Başbakan Erdoğan ve hukukçu kurmayların son şeklini verdiği pakette yer alacağı açıklanan iki sürprizden birisinin, 12 Eylül darbecilerine yargı yolunu açan değişiklik olduğu belirtiliyor. Anayasa‘nın geçici 15. Maddesi kaldırılacak.
İki genel seçimde Anayasa‘yı tümden değiştirecek desteği alan AKP iktidarı, HSYK ile başlayan yargı krizi sonrası gündeme getirdiği Anayasa değişikliği 10 ile 15 maddelik bir paketle sınırladı. Başbakan Erdoğan ve hukukçu kurmayların son şeklini verdiği pakette yer alacağı açıklanan iki sürprizden birisinin 12 Eylül darbecilerine yargı yolunu açan değişiklik olduğu belirtiliyor.
Dar kapsamlı hazırlanan değişiklik paketi, Mart sonuna kadar Meclis‘e sunulacak. Önceki gün Başbakan Erdoğan başkanlığında toplanan hukukçu kurmaylar, tüm alternatifleri ele aldı. Toplantıda Başbakan Erdoğan‘a anayasa değişikliği konusunda hazırlanan son metin aktarıldı ve pakete son şekli verildi. AK Parti muhalefetin kapısını önümüzdeki hafta çalmaya başlayacak
Pakette neler var?
AKP‘nin son şeklini vereceği Anayasa değişikliği paketinin 10-15 madde arasında olması bekleniyor. AKP‘nin hazırladığı, dar kapsamlı paketin içinde şu düzenlemeler yer alıyor:
* HSYK‘nın yapısı değiştirilecek. Kararlarına karşı etkili itiraz sisteminin getirilecek ve yargı yolunun açılacak. Kurulun üye sayısı, 20 veya 21 olacak. Cumhurbaşkanının yanı sıra Meclis de üye seçecek.
* Askerlerin yargılanmasını düzenleyen Anayasa‘nın 145. maddesinde değişikliğe gidilecek. CHP‘nin Anayasa Mahkemesi‘ne götürdüğü ve askerlere sivil yargı yolunun açan düzenleme de pakette yer alacak.
* Siyasi partilerin kapatılması zorlaştırılıyor. Bu kapsamda, Anayasa‘nın 68. ve 69. Maddeleri değiştirilecek. Parti kapatmalarını Venedik Kriterleri çerçevesinde zorlaştıran hükümler konulacak. Bu düzenlemeyle, şiddet ve teröre bulaşmadığı sürece partiler kapatılamayacak. Dava açma usulü de değişecek. Dava açılması Meclis‘in ya da yine mevcut haliyle Anayasa Mahkemesi karar verebilecek.
* Anayasa‘nın ‘hakların korunmasıyla‘ ilgili bölümüne Kamu Denetçiliği Kurumu‘na ilişkin madde eklenecek. Bu kurum, vatandaşla kamu kurumları arasındaki sorunlarda ‘ombudsmanlık‘ rolü üstlenecek.
* Kadınlara pozitif ayrımcılık verilecek. Bu konuda Türkiye‘nin onayladığı, kadınlara her türlü ayırımcılığın önlenmesi sözleşmesi doğrultusunda düzenlemeye gidilecek. Anayasada, çocuklara daha çok hak imkânı verilecek.
* Yüksek Askeri Şûra‘nın ihraç kararları, yargı yoluna açılacak.
* Kamu çalışanlarına, uyarı ve kınama cezalarında yargıya gidebilmelerinin önünü açılacak. Bu kapsamda, görev sorumlulukları düzenleyen memur ve diğer kamu görevlileri Anayasa ve kanunlara sadık kalarak faaliyetlerini düzenleyen 129 madde değişecek.
* Anayasa değişikliği paketindeki sürpriz de belli oldu. Anayasa‘nın Geçici 15. maddesi değişecek ve böylece 12 Eylül darbecileri yargılanabilecek.
* ‘Temel hak ve hürriyetlerin niteliği‘ başlıklı 12. maddeye "İnsan haysiyetine dokunulamaz" hükmü eklenerek, yasalar ve idarenin eylemlerine yeni sınır getirilecek. -
* Kişisel verilerin korunmasına ilişkin olarak 19. Madde değiştirilecek. Kişisel bilgiler, ancak kişinin açık rızasına veya kanunla öngörülen bir sebebe dayalı olarak kullanılabilecek.
* Vergi cezalarında kişilere yurtdışı yasağının önüne geçilmesi için 23. Madde değiştirilecek
* AİHM kararları çerçevesinde temel hak ve özgürlüklere ilişkin olarak Anayasa Mahkemesi‘ne kişisel başvuru imkanı getirilecek
* Memurlara grev ve toplu sözleşme sendikal haklarının verilmesi planlanıyor.