ANKARA - Alerjisi olanların, bahar aylarıyla birlikte sayılarında artış gözlenen polenlere olduğu kadar mantar sporlarına da dikkat etmesi gerekiyor.
Ankara Üniversitesi Fen Fakültesi Biyoloji Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Münevver Pınar, mantarların, ev içinde ve dış ortamlarda çok rahat gelişerek, bütün yıl boyunca alerjik reaksiyonlara neden olabileceğini söyledi.
Polenlerin, daha çok üst solunum yolu, sporların ise hem üst hem de alt solunum yolu hastalıklarına neden olduğunu vurgulayan Pınar, daha çok nemli yerleri sevmelerine rağmen mantarlara değişik habitat ve substratlarda gelişebilme özelliklerinden dolayı dünyanın birçok yerinde rastlanabildiğini dile getirdi.
Pınar, yağmurlu havalarda polenlerin atmosferdeki sayıları azalırken burun tıkanıklığı ve akıntısı ile hapşırma şikayetleri devam ediyorsa nemi seven mantar sporlarına karşı alerjik bir reaksiyon durumunun söz konusu olduğunu anlattı.
Sporların atmosferde polenlere oranla daha fazla miktarlarda bulunduğuna dikkati çeken Pınar, ‘‘Mantar sporları, polenlere göre sağlık yönünden bazen daha önemli tehlikelere yol açabilmektedir. Bahar aylarında sadece polenler burun tıkanıklığı, burun akıntısı, hapşırma, kaşıntı, sinüzit ve astıma neden olmamaktadır. Atmosferdeki mantar sporları da bu belirtilerin önemli sebeplerinden biridir‘‘ dedi.
-Bir mantardan 6,5 milyar spor-
Pınar, günümüzde dünya nüfusunun yaklaşık 6,5 milyara ulaştığına işaret ederek, bu rakam mantar konsantrasyonu için çok önemsiz bir rakam olduğunu, çünkü tek bir mantardan atmosfere 6,5 milyar civarında spor dağıldığını kaydetti.
‘‘Lycoperdon giganteum‘‘ olarak adlandırılan kurt mantarından 7 trilyon sporun atmosfere dağıldığını ifade eden Pınar, şöyle konuştu:
‘‘Sporları çok alerjik olan penicillium kolonisi günde 400 milyon, kültür mantarı olarak yenilen agaricus bisporus ise günde 1,8 milyar spor üretebilmektedir. Mantarlar bu kadar çok sporu, kendilerine benzer yeni bireyler oluşturmak, üremelerini garanti altına almak ve uzak mesafelerdeki besin kaynaklarına ulaşabilmek için atmosfere verirler. Bu sporlar pasif (rüzgar, hayvanlar ve su vasıtası) ve aktif (otonom) mekanizmalarla atmosfere dağılabilirler. Pasif yolla sporlar 1,5-100 metre ya da 50 kilometre uzaklıktaki çevreye dağılabilir ve maksimum 5 yıl canlı kalabilirler.‘‘
Pınar, Ankara Üniversitesi Palinoloji Laboratuvarları‘nda, atmosferdeki mantar sporlarına ilişkin haritası çıkarıldığını belirterek, ancak bu haritadan hastaların da hekimlerin de yeterince faydalanmadığını sözlerine ekledi.
