Moğol Yıkılışını Başlatan Ayn Câlût Savaşı ve ABD’nin Afganistan Yenilgisi

Ayn Câlût Filistin’de Nablus ile Beysân arasında yer alan ve adını Kur’an-ı Kerim’deki Talut-Câlût kıssasında geçen Câlût’tan aldığı söylenen bir yerdir.

Hülâgû kumandasındaki Moğol orduları, 1258 yılında hilafet merkezi Bağdat’ı işgal edip Abbasî halifeliğine son verdikten sonra Mısır kapılarına dayandılar. O sırada Memluk tahtında oturan el-Melikü’l-Mansûr Ali, Moğol kuvvetlerine karşı savaşmaktan çekindi. Bunun üzerine Emîr Kutuz, ulemanın ve bazı kumandanların da desteğini alarak onu azledip el-Melikü’l-Muzaffer unvanıyla kendisi tahta çıktı (657/1259).  Hülâgû, Kutuz’a elçiler gönderip onu tehdit etti ve mukavemet etmeden teslim olmasını istedi. Ancak Kutuz, Moğol elçilerini öldürdü ve bütün Müslümanları Moğollara karşı cihada davet etti. Kumandanlarından Baybars el-Bundukdârî’yi öncü birliğinin başında Gazze’ye sevk etti.  Baybars, Moğollar’ı mağlûp ederek Gazze’den uzaklaştırdı. Bu esnada Moğol büyük hanı Mengü Kaan’ın ölümü münasebetiyle Hülâgû, Karakorum’a gittiği için Suriye’deki ordularının başında Ketboğa Noyan’ı bırakmıştı.

Baybars’tan kısa bir müddet sonra Sultan Kutuz da Suriyeli diğer bazı emirlerle beraber Kahire’den Gazze’ye hareket etti. Yolda Moğollarla karşılaşmaktan korkan bazı emirlerin geri dönmek istemeleri üzerine sultan çok tesirli bir konuşma yaptı ve yıllardır beytülmalın ekmeğini yiyen insanların şimdi cihattan geri kalmalarının kendilerini büyük bir vebal altında bırakacağını söyledi. Bunun üzerine bütün emirler büyük bir şevk ve heyecanla yollarına devam ettiler ve Ayn Câlût’a ulaştılar.

Sultan Kutuz ise Ayn Câlût’ta kumandanlarını toplayıp Moğolların İslâm dünyasında yaptıkları zulüm, yağma ve tahribatı anlatarak onları galeyana getirdi. Onun sözlerinden çok etkilenen kumandanlar canla başla savaşacaklarına dair ant içtiler. Kutuz ordusunu ikiye ayırıp bir bölümünü ormanlık sahada pusuya yatırdı, geri kalanını da yine Baybars kumandasında ileri sevk etti. Moğol ordusu ertesi gün Ayn Câlût’a geldi. Baybars’ın emrindeki Memluk kuvvetlerini gören Moğol komutanı Ketboğa Noyan hemen hücuma geçti. Sabah güneşin doğuşunu takiben başlayan savaş sırasında Baybars sahte bir ricat hareketiyle pusu kurulan yere kadar geri çekildi. Pusuda bekleyen Memluk kuvvetlerinden habersiz olarak ilerleyen Moğollar her taraftan kuşatıldılar. Savaşın bu safhasında kumandayı ele alan Sultan Kutuz başındaki miğferi çıkarıp yere attı ve yalın kılıç düşman üzerine saldırdı. Öğleye kadar devam eden savaş sonunda Moğollar İslâm ordusu karşısında ağır bir mağlûbiyete uğradı (25 Ramazan 658 / 3 Eylül 1260).

Baybars, sultanın emriyle Moğol birliklerini Beysân’a kadar takip etti. Burada yeniden toparlanıp savaşa giren Moğol ordusu tekrar mağlûp edildi ve bozgun halinde Fırat kıyılarına kadar kaçtılar.

Ayn Câlût Savaşı tarihin akışını değiştiren en kesin sonuçlu savaşlardan birisidir. Sultan Kutuz, cesareti, akıl ve dirayetiyle kazandığı bu zafer sayesinde Müslümanları o güne kadar maruz kaldıkları en büyük tehditten kurtarmış oldu. Ayn Câlût zaferiyle Suriye ve Mısır’dan başka Mağrip hatta bütün Batı Avrupa Moğol istilâsından kurtarılmıştır. Zira Moğollar Müslümanların doğudaki son kalesi Mısır’ı ele geçirmiş olsalardı Mağrip’i de kolaylıkla zapt edebilirlerdi. Fırsat kollayan Haçlılar da onlarla işbirliği yaparak İslâm dünyasını korkunç bir akıbete sürükleyebilirlerdi.

Moğol istilâsı karşısında o güne kadar daima pasif kalan ve savunmaya çekilen İslâm âlemi bu savaşla ilk defa müdafaa siyasetini bırakıp hücuma geçti ve Moğolların yenilmezlik inancını yıktı.

Ayn Câlût Zaferi aynı zamanda bölgedeki Haçlı devletlerinin inkırazını da çabuklaştırdı. Bu zaferle Müslümanların itibarı arttığı için Moğollar Hıristiyanlığa karşı duydukları sempatiden vazgeçerek İslâmiyet’e ilgi duydular ve kısa bir müddet sonra da Müslümanlığı kabul etmeye başladılar (DİA).

Moğolların Bağdat’ta öldürdükleri Müslümanların sayısı hakkında 800.000’den 2.300.000’e kadar değişen rakamlar verilmektedir. Bu işgal ve zulüm çok kısa bir zaman sonra Filistin topraklarında kendilerinin sonunun başlangıcını hazırlayan Ayn Câlût yenilgisini tattırmıştı. “Tarih tekerrürden ibarettir” denir ya işte Bağdat’ı ikinci kez kendisini yeryüzünün yenilme gücü sanan ABD işgal etti ve Irak’ta yaklaşık 2 milyon Müslüman’ı katletti. Moğolların Ayn Câlût’ta aldıkları tarihi yenilginin bir benzerini de ABD Afganistan’da tattı. İnşallah ABD’nin Afgan Mücahitleri tarafından Afganistan’dan sökülüp atılması bana Moğolların Bilad-ı Şam topraklarından sökülüp atılmalarını hatırlattığı için bu yazı kaleme alındı. En azından temenni ve duamız budur. Artık zulüm çağının sonuna gelmiş bulunmaktayız. “Evet, ümitvar olunuz. Şu istikbal inkılâbı içinde, en yüksek gür sada İslam’ın sadası olacaktır!”

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mustafa Kasadar - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Tarım Kredi Kooperatifi marketi fiyatları pahalı mı?