Reklamı Kapat

Filistin davasının ilk lideri “Hacı Emin el-Hüseynî”

Filistin davasının ilk lideri ve Filistin Ulusal Hareketi’nin kurucusu Hacı Emin el-Hüseyni, Kafkas asıllı, Osmanlı ve II. Abdülhamid hayranı bir din adamıydı.

Kudüs’te doğdu ve ilköğrenimini burada gördü. Bazı kaynaklarda doğum tarihi 1893 ve 1895 olarak geçmektedir. Eğitimine Mısır’da Ezher Üniversitesi’nde devam etti (1912) ve bu sırada İslâm âleminin ileri gelenleriyle tanıştı. 1915 yılında İstanbul’da Mekteb-i Harbiyye’ye girdi, buradan kurmay subay olarak mezun oldu.

Önce Osmanlı ordusunda göreve başlayan Muhammed Emîn, I. Dünya Savaşı yıllarını İzmir’de geçirdi. Savaş sonunda Kudüs’e geri döndü ve Filistin bölgesine gelen İngilizlerin genel valisinin yardımcılığına getirildi (1917). Ancak göreve başladıktan üç ay sonra İngiltere’nin bölgedeki siyasetini protesto ederek istifa etti. Bu sırada halk arasında yeni yeni başlayan isyan hareketlerine katıldı ve 1918-1919 ayaklanmalarında önemli rol oynadı. Yahudi ve İngilizlere karşı mücadele etmekle görevli Fidâiyyûn adlı küçük grupları organize etmeye başladı. Filistin’de ilk siyasî teşkilât olarak kurulan en-Nâdi’l-Arabî başkanlığına seçildi. 17 Haziran 1919’da Halîlürrahman’a gelen KingKreyn Amerikan araştırma heyetini protesto mahiyetinde bağımsızlık gösterileri yapıldı. Bu faaliyetlere önderlik ettiği ve BalfourDeklerasyonu’na karşı çıktığı gerekçesiyle İngilizler tarafından tutuklandı.

1920 yılı Nisan ayında Kudüs Ayaklanmaları sırasında suçlu görüldüğünden tekrar takibe uğradıysa da Şam’a geçmeyi başardı ve Filistin halkı için bir vatan temin etme mücadelesini burada sürdürdü. Suriye’nin istiklâli sırasında altı ay burada bulundu ve Faysal b. Hüseyin zamanında faaliyetlerine devam etti. Kısa bir süre sonra İngiliz Yüksek Komiserliği’nin af çıkarması üzerine de Kudüs’e geri döndü.

21 Mart 1921’de, Kudüs Müftüsü olan ağabeyi Kâmil el-Hüseynî’nin vefatı ile boşalan Baş müftülüğe getirildi. İsrail Devleti’nin kuruluşunun ilan edildiği 1948 yılına kadar el-Hüseyni 30 yıl boyunca Filistinlilerin lideri oldu.

El-Hüseyni, mücadelesi esnasında Yahudi terör örgütleri olan Hanagah, Irgun ve Stern’in her lahza aradıkları ve hayatına kasdetmek istedikleri biriydi. Filistinli Müslümanlar, işgal yönetimine ve Yahudi göçüne karşı mücadele ettiler. Bu doğrultuda zaman zaman ayaklanmalar gerçekleştirildi. Filistinliler mücadelelerini organize için örgütler de kurdular. Yahudi göçüne karşı gerçekleştirilen en geniş çaplı hareket 15 Nisan 1936’da Kudüs Müftüsü Emin el-Huseyni’nin öncülüğünde başlatılan genel grevdir. Altı ay süren grevden sonra Yahudi göçünü durdurma sözü veren İngilizler daha sonra sözlerinden döndüler. Grevde öncülük edenleri de ya öldürdü, ya sürgün etti, ya da hapse attılar. İsrail devletinin kurulmasının ardından Arap devletleri tarafından dışlanan el-Hüseyni, 1974’te Beyrut’ta vefat etti.

İsrail’le mücadelesindeki kararlılık ve kahramanlıktan dolayı İsrail’in hedefi haline geldi. İsrail’in önde gelen gazetelerinden Jerusalem Post, Hacı Emin el-Hüseyni hakkında ipe sapa gelmez iftiralar attı. Hatta Emin el-Hüseyni’nin Nazi hayranı olduğu iftirasında bulunmaktan çekinmedi.

Hayatını Filistin davasına adayan, Osmanlı ve II. Abdülhamid hayranı Emin el-Hüseyni, cephede İsrail ve İngiltere’yle mücadele ederken, direnişi anlattığı Filistin halkına Ehl-i Sünnet’i aşılamaktan geri durmamıştır. Ehl-i Sünnet anlayışından sapmayan Emin el-Hüseyni, sağlam itikadı, Cihadı önceleyen mücadeleci kişiliği ve ilim adamlığıyla tüm İslam âleminin duasını almayı hak etmiştir.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Siyami Akyel - Mesaj Gönder



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket EYT konusunda ne düşünüyorsunuz?