Türkiye 16 Nisan’da darbe ürünü olan anayasanın bazı maddelerinin değişmesi için sandığa gitti. Hükümet; ne hikmetse yıllardır eleştirdiğimiz 80 darbesi ürünü olan anayasayı tamamen değiştirmektense, yama yapmayı uygun gördü. Bu oylamanın adına referandum dediler. Gerçekten bu bir referandum muydu? Yoksa plebisit mi? Durun! Panik yapmayın! Plebisitin ne olduğunu açıklayacağım. Plebisit: Belirli bir dönem iktidarı elinde bulunduranların hazırladıkları anayasa taslağını bir tartışma ortamı oluşturmadan blok halinde evet ya da hayır olarak sonuçlanabilecek bir halk oylamasına sunmalarıdır. Başka bir şekilde tanımlarsak; Anayasa hukukunda plebisit, vatandaşların, belirli esaslar çerçevesinde kendi adlarına kullanmak üzere egemenliği bir kişiye verme veya o kişinin yapmış olduğu ve yapacağı icraat hakkında iradesini beyan etmek üzere oy vermeleridir.
Referandum da metin oylanır, plebisitte ise bir isim. Şimdi soruyorum, “biz bir metin mi oyladık yoksa bir isim mi? Referandum ile plebisit arasında başka bir fark ise; referandum doğru kullanıldığı zaman demokratik sistemlerde bir usuldür halk etkendir ve referandumun bünyesinde, karar alma sürecinin başına, ortasına ve sonuna katılır. Her kademesinde vardır. Plebisit öyle değil. Bir kere anti-demokratik bir usuldür, halk pasifize edilmiştir, karar alma sürecinin sadece sonuna katılır. Gider oyunu kullanır.
Referandum isteği halkın kendisinden ya da halkın seçtiği temsilcilerden gelir. Oylanan ise halkın temsilcilerinin halkla birlikte hazırladığı bir metindir. Anayasa metni, STK’lar dâhil toplumun geniş desteği alınarak hazırlanmış metindir ve referandumdan en az %70 destek alan metindir. Plebisitte durum farklı. Plebisite başvuranlar, kişisel iktidar sahipleri ya da fiili yönetimlerdir. Halktan oylanması istenen, halkın geniş mutabakatı alınmadan hazırlanan metinler, fiili yönetimlerin oldubittileri, karar ve eylemleridir. Bugün oyladığımız 18 madde de oldubittiye getirilen anayasa metinleridir.
Plebisit’i ilk kim uyguladı?
Plebisiti dünyada ilk uygulayan kişi Fransa İmparatoru Napolyon’dur
Napolyon Bonapart, 1804 yılında Fransa Cumhurbaşkanı, İtalya Kralı ve General unvanlarıyla İmparatorluk tacını giymesinden tahtını bırakmak zorunda kaldığı 1814 yılları arasındaki 10 senelik iktidarında plebisiti toprak ilhaklarına meşruiyet kazandırmak amacıyla kullandı. Plebisiti dünyada ilk kez kullanan lider olarak tarihte yerini alan Napolyon’un ardından yöntem yine Fransa’da ancak bu defa 1851 hükümet darbesinin onaylandığı ve III. Napolyon’a imparatorluk unvanının verildiği 1852’de gerçekleştirildi. 1852’den sonra plebisit III. Napolyon’un fetihleri savunulmak üzere kullanılırken Napolyonlar yaklaşık 50 yıl boyunca Fransa’nın kaderini belirleyecek kararları plebisit ile tayin etti.
Yunanistan adalarımızı işgal ederken, ülkemizin güney batısında YPG ve Rusya, güney doğusunda YPG ve ABD ortak hareket ederken, içimizde bir türlü bitmeyen FETÖ uzantıları dururken, işsizlik sorunumuz almış başını giderken, 240 bin esnaf kepenk kapatmışken, pek çok sorun masada beklerken bunca masraf yapıp referanduma gitmenin mantığını henüz ben çözemedim. Ayrıca Avrupa Birliği’nin ülkemize olan tutumundan dolayı bu kararı referanduma getireceğini kürsülerde ilan eden Cumhurbaşkanımızın bu konuda alacağı referandum kararını sabırsızlıkla bekliyoruz. İnşallah bu kez seslendirdiğini hayata geçirir