Uygur lider Rabia Kadir, Uygur Özerk Bölgesi‘nde düzenlenen gösterilerin ardından meydana gelen şiddet olaylarının BM tarafından soruşturulması çağrısında bulundu.
Uluslararası Melbourne Film Festivali‘nde gösterilecek, kendi hayat hikayesinin anlatıldığı "Sevginin 10 Şartı" adlı filmin ilk gösterimine katılmak amacıyla Avustralya‘nın Melbourne kentinde bulunan Kadir, Çin konsolosluğu önünde gösteri düzenleyen 100 kadar göstericiye hitaben bir konuşma yaptı. Kadir, açık mavi renkteki Dünya Uygur Kongresi bayrağını sallayarak kendisine destek veren göstericilere Uygur Türkçesiyle yaptığı konuşmada, Çin yönetiminin "kendi iğrenç suçlarını örtmek amacıyla" kendisini şiddet olaylarını teşvik etmekle suçladığını belirtti.
Konuşmasında Uygur Özerk Bölgesi‘nde meydana gelen olaylarda, Çin yönetimince ilan edilen rakamlardan çok daha fazla sayıda kişinin hayatını kaybettiğini ileri süren Kadir sözlerine şöyle devam etti:
"Uluslararası toplumdan, BM‘den ve ayrıca Avustralya hükümetinden, ölen, yaralanan, sakat kalan, hapsedilen ve gözaltındayken ölen kişiler hakkındaki gerçekleri ortaya çıkarması için Çin yönetimine çağrıda bulunmasını istiyoruz. 5 Temmuzda meydana gelen olaylar hakkında derhal bağımsız bir soruşturma yapılmalıdır."
"Uygur‘da gerilim ve kin duygusu arttı"
Öte yandan, Çin‘in kuzeybatısındaki Uygur Özerk Bölgesi‘nde 5 Temmuzda meydana gelen katliam olaylarının ardından sosyal yaşam güvenlik tedbirleri altında sürerken, Uygurlar ile Han Çinlileri arasında gerilim ve kin duygusunun arttığı ifade ediliyor. Sosyal adaletsizliğin uzun süredir Uygurlar aleyhine seyrettiği sık sık vurgulanırken, merkezi ve özerk yönetimin bu adaletsizliğe karşı bazı tedbirler planlandığı ifade ediliyor. Belediye, kamu binaları ve yol güzergahlarında yoğun güvenlik önlemleri göze çarpıyor.
Türkiye‘den, Uygur Özerk Bölgesi başkenti Urumçi‘ye giden basın heyetinin temasları çerçevesinde, Sincan Sosyal Bilimler Akademisi yetkilileri 5 Temmuz olaylarına ilişkin detaylı analiz ve değerlendirmeler yaptılar. Dekan Prof. Dr. Timur, yaşanan olaylara ilişkin değerlendirmesine ABD‘yi suçlayarak başladı ve görüşlerini şöyle dile getirdi.
‘‘5 Temmuz olayları etnik ve dini kışkırtmalarla çıkarıldı. Demokrasi, insan hakları ve milli bağımsızlık gibi bahaneler altında ayrılıkçı hareketler desteklendi. Tarihi tecrübelerimize göre, Sincan‘ın başka şehirlerinde meydana gelen aynı nitelikteki olaylardan öğrendiğimiz kadarıyla, bu olaylar zinciri böyle devam edecek. Amaçları farklı etnik gruplar arasındaki dayanışmayı bozmak ve sosyal gelişmeyi engellemektir. Huzur içinde ve kardeşçe yaşıyoruz. Özerklik politikasını başarıyla uyguluyor ve iyileştirmeye çalışıyoruz. 5 Temmuz olayı, cumhuriyetin kurulmasından bu yana en ciddi şiddet olayıdır, bilançosu da en ağır olaydır, çok hasar gördük."
Sincan İslam Medresesi
Başkent Urumçi‘de geniş bir alana kurulmuş olan Sincan Medresesi bünyesinde bir de cami bulunuyor. Medresede 18-25 yaş için lisans düzeyinde eğitim veriliyor. Medrese Müdür Yardımcısı Wufur Reşit, basın heyetine yaptığı açıklamada, Uygur Özerk Bölgesi‘nde 24 bin, Urumçi‘de ise 400 cami ve mescit bulunduğunu belirtti.