Pravda gazetesinin eski Ortadoğu muhabiri Primakov,
Saddam ın Kuveyt i işgali sırasında KGB nin Dış İstihbarat Bölümü nün başına
getirilmişti. Primakov un KGB de yükselişi ile Sönmez Köksal ın MİT
başkanlığına yükselişi aynı döneme denk gelmiş ve aynı nedene dayalı olarak
gelişmiştir. Bu olay Saddam ın Kuveyt i işgali ve bu işgalle alakalı iki ismin
sergilediği performansı idi. Primakov un Saddam Hüseyin le görüşmeleri ve ikna
çabaları olmuştu. 1996 ve 1998 yılları arasında Rus dışişlerinden sorumlu bakan
olarak görev yaptı. 1998 ve 1999 yıllarında yani kritik yıllarda başbakanlık
görevinde bulundu. Bu yıllar Yeltsin in görevini Putin e devrettiği yıllardı.
Yeni sürüme verilen Wikileaks belgelerinde Primakov un
Lübnan olayları ve bahusus Refik Hariri nin suikastı noktasında tarihe
tanıklığı yer alıyor. Yahudi asıllı olan Primakov un Rusya da önemi hiç
azalmadı. Hâlâ Rusya da üç veya beş önemli isimden biri olduğu rivayetleri
dolaşıyor. 8 Haziran 2006 tarihini taşıyan ve ABD nin Beyrut Büyükelçiliği nden
Washington a postalanan belgede Primakov un mühim ifşaatına yer veriliyor.
Belgede, 14 Şubat 2005 tarihinde patlayıcı bir araçla suikasta kurban giden
Refik Hariri nin oğlu Saad Hariri ile Rusya eski Başbakanı Primakov arasındaki
görüşmenin tutanaklarına yer verilmektedir. Bu görüşmede Primakov, oğluna
babası Refik Hariri nin suikastından dört gün evvel bir mesajını Beşşar Esad a
ilettiğini anlatmaktadır. Refik Hariri nin Beşşar Esad a iletilen mesajında
bazı somut istekler yer almaktadır. Bunlardan birisi, Beşşar Esad ın Lübnan ın
içişlerine karışmamaktan uzak durmasıdır. Keza Lübnan daki Suriye askeri
dağılımının gözden geçirilmesidir. Suriye muhaberat elemanlarının ülkeden
çekilmesi başka bir taleptir. Buna mukabil, Refik Hariri Suriye nin çıkarlarını
gözetmeyi taahhüt etmektedir.
***
Bu istekler Beşşar Esad ı çılgına çevirmiş olmalıdır.
Wikileaks belgesine göre Primakov, Refik Hariri suikastından Beşşar ve yakın
çevresini sorumlu tutmaktadır. Wikileaks belgelerine göre, Primakov kaleme
aldığı ve henüz yayınlanmayan hatıratında bu konuya temas etmekte ve keza Rusya
El Yevm adıyla Arapça yayın yapan Russia Today kanalında aynı kesitlerin
yayınlanması planlanmaktadır. Çekim kayıtları yapılırken Suriye asıllı spiker
Ekrem Hazzam duydukları sözler üzerine irkiliyor ve bu da Primakov u tebessüme
gark ediyor. Ekrem Hazzam ı teskin ediyor ve hatıratın yayınlanacağı Kasım 2013
tarihine kadar Esad ın soluğu çoktan dışarıda alacağını temin etmektedir.
Böylece akrabaları hâlâ Suriye de olan Ekrem Hazzam bir nebze rahat nefes almış
oluyor. Bu sözleri veya spikerin refleksini anlatırken Saad Hariri, Primakov un
şaka yaptığını zannediyor. Bununla birlikte Primakov un içeriden konuştuğunu
anlıyor. Zira Primakov un Suriye rejimiyle derin ve yakın ilişkileri böyle bir
öngörüde bulunmasına imkân tanıyor.
***
Refik Hariri nin oğlu Saad Hariri uluslararası Refik
Hariri davası ve mahkemesiyle alakalı olarak Rusya ya bir gezi düzenliyor ve bu
çerçevede Dışişleri Bakan Yardımcısı Sultanov la da görüşüyor. Temasları babası
Refik Hariri nin Suriye rejimi tarafından öldürüldüğüne dair kuşkularını
büsbütün artırıyor. Refik Hariri konusunda yapılan tahkikatlar da genel olarak
suikasta Suriye rejimiyle bağlantılı Lübnan daki dostlarının bulaştığını ortaya
koyuyor. Suriye olaylarından sonra da benzeri suikastlar devam etmiş ve Vesim
el Hasan gibi Hariri ailesine yakın güvenlikçiler suikasta kurban gitmişlerdi.
Vesim el Hasan Beşşar rejimine yakın eski bakan Mişel Semaha nın bazı
tertiplerini ortaya çıkarması üzerine Refik Hariri suikastına benzer bir
suikastla Paris dönüşü Beynut ta ortadan kaldırılmıştı. Wikileaks belgeleri bir
şekilde ülkelerin kara kutularına tekabül ediyor. Primakov gibiler konuştukça
kirli çamaşırlar ortalığa saçılıyor.