İhtiyacımız olan nedir
İnsan sadece ekmekle mi yaşıyor
Çoğunluk bu konuda insanı biyolojik özellikleriyle ele alıp değerlendirdiğinden
hep çıkmaz sokaklara dalıyor ondan sonrada ahın vahın haddi hesabı olmuyor.
Hukuk fikri şart.
Tabi önce söze iman, ibadet, ahlâk
olgularından söz ederek başladığımızda hukuk nosyonu kendi mecrasını bulabilir.
Hukuk başlı başına bir değerdir ama bu önemli hakikat bütünlük içerisinde
ihtişamıyla görülür.
Hak ve görev.
İnsan hayatını düzenleyen iki büyük ilke
çok önemli. Konuşan her insan ister istemez bu ilgi alanına girmekte fikirler
serdetmektedir. Hak konusunda mangalda kül bırakmayanlar nedense görev
denildiğinde sus pus olmaktadırlar. Kamil insana yakışan ise görev
sorumluluğunun getirdiği haklardan yararlanmak olmalıdır.
İnsanın diğer insanlara karşı görevleri
olduğu gibi insanın Yaratan’a karşı da bazı görevleri vardır. Modern hukuk bu
olguda da sessiz.
İlahi kitabımız Allah hakkını Hududullah
bahsinde konu edinmekte ve bunları da şöyle sıralamaktadır:
1-İbadetler;
2-Fitre;
3-Öşür;
4-Haraç ve cizyeler;
5-Zina, hırsızlık, yol kesme, şarap içme
cezaları;
6-Katilin mirastan mahrum edilmesi;
7-Kefaretler;
8-Mutlak haklar.
Yapmış olduğumuz bu sıralamayı akılda
kalması için şu başlıklar altında sıralamakta yarar var:
1-İtikat;
2-İbadet;
3-Muamelat;
4-Ukubat;
5-Keffaret.
Nasıl bir hukuk mirasına sahip olduğumuz
ortada, insan yaptıkları ile düşündükleri arasında ezilip varlığı
anlamsızlaştırılmamakta ona beşeri değerinin yanında ilahi bir nosyon da
verilmektedir.
İslam hukuku denilince hep külli konular
akla gelmekte söz Mecelle ile taçlandırılmaktadır.
Değerli büyüğüm, okuma arkadaşım Enver
Bakırcı ile bir araya geldiğimizde hep Mecelle’den söz eder biraz da Şahin Uçar
hocadan söz ederiz. Niye Mecelle
Bunu bilen bilir bilmeyen de bir dal
maydanoz sanır.
1867’den itibaren Mecelle çalışmalarının
yapıldığını görüyoruz. Cevdet Paşa’nın başkanlığında hazırlanan Mecelle evvela
kitaplara, kitaplarda mukaddime ile bablara, bablarda fasıllara ayrılarak 16
kitaplık bir eser ortaya çıkartılmıştır.
Mecelleyi tanımalıyız.
Mecellenin ilk 99 maddesi hakkında
şunlar yazılmıştır: ”Vecize üslubu ile yazılmış, tazelik ve hayatiyeti her
zaman için baki mantık ve felsefe düsturlarından ibaret olup zaten her şeyden
önce inkişaf zemini selim akıl ve muhakeme üstüne kurulu hukuk mutalarının da
esasını ve zübdesini teşkil eder” (Mecelle Refik Gür sh. 116)
Enver Bakırcı ile biz daha uzun yıllar
Mecelle okur dostluk bağının güllerini devşiririz.