Kur’an’da değişimle ilgili kavramlar

Bismillahirrahmanirrahim

Âlemlerin Rabbi, Rahman ve Rahim olan Allah’a hamd, Peygamberimize, âline ve sahabelerine salât ve selam ederiz.

Tarihi süreç içerisinde değişmeyen fıtri değerleri ve toplumlarda meydana gelen değişim olaylarını Kur’an, farklı kavramlar ile açıklar. Kur’an’da değişim ilgili olarak çok sayıda kavram vardır. Bunlardan bir kısmı bireysel, bir kısmı da toplumsal değişimle ilgilidir. Toplumsal değişimden önce, onun temelini oluşturan bireysel manevi değişim ve onun getireceği fazilet açıklanır. Kur’an, manevi değişimle ilgili olarak genellikle; akıl, kalp ve nefis kavramlarını ve bunlara yakın anlamlı olan bazı kelimeleri kullanır. Toplumsal değişimle ilgili olarak da; tağyir, tebdil, tahvil, inkılâp, tedavül, tahrif, tasrif ve sünnetullah kavramlarını kullanır.

BİREYSEL BOYUT

Akıl, kalp ve nefis kavramları ele alındığında, insanın insanlığı bu üç kavram etrafında şekillenir. İnsanın İslam’ca eğitimi, bu üç kavram etrafında gerçekleşir. Kur’an, insan varlığını bir bütün olarak ele alır, akıl, kalp ve nefis gibi önemli vasıf ve kabiliyetleri geliştirir, görevlerini belirler, insanın faziletini arttırıp olgunlaştırır. Kur’an, salih amelin; salim bir aklın, selim bir gönlün ve terbiye edilmiş bir nefsin ürünü olduğunu ifade eder. Kur’an; insanlığın ibadet, hilafet, emanet ve imaret gibi temel görevlerini açıklarken gelişme ve kalkınmaya açık bir akıl, kalp ve nefse sahip olmayı şart koşar. Gelişme, kalkınma ve refah; hakka teslim olmuş bir akıl, inanmış bir kalp, terbiye edilmiş bir nefis ile sağlanabilir. Akıl; Kur’an’da anlamak, düşünmek, birleştirmek, bağ, kendini muhasebe edip incelemek, araştırmak anlamında kullanılır. Akıl anlamında kullanılan “Lubb” ise, düşünmek, bir şeye bağlanıp vazgeçmemek, öğüt ve ibret almak, seçmesini bilmek anlamlarında kullanılır. Akıl, Allah’ın emirlerine muhataptır. Kalp; insanın gelişimini, değişimini ve kalitesini temin eder. İyi kalp ve kötü kalp vardır. Kötü kalp; katı kalp, taşlaşmış kalp, kilitli kalp, örtülü kılıflı perdeli kalp, hasta kalp, dağınık kalp, mühürlenmiş kalp, günahkâr kalp, şüpheci kalp, benzeşen kalpler, korkan kalp, gafil kalp, münafık ikiyüzlü kalp, kör kalp, inkârcı kalp, cahil kalptir. İyi kalp; ilahi vahye ev sahipliği yapan kalp, iman eden kalp, kaynaşan kalp, selim kalp, sükûnet bulmuş kalp, huşu duyan kalp, hidayete eren kalp, yumuşak kalp, takva ile imtihan edilen kalp, titreyen kalp, akleden kalp, doyuma ulaşmış kalptir. Kalp anlamında kullanılan fuad; tasdik etmek, hasret çekmek, bilgi ile beslenmek, insana meyletmek, kendine dönmek anlamındadır. Yine kalp anlamında kullanılan sadr ise; şüphenin merkezi, sırların saklandığı yer, gücünün sınırının farkına varan, nimete hamt eden, hakikati anlayan, kibrin ve korkunun bulunduğu yer, hasedin merkezi anlamında kullanılır. Nefis; Allah’ın zatı, kişi, cevher, can, iç ve kalp anlamındadır. Olumsuz anlamda nefis Kur’an’da; heva kavramıyla ifade edilir. Heva; nefsin kötü arzu ve istekleridir. Nefsin kötü arzusu hevayı ilah edinip peşine takılmak fert ve toplumu yok olmaya götürür.

TOPLUMSAL BOYUT

İnsan aklının, kalbinin ve nefsinin geçireceği olumlu veya olumsuz değişim ve gelişmeler, doğal olarak topluma yansımaktadır. Toplumsal oluşumların temelinde, insan vardır. İslam’dan mahrum inkârcı, müşrik ve münafık fertlerin kaliteli bir toplumu meydana getirmeleri mümkün olmaz. Kur’an’da toplumsal değişim için kullanılan kavramları bilmekte fayda vardır. Tağyir; değiştirmektir. Tağyir, daha çok toplumsal değişmeyi sağlayan iç dinamikleri açıklayan bir kavram olarak kullanılmaktadır. Bir toplumun fertleri değişmedikçe, Allah o toplumu değiştirmeyeceğini beyan etmektedir. İyi toplum, iyi insanların omuzlarında yükselir ve yürür. Kötü şahsiyetli insanlar, iyi toplum kuramaz ve yürütemezler. İyi insan şuurlu Müslüman’dır. Tebdil; bir şeyin başka bir şeyi değiştirmesidir. Bir şeyin yerine başka bir şeyi getirip yerleştirmektir. İslam’ın yerine materyalizmin, helal lokmanın yerine haram lokmanın konulması gibi. Bu kavram genellikle iyinin kötü ile değiştirildiği durumlar için kullanılır. Tahvil; tebdil gibi değişimi olumsuz anlamda ifade için kullanılan bir Kur’an kavramıdır. Bir halden diğer bir hale geçmek, eski halinden değişmek gibi anlamlarda kullanılır. Allah’ın sünnetinde değişme bulunamayacağı belirtilirken tahvil kelimesi kullanılır. İnkılâp; Kur’an’da toplumsal değişim ile ilgili bir kavram da inkılâp kavramıdır. İnkılâp; dönmek, vazgeçmek, çevrilmek ve bir şeyi tersyüz olarak değiştirmektir. Kalp kavramından türeyen inkılap kavramı, toplumsal ve siyasi değişimi vurgulamaktadır. Tedavül; bir halden bir hale geçmek, değişmek, cezanın değişmesi, elbisenin eskimesi, devletleştirmek, müzakere etmek, insanların bir yerden başka bir yere göç etmeleri, üstünlük, talihin dönmesidir. Devlet kelimesi, bu kavramın kökünden türetilmiştir. Değişimin kendisi bir devlettir. İman, sabır, cesaret, istişare ve doğruluk, insana kaliteli iş üretme imkânı verir. Bu ise Milli Görüş’tür.

Tahrif; yana yatmak, meyletmek, alttan alta iş görmek, çarpıtmak, biçimini bozmak, ters mana vermek, sürüklemek, bükmek, yanlış anlamak, bir şeyin sahtesini yapmaktır. Genelde tahrif, dini hükümlerde ve hukukta olmaktadır. İslam’ın hükümlerini bir tarafa atarak yanlış fetvalar vermek bir tahrifattır. Tasrif; bir şeyi çevirmek, döndürmek, dişi birbirine sürüp gıcırdatmak, yönlendirmek, açıklamak, geri dönmek, ayrılmak, vazgeçmek, bir işte ileri geri hareket etmek, halden hale sokmak, bozmak, tövbe etmek, gece ve gündüz manasında kullanılır. Bilinmeyen bir şeyi bilinir hale getirmek, çok büyük bir değişimdir. Toplumların haktan batıla çevrilmesi ise büyük bir vebaldir. Allah’ın insanlara gönderdiği İslam’dan sarf etmek bir anlayışsızlığın eseridir. Sünnetullah; tarihsel ve toplumsal değişmeyi yönlendiren ilişkiler bütünüdür. Toplumların kendi içinden gerçekleştirdikleri değişim ve dönüşüm, sünnetullah bağlamında Allah’ın evrensel olarak geçerli kıldığı kanunları çerçevesinde oluşmaktadır. Selam hidayete tabi olanlara…

# YAZARIN DİĞER YAZILARI

Yazar İsmail Hakkı Akkiraz - Mesaj Gönder


göndermek için kutuyu işaretleyin

Yorum yazarak Milli Gazete Topluluk Kuralları’nı kabul etmiş bulunuyor ve yorumunuzla ilgili doğrudan veya dolaylı tüm sorumluluğu tek başınıza üstleniyorsunuz. Yazılan yorumlardan Milli Gazete hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz.

Anadolu Ajansı (AA), İhlas Haber Ajansı (İHA), Demirören Haber Ajansı (DHA) tarafından servis edilen tüm haberler Milli Gazete editörlerinin hiçbir editöryel müdahalesi olmadan, ajans kanallarından geldiği şekliyle yayınlanmaktadır. Sitemize ajanslar üzerinden aktarılan haberlerin hukuki muhatabı Milli Gazete değil haberi geçen ajanstır.



Şehir Markaları

Siz de şehir markaları arasındaki yerinizi mutlaka alın...

+90 (212) 697 10 00
Reklam bilgi

Anket Asgari ücret 2 bin 825 TL oldu! Zamdan memnun musunuz?