pazar esnaflarından Tunahan Ünal, piyasanın durumu hakkında önemli bilgiler paylaştı.

Fiyatların yukarı yönlü değil, aşağı yönlü bir ivme kazandığını belirten Ünal, şu ifadeleri kullandı:

"Yaz meyvelerimiz tezgahlara inmeye başladı. Ürünün cinsine ve kalitesine göre bir fiyatlandırma mevcut; 100 liraya da kirazımız var, 400 liraya da. Şu an en çok erik, kiraz ve tatlı kayısı talep görüyor. Yaz geldiği için muz gibi kış meyvelerinin satışı yavaşladı. Vatandaşımız müsterih olsun, kavunun tanesini 65 liradan veriyoruz ve önümüzdeki günlerde fiyatlarda artıştan ziyade düşüş yaşanmasını bekliyoruz."

- "HER KESEYE HİTAP EDİYOR!"

Tezgâhlardaki çeşitlilik ve makul fiyatlar vatandaşın da yüzünü güldürüyor.

Geleneksel kış hazırlıklarına şimdiden başlayan Şükran Özgenç, "Çileklerin çıkmasıyla birlikte reçel yapmak için pazarın yolunu tuttum. Fiyatlar herkesin alım gücüne göre şekillenmiş. Ben tek başıma olduğum için azar azar, birer kilo almayı tercih ediyorum. Çileğin kilosunu 120 liradan temin ettim" dedi.

Pazarın bereketine ve uygunluğuna dikkat çeken bir başka vatandaş ise aile bütçesine vurgu yaparak şunları kaydetti:

"Kayısı, şekerpare ve çilek aldım. Özellikle tanıdık esnafımızdan organik ürünler almaya gayret ediyorum. Meyveler daha yeni yeni olgunlaşıyor ama fiyatlar gayet normal seviyede. Bu pazar her ailenin bütçesine, her keseye hitap eden bir yer. Herkes çoluğuna çocuğuna rahatlıkla bir şeyler alıp evine götürebilir."

Tabelalarda Yön Yeniden Yukarı Çevrildi

Piyasalardan alınan son dakika verilerine göre, Amerikan para biriminin güne yüzde 0,04'lük bir yükselişle başladığı aktarıldı. Sabah saatleri itibarıyla serbest piyasada doların alış fiyatının 46,1174 lira, satış fiyatının ise 46,1230 lira seviyelerinde şekillendiği kaydedildi.

Avrupa para biriminde de rüzgarın yukarı yönlü estiği gözlemlendi. Düne kıyasla yüzde 0,21 oranında değer kazanan euronun 53,3089 liradan alınıp 53,3226 liradan satıldığı ifade edildi. İngiliz sterlininin ise 61,6359 lira seviyelerinden işlem gördüğü bildirildi.

Dünkü kapanış değerlerinin hemen üzerine çıkan kurlar, yatırımcının kafasını iyice karıştırdı.

Yıllık Tabloda Çarpıcı Getiri Oranları

Günlük dalgalanmaların ötesinde asıl dikkat çeken rakamların yıllık performans raporlarında gizli olduğu vurgulandı. Yılbaşı başlangıç değerine göre 3 liradan fazla artış sergileyen doların, son bir yıllık süreçte yüzde 17,39 oranında değer kazanarak 39 lira seviyelerinden 46 liranın üzerine tırmandığı dikkat çekildi.

Haziran ayının ilk günlerine kıyasla ufak bir değer kaybı yaşasa da, euronun son bir yılda yatırımcısına yüzde 18,86 oranında getiri sağladığı anımsatıldı. Sterlinin de benzer şekilde uzun vadede hanesine yüzde 15,95'lik bir değer kazancı yazdırdığı paylaşıldı.

İç ve dış piyasalardan gelecek kritik makroekonomik verilerin kurlardaki bu inatçı ateşi gün içinde nasıl etkileyeceği merak ediliyor.

Tabelalarda Salı Mesaisi

Haftanın ikinci işlem gününde serbest piyasadan alınan son dakika verilerine göre, gram altının güne 6.430 lira seviyelerinden başladığı aktarıldı. Vatandaşın çeyrek altın hasreti kuyumcu gişelerinde 10.514 liraya satılarak sürerken, nakit ihtiyacıyla bozdurmak isteyenlerin ise 10.288 lira bandıyla karşılaştığı kaydedildi. Ağır yatırımların gözdesi Cumhuriyet altınının ise 41.929 liradan işlem gördüğü vurgulandı.

Küresel piyasalarda yönü tayin eden ons altının, salı sabahı 4.331 dolar seviyelerinde tutunmaya çalışarak yatırımcısına adeta soğuk terler döktürdüğü ifade edildi. Rakamların bülten dilinden sokağın cebine yansıyan bu acı faturası, altın borcu olanlara derin bir nefes aldırsa da yatırımcının yüzünü güldürmedi.

Güvenli Liman Efsanesi Çöktü

ABD Başkanı Donald Trump'ın İran diplomasisine yönelik, "Önümüzdeki 2 hafta içinde tam zafer ilan ettiğimizde gerçekten kazanmış olacağız" şeklindeki flaş çıkışı bölgedeki savaş primini tamamen sıfırladı. Savaş dönemlerinde altının otomatik olarak yükseleceği yönündeki yaygın inancın, son krizde yaşanan devasa erimeyle birlikte çöktüğüne dikkat çekildi.

Piyasaların asıl odağının ise yarın Washington'dan gelecek kritik enflasyon verisine kaydığı bildirildi. Uzmanlar, yatırımcıların aralık ayında Amerikan Merkez Bankası'ndan (Fed) gelecek olası bir faiz artırımını şimdiden yüzde 43 ihtimalle fiyatlamaya başladığını belirtti.

Yarın açıklanacak kritik verilerin ardından küresel piyasalarda esmesi beklenen yeni rüzgarın kuyumcu tezgahlarına nasıl yansıyacağı merak ediliyor.

Bugün yayımlanan kararlar ile hem vatandaşları hem de iş dünyasını yakından ilgilendiren yeni yasal düzenlemeler yürürlüğe girdi.

Sektörleri şekillendirecek ve uygulama esaslarını değiştirecek olan o kritik kararların detaylarını sizler için derledik...

İşte günün yasal düzenlemelerine dair bilmeniz gerekenler...

YÜRÜTME VE İDARE BÖLÜMÜ

YÖNETMELİKLER

–– Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Personelinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Eğitim Merkezi Komutanlığı Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Lisans ve Ön Lisans Eğitim-Öğretim Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

–– Jandarma ve Sahil Güvenlik Akademisi Yeterlilik Sınavı Hakkında Yönetmelik

–– Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Fizik Mühendisleri Odası Ana Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik

YARGI BÖLÜMÜ

YARGITAY KARARI

–– Yargıtay 9. Hukuk Dairesine Ait Karar

İLÂN BÖLÜMÜ

a - Yargı İlânları

b - Artırma, Eksiltme ve İhale İlânları

c - Çeşitli İlânlar

– T.C. Merkez Bankasınca Belirlenen Döviz Kurları ve Devlet İç Borçlanma Senetlerinin Günlük Değerleri

Başka Bankanın POS'u Patladı

Kurumun resmi sosyal medya hesabı üzerinden yapılan yazılı açıklamada, kamuoyunda infial yaratan kredi kartı işlem denemelerinin kaynağına dair kritik detaylar paylaşıldı. Söz konusu siber hareketliliğin Ziraat Bankası sistemlerinden değil, tamamen başka bir bankanın sanal POS altyapısındaki açıklardan kaynaklandığına dikkat çekildi. Bu dış kaynaklı işlem denemelerinin, bankanın güvenlik kalkanları tarafından anında fark edilerek başarıyla bloke edildiği aktarıldı.

"Herhangi Bir Maddi Kayıp Oluşmadı"

Müşterilerin finansal varlıklarının ve kişisel verilerinin korunmasının en yüksek öncelik olduğu vurgulanan o resmi metinde, kalkanların 7 gün 24 saat uluslararası standartlarda nöbette olduğu kaydedildi.

Kamuoyunu rahatlatan açıklamada şu ifadelere yer verildi: "Bankamız tarafından gerçekleştirilen incelemeler sonucunda sistemlerimizde herhangi bir veri sızıntısı veya güvenlik ihlali tespit edilmemiştir. Başka bir bankanın sanal POS sistemi üzerinden gerçekleştirilen söz konusu işlem denemeleri, güvenlik sistemlerimiz tarafından anlık olarak tespit edilmiş, gerekli kontroller ve koruma mekanizmaları devreye alınmıştır. Yapılan incelemelerde müşterilerimizin hesaplarında veya kart işlemlerinde herhangi bir maddi kayıp oluşmadığı belirlenmiştir."

Sanal POS altyapısında bu ihlale zemin hazırlayan o diğer bankanın kimliği ve siber polis ekiplerinin dijital çetelere karşı yürüteceği derin soruşturma bekleniyor.

HESAP FİŞLERİNDEKİ OYUN CEZASIZ KALMADI

İstanbul'un en işlek noktalarından Beyoğlu ilçesinde faaliyet gösteren ve kapılarını müşterilerine açan o ünlü restoranda yapılan titiz incelemeler şaşkınlık yarattı. Ekiplerin geriye dönük taramalarında, işletmenin sadece 6 Haziran tarihinde düzenlediği tam 69 ayrı adisyonda müşterilerden haksız yere servis ücreti adı altında ilave para tahsil ettiği saptandı. Müşterinin iyi niyetini suistimal eden bu kurnazlığın bedeli ise işletmeye tam 274 bin 137 lira idari yaptırım olarak geri döndü.

FİYAT SAKLAMANIN FATURASI ÇOK DAHA AĞIR OLDU

Bakanlık müfettişlerinin mercek altına aldığı usulsüzlükler sadece hesap fişleriyle sınırlı kalmadı. Müşteriyi içeri çekmek için restoran girişine konulan menüde tam 72 farklı ürünün fiyat bilgisinin bilerek saklandığı kaydedildi. Tüketicinin şeffaf bilgi alma hakkını resmen gasp eden bu uygulamanın cezası ilkine göre çok daha sarsıcı oldu ve yetkililer tarafından işletmeye 286 bin 56 liralık ikinci bir idari para cezası daha kesildiği aktarıldı.

FIRSATÇI İŞLETME O KURULA SEVK EDİLDİ

Kesilen toplam 560 bin lirayı aşan para cezasının yankıları sürerken, işletmenin menüsündeki 6 farklı üründe tespit edilen şüpheli etiketler de yeni bir soruşturmanın kapısını araladı. Bahsi geçen ürünlerde haksız fiyat artışı yapıldığının belirlenmesi üzerine hazırlanan özel dosyanın ivedilikle Haksız Fiyat Artışı Değerlendirme Kurulu’na sevk edildiği vurgulandı. Tüketicinin ekonomik menfaatlerini korumak için sahaya inen yetkililer, piyasadaki adil ticaret düzenini bozan bu tür vakalarla tavizsiz mücadelenin süreceğini ifade etti.

Petrol fiyatlarında sert yükseliş ihtimaline dikkat çekti

Yeşilada, küresel jeopolitik gelişmelerin enerji piyasaları üzerindeki etkisinin giderek arttığını belirterek, özellikle Orta Doğu kaynaklı risklerin petrol fiyatlarında yeni yükseliş dalgalarına neden olabileceğini dile getirdi.

Enerji maliyetlerindeki artışın hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde enflasyonla mücadeleyi zorlaştıracağını belirten ekonomist, yüksek enerji fiyatlarının küresel ekonomide baskı oluşturmaya devam edeceğini ifade etti.

Türkiye ekonomisine ilişkin değerlendirmeler

Türkiye'de faiz indirim beklentilerinin zayıfladığını savunan Yeşilada, enflasyonla mücadele sürecinin devam edeceğini belirtti. Mevcut ekonomik politikaların seçim dönemine kadar sürmesinin beklendiğini ifade eden ekonomist, kur ve enflasyon dengesinin ekonomi yönetiminin en önemli gündemlerinden biri olmaya devam edeceğini söyledi.

Yeşilada ayrıca Türkiye ekonomisinde kısa vadede büyük bir finansal kriz beklemediğini ancak işletmelerin maliyet yönetimine her zamankinden daha fazla önem vermesi gerektiğini vurguladı.

Şirketlere: "Verimsiz varlıkları gözden geçirin" çağrısı

Ekonomistin en dikkat çeken açıklamalarından biri ise şirket yönetimlerine yönelik tavsiyeleri oldu. Yeşilada, yüksek finansman maliyetleri nedeniyle işletmelerin atıl duran varlıklarını yeniden değerlendirmesi gerektiğini belirtti.

Kullanılmayan ekipmanlar, verimsiz yatırımlar ve düşük getirili varlıkların şirket bilançolarında yük oluşturabileceğini ifade eden Yeşilada, işletmelerin kaynaklarını daha verimli alanlara yönlendirmesinin önem kazandığını söyledi.

Yapay zekâ yatırımlarında temkinli olunmalı

Yapay zekâ teknolojilerinin iş dünyasında giderek daha fazla kullanılacağını belirten Yeşilada, şirketlerin yüksek maliyetli ve uzun vadeli teknoloji yatırımları yerine ihtiyaçlarına uygun hazır çözümleri değerlendirebileceğini ifade etti.

Teknolojinin hızla değiştiğini hatırlatan ekonomist, işletmelerin esnek hareket ederek güncel sistemlerden yararlanmasının maliyet açısından daha avantajlı olabileceğini dile getirdi.

Uzman isim, önümüzdeki dönemde hem küresel ekonomide hem de Türkiye'de değişen koşullara uyum sağlayabilen şirketlerin rekabette öne çıkacağını, maliyet yönetimi ve verimliliğin ise her zamankinden daha kritik hale geleceğini belirtti.

Küresel alımların ardından altında beklentiler değişebilir

Uluslararası piyasalarda kıymetli metallerde yaşanan sert geri çekilmeler dikkat çekti. Haftayı yüzde 3.23 oranındaki bir düşüşle kapatan ons altın, 4 bin 330 dolar karşılığında işlem gördü. Meydana gelen bu fiyat gerilemesinin, elinde dolar bulunduran kesimler için yeni imkanlar doğurduğu kaydedildi. İç piyasaya bakıldığında Kapalıçarşı işlemlerinde fiziki gram altının 6 bin 500 ile 7 bin TL fiyat aralığında kalmaya devam ettiği bildirildi. Belirlenen bu rakam aralığının, özellikle düğün hazırlığı yapan vatandaşlar açısından değerlendirilebilir bir durum oluşturduğuna dikkat çekiliyor. Altın piyasalarındaki küresel aktörlerin tutumu da sürecin gidişatında önem taşıyor. Sistem ve devletlerin gelecek 2 aylık süre zarfında fiziki altın alımlarını sürdürmesi ihtimali üzerinde duruluyor. Bahsi geçen alım sürecinin tamamlanması ve olası barış haberlerinin piyasalara yansıması halinde, ons altında tekrardan 4 bin 800 ile 5 bin dolar seviyelerinin gündeme gelebileceği aktarıldı.

Emtia sepetinde gümüşün ağırlığı giderek artıyor

Yapılan analizlerin ana odak noktasında ise gümüşün yer aldığı görüldü. Önümüzdeki 3 aylık periyotta piyasa gündeminde altından çok gümüşün yer tutacağı belirtiliyor. Haftalık bazda değerlendirildiğinde yaklaşık yüzde 8,5 oranında bir değer kaybı yaşayan gümüşün ons fiyatı 68 dolara kadar geriledi. Altın-gümüş rasyosunun 64 seviyesine çıkması da iç piyasadaki rakamlara doğrudan yansıdı ve gümüşün gram fiyatı 100 TL düzeyine indi. Ortaya çıkan bu tablo, eline yeni Türk Lirası veya döviz geçmiş kişiler için gümüş cephesinde önemli bir avantaj sunuyor. Fiyatların mevcut durumunun ilerleyen dönemler için fırsat yarattığı, gümüş yatırımlarının potansiyel olarak büyük oranlarda getiri sağlayabileceği ifade ediliyor. Geleceğe yönelik yapılan tahminlerde, gümüşün gram fiyatının 145-150 TL, ons değerinin ise 96 dolar noktasına tırmanabileceği hedefleri paylaşıldı. Ortaya konan veriler ışığında, nakit değerlendirme planı yapanlar için gümüş, yakından izlenmesi gereken bir enstrüman haline geldi.

"Cascade" Modeli Yeniden Yürürlükte

Avrupa Birliği'nin aslında 2019 senesinde karara bağladığı fakat küresel koronavirüs pandemisinin araya girmesi sebebiyle tam anlamıyla operasyonel hale getiremediği "Cascade" (aşamalı) vize sistemi yeniden devreye alınıyor. Bu yasal düzenlemeyle birlikte, başvuru sahiplerinin geçmişteki vize kullanım performansları baz alınarak 1 yıldan başlayıp 5 yıla kadar uzanan uzun dönemli vizeler tahsis edilebilecek.

Uzmanlar, vize geçmişi temiz olan, daha önceki seyahatlerini kurallara uygun tamamlayan ve özellikle istikrarlı şekilde aynı ülkeden onay alan kişilerin 5 yıllık çok girişli vizeye ulaşma şansının oldukça yüksek olduğunu vurguluyor. Güçlü bir başvuru dosyası hazırlamak bu sürecin en kritik anahtarı olarak öne çıkıyor.

Türk Vatandaşlarına En Rahat Onay Veren 5 Ülke

Seyahat planlamalarında kolaylık arayanlar için Türk vatandaşlarının başvurularında en yüksek kabul oranlarına sahip Avrupa ülkeleri ve resmi istatistikleri şu şekilde listeleniyor:

• Portekiz: %93,00 kabul oranıyla ilk sırada yer alıyor.

• İtalya: %91,08 onay oranıyla listenin ikinci basamağında bulunuyor.

• Slovakya: %87,77'lik oranla en yüksek onay veren üçüncü ülke konumunda.

• Polonya: %86,56 kabul oranıyla dördüncü sırada kendine yer buluyor.

• İspanya: %86,50 oranla listenin beşinci sırasında süreci tamamlıyor.

Dosya İncelemelerinin Sıkılaştığı Avrupa Ülkeleri

Avrupa genelinde her ülkede vize süreçleri aynı esneklikte ilerlemiyor. Son dönemde alınan verilere göre Almanya, Fransa, İsveç ve Danimarka, Türk vatandaşlarının vize taleplerini en ince ayrıntısına kadar inceleyen ve onay sürecini en zorlu tutan ülkeler arasında yer alıyor. Güvenlik ve evrak kontrollerinin bu denli katılaşmasının temel nedeni olarak, son zamanlarda bu ülkelere yönelik gerçekleştirilen iltica müracaatlarındaki belirgin artış gösteriliyor.

Yüksek faiz ve enflasyon baskısı dolara olan talebi artırıyor

Uluslararası piyasalarda etkili olan diğer unsurlara da değinen Atalay, petrol fiyatlarındaki hareketliliğin tetiklediği enflasyon kaygılarının ve küresel ölçekte yüksek kalan faiz oranlarının parayı daha cazip hale gelen ABD dolarına kaydırdığını belirtti. Bu tablonun, başta altın olmak üzere hisse senedi piyasaları ve kripto varlıklar gibi risk barındıran alanlardaki yükseliş beklentilerini baskıladığı kaydedildi. Yatırımcıların güvenli liman arayışında parite dengelerinin ve merkez bankalarının faiz kararlarının önümüzdeki süreçte de ana belirleyici olacağı öngörülüyor.

Yaz aylarında durgunluk hakim, yatırımcı acele etmemeli

Tarihsel veriler incelendiğinde kıymetli metallerin hareket döngüsüne vurgu yapan Atalay, son 25 yıllık geçmişe bakıldığında altının asıl büyük fiyat hamlelerini ocak ve ağustos dönemlerinde gerçekleştirdiğini hatırlattı. Yaz dönemlerinin sosyal ve ekonomik dinamikler gereği bir durulma ve dinlenme safhası olduğunu dile getiren uzman isim, içinde bulunulan süreçte bu sakinliğin çok daha derin bir şekilde gözlendiğini aktardı. Mevcut piyasa şartlarında tasarruf sahiplerinin aceleci kararlar almaktan kaçınması gerektiği ve sakin kalmanın daha faydalı olacağı tavsiye edildi.

Yıl sonu için gram ve ons tarafında yeni tahminler

Geleceğe yönelik fiyatlama tahminlerini de paylaşan Candaş Atalay, yıl sonu vadeli hedefleri rakamlarla ortaya koydu. Uzman isme göre, bu geniş bant önümüzdeki ayların ekonomi hikayesinde tamamen ulaşılabilir hedefler arasında yer alıyor. Ancak küresel risk iştahındaki ani değişimlerin bu tahmin marjlarını etkileyebileceği de unutulmamalıdır.