Tren, kongre, müftü, Sivas…

Anadolu’nun inci tanesi şehirleri. Yolum Sivas’a düştü.

Bugünlerde şehir, hızlı treni beklemekte.

Sadece Sivas değil Ankara, Yozgat da beklemekte.

Öğretmenler, öğrenciler, akademisyenler için tren önemli.

Sivas, Hititlerden başlayarak asırlar boyu Danişmend, Eratna Beyliği’nin başşehri, Selçuklu’nun gözbebeği, Osmanlı’da ise sancak merkezidir.

Benim için sanat eserleri ile zirve şehirlerden biri.

Anadolu’nun el Hamra’sı diye anılan Divriği Ulu Camii ve Darüşşifası’yla, Çifte Minareli Medrese’siyle, Gök ve Buruciye medreseleriyle, Kale Camisi’yle, hanlarıyla, kervansaraylarıyla, konaklarıyla, Sivas Kongre Binası ile eşsiz tarih, kültür ve sanat şehri Sivas.

Bunların yanı sıra Millî Mücadele’de Erzurum’dan sonra ikinci bir kongreye ev sahipliği yapmış bir şehrimizdir.

Hızlı trenin gelme tarihi bu yüzden kongrenin önemini vurgulamak üzere 4 Eylül olarak belirlenmiştir.

Sivas, 4-11 Eylül 1919 tarihlerinde Anadolu ve Rumeli Hukuk cemiyetlerinin birleşmesi ve ülkemizin düşman işgalinden kurtulması için çok önemli kararların alındığı bir merkez olmuştur.

İtilâf devletlerinin Mondros Mütarekesi’nden, 30 Ekim 1918’den itibaren Osmanlı Devleti’ni işgale başlamalarından sonra Anadolu’nun pek çok şehrinde direniş hareketleri başlamış ve redd-i ilhak cemiyetleri kurulmuştur. Batılıların özellikle İngiltere’nin teşvikleriyle hareket eden Yunan ordusunun 15 Mayıs 1919’da İzmir’in işgali ve Müslüman Türk halkına katliama başlamasıyla infial uyanmış, Anadolu’nun çeşitli yerlerinde işgal ordularına karşı soylu bir direnç gösterilmiştir.

Sivas Kongresi 4 Eylül 1919 tarihinde Sivas Sultanîsi’nde çalışmalarına başlar, müzakereler 11 Eylül 1919 tarihine kadar sürer.

Heyet-i Temsiliye üyeleriyle birlikte reis olarak seçilen Mustafa Kemal Paşa, 18 Aralık tarihine kadar Sivas’ta misafir edilir.

Sivas Kongresi dendiğinde aklımıza Sivas Müftüsü Abdurrauf Efendi’nin kongre ve Milli Mücadele’ye yaptığı hizmetler gelmekte.

Sivas Valisi Reşid Paşa, Millî Mücadele karşısında mütereddit bir tavır sergilerken Müftü Efendi kararını çoktan verip Kuvayı Milliye çalışmalarını başlatmıştır. Öyle ki, Vali Reşid Paşa, vilayetteki Kuvayı Milliye çalışmaları hakkında bilgi istediğinde teşkilat mensuplarından şu cevabı alır:

“O kadar kalabalık değiliz. Başta müftü olmak üzere ulema takımı hemen hemen bizimle beraberdir…”  Bunlar Vali Vekili Kadı Hasbi, Müderris Fazlullah ve Müftü Abdurrauf Efendi’dir.

Özellikle Müftü Efendi, Vali Reşid Paşa’nın ifadesiyle, “…Erzurum yolcularına (başta Mustafa Kemal Paşa olmak üzere diğer Sivas Kongresi delegelerine) parlak bir istikbal merasimi yapma vazifesini almıştı. Cübbesinin eteklerini toplayarak ev ev, dükkân dükkân dolaşıyordu.”

Bir yazarımızın bildirdiğine göre, Heyet-i Temsiliye Reisi Mustafa Kemal Paşa’nın Sivas’ta oturup dinlenebileceği odaya konulacak eşyayı bile Müftü Abdurrauf Efendi ile Şekeroğlu İsmail ve Sağıroğlu Hayri efendiler evlerinden getirmişlerdir.

Heyet-i Temsiliye üyeleri, reisleri Mustafa Kemal Paşa ile beraber 2 Eylül tarihinde geldikleri Sivas’tan 18 Aralık günü ayrılırlar.

Böylece Sivas misafirperver bir şehir ünvanı da almaktadır ki dört aya yakın bir süre temsil heyetini ve reisini ağırlamıştır.

Milli Mücadele’yi kazanan ruh, pek çok şehrimizden olduğu gibi Sivas’tan da büyük bir diriliş muştusu almıştır.

Sivas Kongresi, o dönemde işgale karşı çıkan âlimlerin, kadıların, müderrislerin, müftülerin ve kadınıyla erkeğiyle, yaşlısıyla genciyle halkın desteğiyle başarıya ulaşmıştır.

Bu soylu şehir, ülkemiz için çok önemli gelişmelerin başlaması adına kongreye ev sahipliği yapmış, Milli Mücadele için hiçbir fedakârlıktan kaçınmamış Sivaslı yiğit kadın ve erkeklerin gönül verdiği kutlu bir davanın yol haritasını hazırlamıştır.

 Cevdet Yularkıran, Reşid Paşa’nın Hatıraları, İstanbul 1940, s. 16; Ali Sarıkoyuncu, Millî Mücadelede Din Adamları, c. 2, DİB Yayınları, Ankara 2007, s. 288-289.

2 Cevdet Yularkıran, age, s. 123.

3 Mahmut Goloğlu, Sivas Kongresi, Türkiye İş Bankası Yayınları, İstanbul 2008, s. 24.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Mine Alpay Gün - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Tarım Kredi Kooperatifi marketi fiyatları pahalı mı?