Gizle

Engelsiz ibadet şart

Dünya Engelliler Vakfı ve Dünya Engelliler Birliği Kurucu Başkan Yardımcısı Necdet Öztürk, Milli Gazete muhabiri Onur Şehmus Şahin'in sorularını yanıtladı.

Haber albümü için resme tıklayın

Uzun yıllardır engelliler için büyük bir çaba içerisindesiniz ve bugün Dünya Engelliler Vakfı ve Dünya Engelliler Birliği olarak ciddi projelere imza attınız. Dünya Engelliler Vakfı ve Dünya Engelliler Birliği’nin geçmişinden ve yaptığı çalışmalardan biraz bahsedebilir misiniz?

1995 yılında Türkiye’de fiziksel engellilere yönelik ilk çalışması olan Türkiye Fiziksel Engelliler Vakfı’nı kurarak işe başladık. Daha sonra 1997’de kurduğumuz Türkiye Engelliler Vakfı kurduğumuzda, Erbakan Hoca bize büyük destek vererek yakın temas halinde oldu. Sonra 2009 yılında Dünya Engelliler Vakfı’nı Metin Şentürk, Birol Güven, Ercan Saatçi gibi arkadaşlarla kurduk. Tabi kurduğumuz vakıf 4 yıllık bir çalışma sayesinde dünya çapında nitelikli teşebbüsler statüsünde Bakanlar Kurulu ve Cumhurbaşkanlığı onaylı bir çatı kuruluştur. Vakfımız 85 ülkeden 400 kuruluşun üyeliğiyle kurulmuştur. Bizim öncelikli hedefimiz engellilerin her anlamada, her yerde rahat erişilebilirliğidir. Bu bağlamda 85 ülkeden üyelerimizle birlikte çalışarak engelliler için Evrensel Standartlar Kılavuzu’nu oluşturduk.

EVRENSEL STANDARTLAR KILAVUZU HAYATİ DERECEDE ÖNEMLİ

Engellilerin sorunları nasıl ele alınmalı ve bu sorunlar nasıl çözüme kavuşturulmalıdır?

Engelli konusu bölge bölge ele alınabilecek bir konu değildir. Hem anayasal haklar bakımından hem de kanuni haklar bakımından merkezde insan olduğu için köydeki, şehirdeki, falan ülkedeki insanında eğitime, istihdama, kamusal alan gibi hizmetlere gitme ve faydalanma hakkı var. Bu hakları sağlarken şehirdekileri önceleyip, köyde ve kırdakileri geri plana atamazsınız. Engellilerin haklarından mahrum kalması dolayısıyla küresel bir sorundur. Bizim hazırladığımız Evrensel Standartlar Kılavuzu hayati derecede önemli. Çünkü engelli insanların eğitime gidebilmesi, ibadete gidebilmesi, seyahate gidebilmesi, istihdama gidebilmesi, kamu hizmetlerden faydalanabilmesi için o ulaşım zeminin herkes için kullanılabilir olması lazım. Bunun için erişebilirlilik öncelikli ve önemli ve bu sebeple dağınık olan engelli standartları topladık bir Evrensel Standartlar Kılavuzu’nu oluşturduk. Buna bağlı olarak yerli bir sertifika sistemi oluşturduk. Bu sertifika çevre ve yapılara engellilere uygunluk belgesi anlamına geliyor. Dolayısıyla belediyelerin uyguladıkları yanlışlıkları, kabul ettikleri eksiklikleri düzgün evrensel standartlara uygun bir şekilde olmasını sağlıyoruz. Bu kılavuzu esas alarak yaklaşık 20 belediyenin meclisinden geçen ‘Erişilebilir Şehir Yönetmeliği’ hazırladık. Bir camii, banka, okul gibi kamusal yapıların onayını belediyeler veriyor. Belediyelerde bu standartlar olmadığı zaman günümüzdeki gibi engelliler için uygun olmayan yapılar ortaya çıkıyor.

HERKESİN DURUMUNA UYGUN İBADET ETME İMKâNI SUNMALIYIZ

Engelsiz İbadet projesinden bahsedebilir misiniz?

Yaklaşık 4 yıl önce Erişilebilir İbadet, Herkes İçin İbadet üst başlıklarında Engelsiz İbadet projesini başlattık. Diyanet İşleri Başkanlığı ve il müftülükleri ile bu konuda imzaladığımız bir protokol imzaladık. Bu konuda İstanbul’da 8-9 büyük caminin engelliler için ibadete erişilebilirlik raporunu çıkardık ve ortaya çıkan sonuç maalesef kötü. İncelemelerimiz doğrultusunda engelli bir vatandaşımızın bu büyük camileri gidip ibadet etmesi mümkün değil. Genel anlamda engelli denilince standardı olmayan bir rampa akıllara geliyor. Fakat Kuran’da da vurgulandığı gibi önce insanı soyutlamadan, tasnif etmeden, herkesin durumuna uygun ibadet etme imkânı ve ortamı oluşturmanız lazım. Bu en temel haklardan birisi. Engelliler için erişilebilirlik konusunda 5 engel grubu var. Araç parkından başlayarak, abdesthaneden, dinlenme ve sohbet alanlarından devam ederek, ibadet edilecek camiinin içine kadar her şeyin düzenlenmesi lazım. Şimdi Süleymaniye Camii’ne gidelim, bir engellinin abdest alması mümkün değil, engelli vatandaşlar için uygun değil. Hadi bir şekilde abdest alındı bu sefer caminin avlusuna girilemiyor. Avluya da girildi diyelim bu seferde tekerli sandalye kirli olduğu için camiye girilemiyor. Bu anlattıklarım fiziksel engelliler içindi. Görme engelliler için ayrı, duyma engelliler için ayrı düzenleme gerekiyor. İşitme engelli bir vatandaş camiye geldi, hocanın söylediklerini nasıl anlayacak?

ENGELLİLER, CİDDİ ANLAMDA SORUN YAŞIYOR

Engelliler için hac ve umre ibadeti ne durumda?

Haç ve umre konusunda da engelliler birçok problem yaşıyor. Yani bir engellinin kutsal topraklara gidip gelmesi büyük bir çile. Ulaşımdan, oteline, orda engelliler hizmet verecek görevlisine kadar her şey dökülüyor. Görünürde, verilen demeçlerde biz yapıyoruz ediyoruz, var. Fakat nihaiyi kullanıcı olan biz engelliler, ciddi anlamda sorun yaşıyoruz. İbadet zemini, ibadet programı ve insanların eğitimsizliğinden dolayı önemli problemler var. Dolayısıyla bu işe rasyonel yaklaşmak lazım, yapıyormuş gibi yapmamak lazım.

DİYANET’İN DOĞRU BİR POLİTİKA İZLEMESİ LAZIM

Peki, Necdet Bey engelsiz ibadet nasıl mümkün olur?

Engelsiz ibadet, Diyanet İşleri Başkanlığı’nın doğru bir politika izlemesiyle mümkün olabilir. Dolayısıyla burada Diyanet İşleri Başkanlığı’nın ilgili taraflarla konuyu çok reel ve rasyonel olarak ele alması lazım. Burada ilk önce imamlar ve müezzinlerle görevler düşüyor. İmamlar insani yaklaşım modelini ortaya koyması gerekiyor. Görevliler engelliye nasıl davranacağını bilmiyor. Diyanetin, engellilerin ibadet için camiye gittiğinde faydalanmasına yönelik bir planının, programının ve alt yapısının olması lazım. Bunların çözüm yolları var, özellikle teknolojik imkânlarda geldiğimiz noktada engellilerin rahat ibadet edebilmesi için çözümler var.

ENGELSİZ İBADET NASIL YAPILABİLİR?

Son olarak eklemek istediğini bir şey var mı?

Şimdi bizim bu konuda bir önerimiz ve teklifimiz var. 16 Mayıs Engelliler Haftası’nda bütün bu konuştuklarımıza yönelik İstanbul ele alınarak engelsiz ibadetin nasıl olacağına yönelik rol model çalışmalar yapılabilir. Belli başlı örnekler seçilerek, alt yapısıyla, imamıyla, dokümantasyonuyla herkes için Engelsiz İbadet Nasıl Yapılabilir’i gösterebiliriz.

11 Şubat 2018 -

Muhabir Onur Şehmus Şahin


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz


Anket Seçim barajı ile ilgili ne düşünüyorsunuz?