Türkiye'nin ev sahipliğinde Ankara'da gerçekleştirilen NATO'nun 36. Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi, yoğun diplomasi trafiğinin ardından sonuç bildirisinin yayımlanmasıyla tamamlandı. İki gün boyunca Cumhurbaşkanlığı Külliyesi ile çeşitli toplantı merkezlerinde gerçekleştirilen oturumlarda savunma harcamaları, Ukrayna savaşı, Orta Doğu'daki gelişmeler, savunma sanayisi iş birlikleri ve ittifakın gelecek dönem politikaları ele alındı.
ÜYE ÜLKELER ANKARA'DA BİR ARAYA GELDİ
Zirveye NATO üyesi 32 ülkenin devlet ve hükümet başkanlarının yanı sıra yaklaşık 100 dışişleri ve savunma bakanı ile çok sayıda uluslararası heyet katıldı. Ankara'da iki gün boyunca ikili görüşmeler, heyetler arası temaslar ve Kuzey Atlantik Konseyi toplantıları gerçekleştirildi. Zirvenin ilk programı Savunma Sanayii Forumu ile başladı. Forumda ortak üretim, yeni teknolojiler ve savunma yatırımları ele alınırken, NATO Genel Sekreteri Mark Rutte savunma üretiminin artırılmasına yönelik yeni adımların atılacağını açıkladı.
ERDOĞAN'DAN YOĞUN DİPLOMASİ TRAFİĞİ
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, zirve kapsamında Ankara'ya gelen devlet ve hükümet başkanlarıyla peş peşe ikili görüşmeler gerçekleştirdi. Erdoğan'ın en dikkat çeken temaslarından biri ABD Başkanı Donald Trump ile oldu. Görüşmede Türkiye-ABD ilişkileri, F-35 programı, CAATSA yaptırımları ve bölgesel gelişmeler ele alındı. Trump, F-35 programına ilişkin değerlendirmelerde bulunurken, Erdoğan ise daha önce verilen taahhütlerin yerine getirilmesini beklediklerini ifade etti. Görüşmede iki ülke arasındaki savunma alanındaki iş birliği de gündeme geldi.
SAVUNMA SANAYİSİNDE KISITLAMALAR KALDIRILSIN ÇAĞRISI
Ana oturumda konuşan Cumhurbaşkanı Erdoğan, Türkiye'nin savunma harcamalarında belirlenen hedeflere planlanan tarihten önce ulaşmayı amaçladığını belirtti. Erdoğan, NATO içinde savunma sanayisi alanındaki kısıtlamaların kaldırılması gerektiğini vurgulayarak müttefikler arasında daha güçlü iş birliği çağrısında bulundu. Avrupa Birliği'nin güvenlik alanındaki çalışmalarının NATO ile uyum içinde yürütülmesi gerektiğini ifade eden Erdoğan, müttefik ülkeler arasında ayrımcı uygulamalardan kaçınılmasının önemine işaret etti.
ORTA DOĞU VE GAZZE MESAJI
Cumhurbaşkanı Erdoğan konuşmasında Orta Doğu'daki gelişmelere de değinerek kalıcı barışın iki devletli çözümden geçtiğini söyledi. Gazze ve Lübnan'da sükûnetin sağlanmasının uluslararası toplumun ortak sorumluluğu olduğunu belirten Erdoğan, terörle mücadelede de müttefikler arasında tam dayanışma çağrısında bulundu.
SONUÇ BİLDİRGESİNDE HANGİ KARARLAR YER ALDI?
Zirvenin sonunda yayımlanan Ankara Bildirisi'nde NATO'nun kolektif savunma anlayışını düzenleyen Washington Antlaşması'nın 5. maddesine bağlılık yeniden teyit edildi. Bildiride, 50 milyar doları aşan yeni savunma tedarik anlaşmalarının hayata geçirileceği, ortak üretim kapasitesinin artırılacağı ve savunma sanayisindeki iş birliklerinin genişletileceği açıklandı. Ayrıca Rusya'nın Avrupa-Atlantik güvenliği açısından uzun vadeli tehdit oluşturduğu değerlendirilirken, Ukrayna'ya yönelik askeri ve mali desteğin sürdürülmesi kararlaştırıldı. İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiği vurgulanan bildiride, Hürmüz Boğazı'nda seyrüsefer özgürlüğünün korunmasına ilişkin çağrı da yer aldı.
TÜRKİYE'YE EV SAHİPLİĞİ TEŞEKKÜRÜ
Sonuç bildirisinde Türkiye'nin ev sahipliğine teşekkür edilirken, Ankara'da gerçekleştirilen temasların ittifak açısından önemli katkılar sunduğu ifade edildi.
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte de zirvenin ardından yaptığı açıklamada organizasyon dolayısıyla Türkiye'ye ve Cumhurbaşkanı Erdoğan'a teşekkür etti.
SONRAKİ DURAK ARNAVUTLUK
NATO Genel Sekreteri Mark Rutte, bir sonraki NATO Devlet ve Hükümet Başkanları Zirvesi'nin 2027 yılında Arnavutluk'ta gerçekleştirileceğini açıkladı.