Reklamı Kapat

Çarşıdan AVM’lere geçiş sadece bakkalları yok etmedi 

Toplum hayatında değişimler çoğu zaman gelişmişliğin bir sonucu olarak doğal karşılanır ve destek verilir. Ortaya çıkan değişimde de genel olarak Batı ülkeleri örnek alınır. Söz gelimi market zincirleri de Batı’dan ülkemize geldi. Böyle olunca da ister istemez özellikle küçük, büyük her yerleşim biriminde var olan çarşı anlayışı ve kültürü bu market zincirleri karşısında giderek direnemez hale geldi. Çünkü marketlerin yaygınlaşması İstanbul ya da Ankara merkezli marketlerin yurdumuzun her il ve ilçesinde yaygınlaşmaya başlaması,  o yerleşim yerlerindeki bakkal, kasap, manav, kırtasiyeci, hatta hırdavat gibi dükkânların giderek küçülmesi ve yok olmasına varan değişimlere yol açtı. Hemen belirteyim ki, maksadım market zincirlerine karşı bir tavır sergilemek değil. İş işten geçme noktasına gelmiş, market zincirleri tüm ülkemizde şubeler açmış iken bugün neleri satıp neleri satamayacaklarını kanun ile belirlemek yeni sıkıntılara yok açacaktır. Çünkü artık marketlerin satmadığı, bunun da ötesinde kampanya yapmadığı hiçbir şey kalmamış durumda. Adeta eskiden çarşı dendiği zaman akla gelen dükkânların yerini bir tek alışveriş merkezi almış, böyle olunca çarşı kültürü ile birlikte çarşılar da tarihe karışma noktasına gelmiş durumda.

Çarşılar yeniden hayata kavuşturulsun mu? Ya da market zincirlerinin neler satıp neler satamayacağını kanunla belirlemek mümkün mü? Diyelim ki kanunu çıkardık uygulamaya geçtik, günümüz şartlarında ne kadar uygun olur? Öncelikli olarak bu soruların cevabının net olarak belirlenmesi gerekiyor. Yoksa market zincirlerinin çalışma gün ve saatlerini kısaltmak ya da satabilecekleri çeşitleri sınırlandırmak ne kadar gerçekçi olur?

Gelinen noktada artık çarşı kültürü yok olurken söz gelimi her çarşıda yıllardan beri bulunan kasapların yerini de market zincirleri almış olmakla birlikte kesinlikle bir kasap dükkânında istediğinizi seçme imkânı marketlerde yok. Onlar ne tür et paketlemiş ise onu almak durumundasınız. Yani tercih hakkınız bile ortadan kalkmış durumda. Denebilir ki market zincirleri hayatımızı kolaylaştırdı. Bir yere girip tüm ihtiyaçlarımızı karşılıyoruz. Çünkü marketler artık öylesine kampanyalar yapmaya başladılar ki. Elektrikli ev aletlerinden hazır giyime kadar her çeşit ürünü satıyorlar. Sonuç olarak pek çok esnafın yaptığı işi şimdi bir tek adına ister büyük dükkân ister market deyin bir yer yapıyor.  Yapsınlar ama giderek pek çok il ve ilçede dükkânlar kapanıyor, esnaf sayısı giderek azalıyor. Yani, merkezleri genellikle Ankara ya da İstanbul’da bulunun market zincirleri tüm Türkiye’nin ihtiyacını tek elden karşılıyor, pek çok esnafın işini elinden alıyor, bunun da ötesinde Türkiye’nin dört bir köşesinde yapılan satışlardan kazanılan paralar tek bir merkezde toplanıyor. Yani ciddi bir tekel oluşuyor. Denebilir ki, bunda bir mahzur yok, insanımız kaliteli ve ucuza alış veriş yapabiliyor. Doğrusunu söylemek gerekirse bu yaklaşım doğru bile olsa dükkânların birbiri ardına kapanması ile işsizler ordusuna yeni işsizler katılıyor.  Bunun da ötesinde esnaf ve sanatkârlar toplumların orta direğini oluştururlar. Bu kesimi yok ederek meydan birkaç market zincirine bırakıldığında ister istemez üreticiler de bu zincirler karşısında pazarlık gücünü yitiriyorlar. Sonuç olarak gelinen noktada bakkalları korumak için yasa çıkarmak zorunluluğu gündeme geldi. Hâlbuki daha baştan bugünün görülmesi, marketler Türkiye’nin her il ve ilçesinde bir ya da birden fazla market açmadan bir takım önlemlerin alınması gerekirken, bugün bakkalların korunması akla geldi. Hâlbuki zor durumda olan sadece bakkallar da değil. Manavlar ve kasaplar gibi pek çok esnaf aynı sıkıntıyı yaşıyor.

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar Abdülkadir Özkan - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Asgari ücret 2 bin 825 TL oldu! Zamdan memnun musunuz?