Geçtiğimiz hafta yapılan şeker özelleştirmesinden Ak-Can ve Kolin-Limak büyük bir servete kondu. Kolin-Limak, sadece Malatya‘nın arsasını bile alamayacağı bir paraya; Erzincan, Elazığ, ve Elbistan‘da toplam 3 milyon 929 bin metrekarelik arazinin sahibi oldu. Kolin-Limak‘a ayrıca bankacılık lisansından bile daha değerli olan şeker kotası da bonus olarak verildi.
Dünya GŞeker fabrikalarının özelleştirilmesi ‘arsa bedeli bile değil‘ tartışmalarını yeniden gündeme getirdi. Şeker fabrikalarının birçoğunun kent merkezlerinde ve rantı yüksek bölgelerde bulunmasından dolayı ‘şeker özelleştirmesi‘ Türkiye‘nin artık kanıksadığı ‘kıyak ve peşkeş‘ kavramlarını yeniden alevlendirdi.
Malatya Şeker Fabrikası‘nın 2010 yılı için Malatya Belediyesi‘ne 240 bin lira emlak vergisi ödediği ortaya çıktı. Sadece bu ödenen emlak vergisi bile geçtiğimiz hafta yapılan ‘şeker özelleştirmesini‘ şimdiden tartışmalı hale getirdi. Emlak vergisinden de anlaşılacağı üzere Malatya Şeker Fabrikası‘nın rayiç bedele göre sadece arsa değeri 240 milyon lirayı buluyor.
KORKUNÇ RAKAMLAR!
Söz konusu şeker fabrikasının arazisinin, Malatya Belediyesi‘nin 2009 yılında Hollandalı bir firmaya satışını yaptığı ve bugünlerde üzerindeki caminin yıkılmasından dolayı tekrar gündeme gelen eski hal binasının olduğu arazinin satış değerleriyle karşılaştırıldığında ise rakam daha da korkunç bir boyuta taşınıyor.
Malatya Belediyesi, 2009 yılında şehrin merkezindeki 32 bin metrekarelik bir alana sahip olan eski hal binasını 52 milyon liraya Hollandalı bir firmaya satmıştı. Bu satıştan yola çıkarak Malatya Şeker Fabrikası‘nın arsasının değerini hesaplamaya kalktığınızda ise ortaya 540 milyon lira gibi bir değer çıkıyor. Çünkü şehrin en değerli bölgesinde bulunan Malatya Şeker Fabrikası‘nın arsası, eski hal binasının arsasının 10 katından fazla bir büyüklüğe sahip.
Bilindiği üzere B portföyünde yer alan Elazığ, Malatya, Erzincan ve Elbistan Şeker Fabrikaları, geçtiğimiz hafta yapılan özelleştirme ihalesinde 266 milyon dolarla en yüksek teklifi veren Kolin-Limak ortak girişim grubunda kalmıştı. Sadece Malatya Şeker Fabrikası‘nın bugünkü arsa değeri bile deyim yerinde ise elini bile kıpırdatmadan Kolin-Limak‘ın servetine servet katacak.
Kolin-Limak‘ın elde edeceği arsa serveti bununla da kalmıyor. Çünkü aynı portföyde yer alan Elazığ, Erzincan ve Elbistan şeker fabrikalarının arsaları, Malatya Şeker Fabrikası‘nın arsasını 3-5‘e katlayacak bir büyüklüğe sahip. Özelleştirme İdaresi‘nin, ihalenin yapıldığı gün basına dağıttığı bilgi notunda fabrikaların arsa büyüklükleri şöyle;
"Erzincan Şeker Fabrikası toplam 960 bin 267 metrekare yüzölçümlü ve bitişik konumdaki 62 adet parsel, Elazığ Şeker Fabrikası 839 bin 923 metrekare yüzölçümlü ve bitişik konumdaki 147 adet parsel ve Elbistan Şeker Fabrikası ise 1 milyon 780 bin 633 metrekare yüzölçümlü ve bitişik konumdaki 68 adet parsel üzerinde kuruludur"
Öte yandan Kolin-Limak, 266 milyon dolarla fabrika ve arsaların yanında bu portföye ait 131 bin 400 tonluk ‘A‘ şeker kotasını da almış durumda. Ülke şeker kotası artırılmadığı için bu kota, aynı bankacılık lisansı gibi çok değerli. Şeker kotasına sahip olmak şirketler için büyük bir değeri ifade ediyor. Zaten firmalar, şeker özelleştirmesine üretimden ziyade fabrikaların arsalarına ve şeker kotalarına sahip olmak için giriyorlar. Yani Kolin-Limak ortak girişim grubu, 131 bin 400 tonluk ‘A‘ şeker kota hakkını en düşük 200 milyon dolara müşteri sıkıntısı yaşamadan satabilir.
ÜRETİM ŞARTI 5 YILLA SINIRLI
Bütün bu bilgilerden sonra geçtiğimiz hafta yapılan şeker özelleştirmesi, ‘kim kazandı?‘ sorusunu gündeme getiriyor. Diğer yandan Özelleştirme İdaresi‘nin ihale şartnamesinde üretimde süreklilik garanti altına alınmıyor. Üretim şartı 5 yılla sınırlı. Yani ihale şartnamesinde ‘üretim‘ düşünülmüyor. O zaman; ‘özelleştirme ihalesi neden fabrika satışı olarak yapıldı?‘sorusunu akıllara getiriyor. Çünkü rakamlar özelleştirmenin fabrika satışı olarak değil de ‘arsa‘ ve ‘kota‘ satışı şeklinde yapılması durumunda Hazine‘nin elde edeceği gelirin 266 milyon doların kat ve kat üstünde olacağını gösteriyor.
