Papa’nın istifasıyla birlikte Katolik dünyası bir kez
daha çalkalandı. Herkesin merak ettiği istifanın arkasında yatan gerçek
nedenlerdi. Genellikle izahlar Papa’nın hastalığı ve yaşlılığının üzerinden
yapıldı. Bununla birlikte, nedenlerin bir kombinasyon veya bileşke olduğu da
bir gerçek. Papa Gregory’nin 1415 tarihinde ilk istifa eden papa unvanı
almasından sonra Kilise çalkalanmış ve Vatikan bölünmeyle karşı karşıya
kalmıştı. Bundan dolayı Katolik çevrelerde Papa’nın istifası genellikle
şeamet/kötümserlik nedeni olarak algılanır. 16’ıncı Benediktus’un istifasından
sonra da Vatikan yeniden çalkalanabilir. Zira Kilise içinde çekişen çok farklı
odaklar ve mihraklar var. Gizli cemiyetlerin dışında liberaller,
muhafazakârlar, İsrail yandaşları ve karşıtları ile birlikte Vatikan cadı
kazanını andırıyor. Dolayısıyla yabancı gazetelerin de temas ettiği gibi
16’ıncı Benediktus’un ani istifası komplo teorilerini akla getirmiştir. Vatikan
entrikaların yuva kurduğu bir kurum. Birçok sırrı gizlemeye çalışsa da bu tür istifalarla
birlikte açığa çıkıyor. Ateş olmayan yerden duman çıkmaz misali Papa’nın
istifası içerde kaynayan kazanın bir habercisi. Peki! Sağlık nedenlerini bir
yana bırakacak olursak; Papa neden istifa etti
*
Bu konuda birkaç neden sıralanıyor. En önemli nedenlerin
başında şüphesiz kilisenin imajı geliyor. Son yıllarda pedofili/sübyancılık
meseleleriyle birlikte kilisenin imajı kırık dökük hale geldi. Bu skandal
kilise içinde ve çevresinde büyük bir travmaya neden olmuştur. Lakin bu,
rahipliğin/keşişliğin tabii bir sonucudur ve Ortaçağ’dan beri biriken ufunet
gümbürtü ile patlamıştır. Kilisenin imajı yerle bir olmuştur. Kilisenin fıtrata
aykırı yapılanması bu sonucu tevlit etmiştir. İstifanın ikinci nedeni ise baş
uşağın basınla paylaşmış olduğu Vatikan’ın sırları. Ya da kiliseye göre boş
boğazlıkları yani ağzını sıkı tutmamasıdır. Baş uşak Paolo Gabriele’in
sızdırmaları Vatileaks’ olarak tarihe geçmiştir. Wikileaks’dan sonra bir de
Vatikan’ın skandallarını ve kirli çamaşırlarını ortaya seren sırlar faş olmuştur.
Bu skandal rahip kardeşi Georg Ratzinger’in anlattığı gibi, Papa’nın ruhunu ve
bedenini sarsmıştır. Adeta kimyasını bozmuştur. Dolayısıyla başını kilisenin
skandalları yemiştir. Bu sızdırma Papa’nın itibarını sarstığı gibi Vatikan
Başbakanı Tarcisio Bertone’a zarar vermiştir. Yoksa yaşlılığı ve hastalığı bir
bahane. Nitekim, Vatikan Sözcüsü Peder Federico Lombardi istifanın nedeninin
müzmin ya da ölümcül bir hastalık olmadığını beyan etmiştir.
*
Vatikan’ın labirentlerinde gizlenen hususlardan birisi de
kurum içinde gizli yapılanmalar ve bu yapılanmalar çerçevesinde kanatların
çekişmeleridir. Bu cemiyetlerden birisi Pius Kardeşliği’dir. Papa 16’ıncı
Benediktus’un bu kardeşlikle alakası da istifasının muhtemel sırlarından
birisidir. Bu cemiyetin başkanı olarak görülen Piskopos Bernard Fellay, Aralık
2012 tarihinde Yahudilerin kilisenin baş ve gerçek düşmanları olduğunu
söylemiştir. Bu mesele ve benzerleri Vatikan içindeki düzensizlikler şeklinde
ele alınıyor. Yahudilerin kilisenin baş düşmanı olduğu tanımı kilise içinde ve
dışında bomba etkisi yaptığı gibi ilaveten büyük tepkilere neden olmuştur.
Hatta Cizvit Rahip ve Sözcü Federico Lombardi açıklamayı ‘kesinlikle kabul
edilemez’ olarak nitelendirmiştir. Acaba Papa’nın istifa nedenlerinden birisi
İsrail yanlılarıyla karşıtları arasındaki bu gerilim midir Alman ilahiyatçı
Hans Küng de açık mektubunda yaptığı tenkitlerinde Papa’yı Yahudilere mesafeli
durmakla ve karşı olmakla suçlamaktaydı. Papa bu gerilim arasında mı kaldı
yoksa Yahudi karşıtı olduğu gerekçesiyle istifaya mı zorlandı İsrail’e ve
Yahudilere yakın çevrelerce ifşaat ve skandallarla istifaya mı zorlandı
Bir başka muhtemel neden de, 2006 yılında Regensburg’da
yaptığı İslam’la alakalı nahoş değerlendirmeler ve İslam’ın kılıç dini olduğu
ve kılıçla yayıldığı yönündeki sözleriydi. Lakin kilise çevreleri istifanın
gizli nedenleriyle alakalı ser verip sır vermiyorlar.
Papalığı yolların ayrılış noktasına getiren hususlardan
birisi de mensuplarının cinsel tercihleri ve bu tercihler karşısında kilisenin
tutumudur… Eşcinsel evlilikler konusunda kilise içinde muazzam bir gerilim ve
ayrışma var. Vatikan dehlizleri ve girdaplarındaki çekişmeler Papa’nın bedenini
ve ruhunu yormuştur. Vatikan Günlükleri’ni yazan John Thavis, Krismas gününde
Papa’nın yorgun ve bitkin olduğunu ve çekilmeye can attığını söylüyor. Kimileri
bu istifanın bir yıl öncesinden beri olgunlaştığını kaydediyor. Kilise yeniden
bir yol çatına gelmiş görünüyor. Reformlar yapmadıkça ve genç bir papa bu yükün
altına girmedikçe Vatikan toparlanamaz deniliyor. Reformlar ise kilise içindeki
kanatların karpuz gibi ikiye ayrılmasına da neden olabilir. Bu istifadan sonra
Vatikan dağılmanın arifesine gelebilir.