Çanakkale Savaşı sırasında sayıca üstün olan Fransız birliklerinin, Kumkale‘ye çıkarma yapmasıyla mezarlığa sığınan Mehmetçik, bir gecede 27 bin metrekarelik mezarlıkta siper ve mevzi kazmış. Mehmetçik, vatan savunması için mezarlıkta da göğüs göğüse çarpışmış. Bu çarpışmalarda bin 730 Mehmetçik şehit olmuş.
‘‘Çanakkale Geçilmez‘‘ olarak dünya tarihine adını altın harflerle yazdıran Çanakkale Savaşları sırasında Mehmetçiğin, vatan savunması için verdiği mücadelelerle ilgili her geçen gün yeni bilgiler gün yüzüne çıkıyor. Dünya savaş tarihinde eşine az rastlanılan bir mücadelenin yaşandığı Çanakkale‘de, Fransız birliklerinin 25 Nisan 1915‘te Kumkale‘ye çıkarma yapması üzerine bu bölgede bulunan Türk mezarlığına sığınan Mehmetçik, bir gecede 300 metre genişliğinde ve 1,5 derinliğinde 27 bin metrekarelik mezarlık alanı içinde siper ve mevzi kazdı. Sayısal olarak üstün olan Fransız birliklerinin saldırısına kahramanca direnen Mehmetçik, vatan savunması için mezarlıkta göğüs göğüse çarpıştı.
Bu çarpışmalarda bin 730 Mehmetçik şehit oldu. Çanakkale Onsekiz Mart Üniversitesi (ÇOMÜ) Fen Edebiyat Fakültesi Tarih Bölümü Öğretim Üyesi Yrd. Doç. Dr. Burhan Sayılır, Kumkale mezarlığında çalışma yaptıklarını söyledi. Çalışmalar sonucunda 400‘ün üzerindeki mezar taşını yeniden diktiklerini ifade eden Sayılır, bu mezarlığın tarihi öneminin çok büyük olduğunu vurguladı. Sayılır, 25 Nisan 1915‘te Fransız birliklerinin Kumkale‘ye çıkarma yapmasının ardından geri çekilmek zorunda kalan Türk birliklerinin bölgede sığınabilecekleri tek yer olan mezarlığa yönlerini çevirdiklerini belirterek, ‘‘Bir gecede bütün askerler bir gecede siper ve mevzi kazarak, burada muhaberelere devam etmişlerdir‘‘ dedi.
Mezarlıkta ölüm kalım mücadelesi
Burhan Sayılır:‘‘25 Nisan‘da çıkarma olunca önce köy içinde bir çarpışma olmuş ancak köy içindeki yoğun bombardıman ve Fransız birliklerinin sayıca fazla olmasından dolayı geri çekilmek zorunda kalan Türk birlikleri, bu bölgede sığınabilecekleri tek yer olması hasebiyle mezarlığın içine sığınmışlar. Bir gecede (ne kadar siper ve mevzi kazdıklarını öğrenmek için burayı görmek lazım), bütün askerler hep bir anda bu siper ve mevzileri kazmışlar ve kendilerine sığınacak yerler yapmışlar, burada muharebelere devam etmiştir."
